Jules Bilmeyer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Antwerpen, kapel Franciscanessenklooster, ca. 1890
St. Antoniuskerk Paardenmarkt
Huis op de Meir te Antwerpen

Julius Petrus Bilmeyer (Berchem, 4 november 1850 - aldaar, 13 juni 1920) was een Vlaamse bouwmeester en leraar aan de academie van Antwerpen.

Bilmeyer volgde de cursussen architectuur aan de Antwerpse Academie van 1865 tot 1870, en werkte tegelijkertijd op het atelier van de gebroeders Baeckelmans: Frans Clemens Baeckelmans (1827-1896) en Jan Lodewijk Baeckelmans (1835-1871).

Leven[bewerken]

Zijn vader, Joannes Franciscus Gregorius Bilmeyer (Antwerpen, 21 oktober 1822 - Antwerpen, 26 april 1897), was plafonneerder en diens vader was glazenmaker. Uit zijn huwelijk met Alida Du Jardin, dochter van kunstschilder en professor aan de Antwerpse Academie Edward Du Jardin, had hij vijf kinderen. Van deze vijf werden er twee priester. Julien Bilmeyer s.j. ( Antwerpen, 15 augustus 1881 - Sitagarah, India 22 mei 1953), was actief als jezuïet-priester in India. Willy Bilmeyer was priester in Watermaal-Bosvoorde en tevens een verwoed amateurfotograaf. Twee dochters traden in het klooster, Mathilde bij de dochters van het H. Hart van Jezus en Maria bij de Franciscanessen. Eén zoon, Edouard Bilmeyer (Antwerpen, 19 september 1883 - Antwerpen, 17 april 1948), werd architect en volgde zijn vader op. Edouard werd opgevolgd door Jan (die de opleiding volgde maar op jonge leeftijd door een ongeval omkwam) en Julien Bilmeyer die op zijn beurt het beroep van architect uitoefende. De vierde generatie wordt vertegenwoordigd door Filip Jacobs, achterkleinzoon van Jules en kleinzoon van Edouard.

Werken[bewerken]

In 1901 werd Jules Bilmeyer professor architectuur aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen, in opvolging van Joseph Van Riel. In samenwerking met deze architect bouwde hij het klooster en de Basiliek van het Heilig Hart (geïnspireerd op de Sainte-Chapelle te Parijs) in de Merodelei in Berchem. De Onze-Lieve-Vrouw van Genade kerk op de Frankrijklei was ook een product van deze samenwerking. Daarna werden nog de kerk van Sint-Antonius op de Paardenmarkt te Antwerpen gerealiseerd, de Sint-Jobkerk van de wijk Carloo in Ukkel (geïnspireerd op de Dom van Aken), de kerk van Sint-Katarina op het Kiel, de St. Antonius van Paduakerk aan de statie in Essen, de dorpskerk van Wuustwezel, de St. Luciakerk te Oosterlo , de St. Niklaaskerk te Morkhoven en verder nog heel wat kloosters. Een daarvan is het (voormalige) Franciscanessenklooster in de Lange Kongostraat te Antwerpen dat beschermd is bij MB op 15/04/2009.

Eveneens in samenwerking met architect Van Riel gebeurde in 1884 de uitvoeringsfase van het Stuyvenberghospitaal in Antwerpen volgens wedstrijdontwerp dd. 1872-73 van de gebroeders Baeckelmans. In 1891 volgde nog het derde ziekenhuis Calvariënberg in Maastricht. Het ging in beide gevallen om paviljoenziekenhuizen, wat in die tijd een vernieuwend concept was voor een hospitaal.

De Sint-Jobkerk te Ukkel.

