Johannes Vilhelm Jensen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Johannes Vilhelm Jensen
20 januari 1873 - 25 november 1950
Johannes Vilhelm Jensen (1944)
Johannes Vilhelm Jensen (1944)
Geboorteland Denemarken
Geboorteplaats Farsø
Plaats van overlijden Kopenhagen
Nobelprijs Literatuur
Jaar 1944
Reden "Voor de zeldzame kracht en vruchtbaarheid van zijn poëtische fantasie gecombineerd met een intellectuele curiositeit van een wijde blik en een moedige, frisse creatieve stijl"
Voorganger(s) Frans Eemil Sillanpää
Opvolger(s) Gabriela Mistral

Biografie[bewerken]

Johannes Vilhelm Jensen (in Denemarken beter bekend als Johannes V. Jensen) (Farsø, 20 januari 1873 - Kopenhagen, 25 november 1950) was een Deens schrijver die in 1944 de Nobelprijs voor de Literatuur ontving, "voor de zeldzame kracht en vruchtbaarheid van zijn poëtische fantasie gecombineerd met een intellectuele curiositeit van een moedige wijde blik, frisse creatieve stijl". Onder het pseudoniem Ivar Lykke begon hij op twintigjarige leeftijd feuilletons over moord en doodslag in het weekblad Revuen te schrijven. In Kopenhagen ruilt hij zijn studie medicijnen al snel in voor de journalistiek en het schrijverschap. In zijn romans en essays geeft hij vooral uiting aan een voor zijn tijd nieuw levensgevoel van een sociaal-darwinisme, dat uitging van een steeds hogere menselijke ontwikkeling door de verering van het imperialisme van zijn tijd, de nieuwste techniek en het allesbeheersende feit. Veel is inmiddels verouderd, maar zoals bij veel van zijn tijdgenoten aan het begin van de twintigste eeuw zien we deze theorieën later terug bij het nationaal-socialisme. Hij ontdekte, dat hij tot het Gotische ras hoorde, een blond nomadenvolk, dat uit Azië afkomstig is en dat het stamvolk der Duitsers, noorderlingen en Angelsaksen werd. Hij schreef daarover zijn studie Den gotiske Renaessance. Na 1914 komt Jensen tot de conclusie, dat vooral het imperialisme heeft geleid tot de eerste wereldoorlog en het uiteenvallen van het blanke ras in naties en gaat hij zich meer op het verleden richten. Zijn vernieuwingen in het taalgebruik in al zijn werken hebben geleid tot een evolutie van het Deens.

Werk[bewerken]

Jensens verering voor Amerika zien we terug in zijn essays Den gotiske Renaessance (1901) en Die Welt ist tief(1907) en zijn romans Madame d'Ora (1904) en Hjulet (1905), waarin het kapitalisme in het opkomende Amerika centraal staat. De Himmerlandshistorier (1898 - 1919) zijn verhalen over Jutland, die terug gaan op verhalen van vroeger en zijn eigen herinneringen uit zijn jeugd. Den lange rejse is een epos van zes eerder afzonderljk verschenen romans, waarin Jensen de evolutie bezingt van de mensheid vanaf de prehistorie tot de winter van 1832-1833. Myter (1907-1944) bestaat uit korte prozastukken over zijn vele reizen naar het Verre Oosten, Amerika en Afrika.

Werken (Selectie)[bewerken]

  • Aandens stadier (1928)
  • Den gotiske Renaissance (1901)
  • Himmerlandshistorier (1898-1919) in Verhalen, 1960, vertaald door G.Baars-Jelgersma en N.G.Visser
  • Den lange Rejse (vol 1-6, 1908-1922)
  • Kongens Fald (1900) Nederlandse vertaling De val van de koning, 1979 door Gerard Cruys
  • De Mythe (vol.1-9, 1907-1944)

Over Jensen[bewerken]

  • H.Rossel Johannes Vilhelm Jensen, Boston 1984
  • Johan Winkler Johannes V.Jensen, Hasselt:Heideland 1960