Johannes Torrentius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Anoniem. Portret van Johannes Torrentius op 39-jarige leeftijd. 1648.
Emblematisch stilleven, Rijksmuseum

Johannes Torrentius, werkelijke naam Johannes Symoonisz. van der Beeck, ook Jan Simonsz. van der Beeck of Jan Symonsz. Torrentius genoemd (Amsterdam, 1589 - begraven aldaar, 17 februari 1644), was een Noord-Nederlands schilder, behorend tot de Hollandse School.[1]

Levensloop[bewerken]

Hij wordt vermeld in 1612, toen hij in Amsterdam in het huwelijk trad. Later verhuisde hij naar Haarlem. Hier werd hij vanwege het erotische karakter van veel van zijn taferelen en misschien ook vanwege zijn uitbundige levensstijl beschuldigd van anabaptisme, davidjorisme en lidmaatschap van de rozenkruisers. Hij ontkende lid te zijn van zo'n sekte, ook tijdens de martelingen waaraan hij tijdens het proces onderworpen werd. Twee puriteinse dominees in Haarlem schrokken er niet voor terug getuigen om te kopen en getuigenissen op te rakelen van wel 15 jaar oud. Er wordt gezegd dat in het schilderij "Jezus met de Farizeeën en de overspelige vrouw" dat later door Torrentius in Londen gemaakt werd de hoofdschuldigen aan zijn vervolging zijn afgebeeld in de gedaanten van de sinistere figuren der Farizeeën. In 1627 werd hij veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. Ook werden alle schilderijen die van de veroordeelde gevonden konden worden door de beul verbrand. Door inmenging van de ambassadeur van Oostenrijk en koning Karel I van Engeland - een bewonderaar van zijn werk - kreeg hij na twee jaar pardon en werd hij naar Engeland gehaald als hofschilder. Hij herstelde nooit geheel van zijn tortuur. Hij keerde terug naar Amsterdam in 1644.[2]

Kringen rond de schilder[bewerken]

De apotheker en latere onderkoopman Jeronimus Cornelisz van het VOC schip Batavia was ook afkomstig uit Haarlem, vertrok daar vlak na het proces tegen Torrentius en er wordt vermoed dat hij deel uitmaakte van de kringen rondom de schilder.

Roman[bewerken]

Theun de Vries schreef een roman over de schilder: Torrentius. Het feest en de storm (1998, ISBN 90-214-8675-X).

Bronnen, noten en/of referenties