Jules Ferry

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jules Ferry

Jules François Camille Ferry (Saint-Dié-des-Vosges, 5 april 1832 - Parijs, 17 maart 1893) was een Frans politicus die vooral naam zou maken als een van de belangrijkste denkers achter het Franse republicanisme, het laïcisme en als grondlegger van het huidige Franse onderwijssysteem. Hij speelde een grote rol in de secularisering van het land. In de turbulente Derde Republiek was hij twee maal premier van Frankrijk: van 23 september 1880 tot 14 november 1881 en van 21 februari 1883 tot 6 april 1885.

Biografie[bewerken]

Afkomstig uit een gegoed milieu uit de streek Lotharingen gaat Jules Ferry met zijn ouders in 1850 in Parijs wonen. Na zijn studie rechten raakt hij in de bekendheid als dissident binnen het Tweede Keizerrijk en wordt een graag geziene gast in de salons van de stad. Door zijn opvattingen komt hij in 1863 korte tijd in de gevangenis terecht.

Enkele jaren later, in 1869, slaagt hij er in zich te laten verkiezen als volksvertegenwoordiger in het parlement. In april 1870 spreekt hij daar voor het eerst zijn denkbeelden over onderwijs uit. Ook waarschuwt hij van tevoren voor de Frans-Duitse Oorlog die in juli van dat jaar uitbreekt.

Hij is in Parijs als de Pruisische troepen Frankrijk verslaan bij Sedan en de keizer Napoleon III zich overgeeft. In Parijs geeft men het verzet niet op en wordt de republiek uitgeroepen. Tijdens het beleg van Parijs is hij burgemeester van de stad en krijgt hij te maken met de Commune. Als hij aftreedt als burgemeester en kritiek uit op het harde ingrijpen van de regering, komt hij in een moeilijke positie terecht. President Thiers stuurt hem een paar maanden weg als ambassadeur in Athene.

Hij is inmiddels één van de kopstukken van de oppositie en als Jules Grévy verkozen wordt tot president, komt Jules Ferry terug naar Frankrijk. Hij wordt benoemd tot minister van onderwijs, een functie die hij uitoefent van 1879 tot 1885. Hij zal de geschiedenis ingaan als één van de voornaamste hervormers van het Franse onderwijsstelsel.

Tussen 1880 en 1885 is hij tevens twee maal premier van Frankrijk. Als revanchard die in Frankrijk na de nederlaag tegen Pruisen in 1870 in haar oude glorie wil herstellen, voert hij een aantal koloniale oorlogen die hem uiteindelijk de macht zouden kosten. Na zijn mandaat waren stukken van West- en Centraal-Afrika toegevoegd aan het Franse koloniale rijk, en was het land verwikkeld in meerdere koloniale oorlogen, onder anderen in Madagaskar en Azië.

In 1893 sterft Jules Ferry plotseling door een hartaanval.

Onderwijshervormingen[bewerken]

In de periode dat Jules Ferry minister van onderwijs was, hervormde hij het volledige Franse onderwijssysteem naar een republikeins, laïcistisch model. Hij was één van de weinige ministers van onderwijs in de Derde Republiek die deze functie niet combineerde met die van Minister van Kerkelijke Zaken en als dusdanig ook huishield. Privéscholen konden niet langer universitaire titels uitreiken en een aantal scholen op religieuze (katholieke) grondslag moesten sluiten. In plaats van het religieus onderwijs kwam er één die volgens de waarden van de Franse republiek, une et indivisible, wilde vormen.

Verder zette hij de volgende stappen in de ontwikkeling van het Franse onderwijs:

  • invoeren van de schoolplicht en wel volgens laïcistische waarden
  • gratis basisonderwijs
  • openstelling secondair onderwijs voor meisjes
  • het oprichten van een Grande école voor vrouwen

De socialistische president François Hollande bracht op 15 mei 2012, de dag van zijn installatie, bij het standbeeld van Jules Ferry in de Jardin des Tuileries, een hommage aan hem uit, waarmee hij tegelijkertijd een van zijn belangrijkste speerpunten accentueerde.

Zie ook[bewerken]

Voorganger:
Charles de Freycinet
Premier van Frankrijk
1880-1881
Opvolger:
Léon Gambetta
Voorganger:
Clément Armand Fallières
Premier van Frankrijk
1883-1885
Opvolger:
Henri Brisson
Voorganger:
Paul-Armand Challemel-Lacour
Minister van Buitenlandse Zaken
1883-1885
Opvolger:
Charles de Freycinet
Voorganger:
Agénor Bardoux
Minister van Onderwijs
1879-1883
onderbroken door
Paul Bert 1881-1882
Jules Duvaux 1882-1883
Opvolger:
Aramand Fallières