Lijst met gebouwde kerken, kloosters en scholen :

Bilmeyer en Van Riel bouwden ook een hele reeks woningen in Antwerpen, zoals:

  • twee woningen nrs. 37-39 in de Transvaalstraat te Berchem (wijk Zurenborg)(dd. 1884)
  • drie woningen in de Wolfstraat te Zurenborg (dd. 1889)
  • twee woningen nrs. 20-22 in de Transvaalstraat te Berchem (wijk Zurenborg)(dd. 1889)
  • drie woningen in de Kleine Hondstraat(hoek Grote Hondstraat) te Zurenborg (dd. 1890)
  • twee woningen nrs. 24-26 in de Transvaalstraat te Berchem (wijk Zurenborg)(dd. 1890)
  • woning van schilder Frans Snyders in de Keizerstraat 8 (1891)
  • een woninggroep van 10 huizen, Dolfijnstraat 46-64 te Zurenborg (dd. 1892)
  • twee woningen nrs. 45-47 in de Transvaalstraat te Berchem (wijk Zurenborg)(dd. 1893)
  • een aantal woningen nrs. 49-51-53 in de Transvaalstraat te Berchem (wijk Zurenborg)(dd. 1895)
  • een huis in de Bouwmeestersstraat (dd. 1896)
  • een huis op de Meir (nr. 79) met de naam 'Het Wapen van Spanje' (met beeld door J.F. Deckers).(dd.1897)
  • het Carolus-Magnusgeheel in de Cogels-Osylei te Berchem (wijk Zurenborg) (dd. 1997)
  • een huis in de Provinciestraat 149 (dd. 1898)
  • een huis in Hopland 34-36 (dd. 1902)
  • drie huizen in de Lange Lozanastraat, vermoedelijk 135-139(dd. 1902)
  • een huis in de St. Gummarusstraat 37 te Antwerpen (dd. 1906)
  • hoekhuis Schoenmarkt 10 & Schrijnwerkersstraat (dd. 1906)
  • een huis in de Volksstraat 60 (dd. 1907)
  • een huis in de Nachtegaalstraat 37 (dd. 1907)
  • twee woningen in de St.-Hubertusstraat 84-86 te Berchem.

Andere ontwerpen/realisaties van Jules Bilmeyer in samenwerking met Van Riel zijn:

  • de poortomlijsting aan het woonhuis van Nicolaas Rockox jr. in de Keizerstraat, gemaakt in opdracht van antiekhandelaar Grüter
  • het neogotische St.-Willibrorduslokaal in de Vredestraat te Berchem
  • de preekstoel van de kerk in 's Gravenwezel, uitgevoerd door beeldhouwer De Wint
  • de afwerking van de Sint-Amanduskerk (Antwerpen)

Als architect van de Antwerpse kathedraal werden onder zijn leiding de neogotische gestoelten, het hoogzaal en het timpaan boven de hoofdinkom aan de kant van Handschoenmarkt uitgevoerd, buiten andere behoudswerken.

De kerk van Eppegem werd gerestaureerd door architect Jules Bilmeyer, maar door brand verwoest en dan terug opgebouwd door zoon Edouard Bilmeyer (Antwerpen, 19 september 1883 - Antwerpen, 17 april 1948). Het kasteel van de Cock de Rameyen in Gestel werd ook door Jules Bilmeyer gerestaureerd. Verder zijn er schetsen gevonden van Bilmeyer in het archief van Jan Stuyt ivm de totstandkoming van het ontwerp voor de Cenakelkerk te Nijmegen.

Begin 1895 was Bilmeyer corresponderend lid van de Koninklijke Commissie van Landschappen en Monumenten om midden 1918 effectief lid te worden van deze Commissie. Het architectenkantoor was destijds gevestigd aan de Appelmansstraat 21-23 te Antwerpen. Mogelijk werkten ze aanvankelijk vanuit een woning gelegen in de Kardinaal Mercierlei te Berchem. Als medewerker bij Bilmeyer en Van Riel wordt o.a. arch. Emile Thielens genoemd. Als leerlingen op de Academie begeleidde Bilmeyer o.a. André Fivez, Jos Smolderen en Flor Van Reeth.

Het nog bestaande oeuvre is gecatalogeerd in de inventaris van het bouwkundig erfgoed. Deze is opgesteld door het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed.

Literatuur[bewerken]

  • Elaut Alex - Possemiers Jan, Op wandel door de belle époque, Brussel, 1988.

Externe link[bewerken]