Juffrouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Juffrouw of mejuffrouw, afgekort als mej., voorheen geschreven als jufvrouw, is een benaming voor een ongetrouwde vrouw, als tegenhanger van de benaming mevrouw of het Franse madame voor een gehuwde vrouw.

In het verleden werd de aanduiding juffrouw ook voor getrouwde vrouwen gebruikt. Dit was dan deftiger dan vrouw maar minder deftig dan mevrouw.

Dagelijks gebruik[bewerken]

Volgens de Nederlandse Taalunie is er een subtiel verschil tussen juffrouw en mejuffrouw [1]. Deze laatste benaming wordt gebruikt in adressen, lijsten en als aanschrijftitel in een brief. In andere situaties en in dagelijks spraakgebruik is juffrouw de gewone vorm.

Onder druk van het feminisme is (me)juffrouw thans vrijwel geheel verdwenen. Oudere ongehuwde dames worden nog wel met de titel aangesproken als zij dat zelf zo willen, en sporadisch zijn er nog wel instanties die post aan ongetrouwde vrouwen vergezeld doen gaan van het voorvoegsel "mej". Als gevolg van de emancipatiegedachte is de afkorting 'mw.' ontstaan, die in het midden laat of iemand (in traditionele zin) een 'mevrouw' of een 'mejuffrouw' is. In Angelsaksische landen heeft zich hetzelfde proces voorgedaan. Daar kan men het onderscheid tussen Mrs en Miss vervangen door de neutrale titel Ms (in de uitspraak wordt dit tot uitdrukking gebracht door de 's' uit te spreken als een 'z').

De uitdrukking komt vooral nog voor als aanroeptitel voor een lerares op een basisschool, bijna altijd ongeacht hun huwelijkse staat. [2]. Ook op sommige middelbare scholen wordt die term door leerlingen nog wel gebruikt. Verder wordt de aanspreektitel ook nog wel voor jonge meisjes gebruikt.

Jongeheer zou misschien als de mannelijke variant van juffrouw beschouwd kunnen worden.

Verbasteringen[bewerken]

Juffrouw kan in het spraakgebruik op meerdere manieren verbasterd aangetroffen worden, als:

  • juffie - vertederend gebruikt voor jonge meisjes, ietwat denigrerend voor jongedames (alleen gebruikt in Nederland).
  • juf - waarmee de eerder genoemde lerares vaak mee wordt aangesproken, gebruikelijk in zowel Nederland als Vlaanderen. Tegenwoordig vaak in combinatie met de voornaam.
  • juffertje - als benaming voor een vrouw slechts zeer sporadisch gebruikt in Nederland, en met name gerelateerd aan het blauwe sierplantje Juffertje-in-het-groen. Juffertje in 't groen is ook de benaming voor een Nederlandse drank.

Voetnoten[bewerken]

  1. De vraag Zijn juffrouw en mejuffrouw synoniemen?, beantwoord door de Nederlandse Taalunie, 2005
  2. Tot 1957 was het verboden voor een getrouwde vrouw om als ambtenaar werkzaam te zijn, waardoor een lesgevende dame op een school per definitie een "juffrouw" was.