Jyutping
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Naam (taal-varianten) | ||||||||||||||||
| Traditioneel | 粵拼 | |||||||||||||||
| Vereenvoudigd | 粤拼 | |||||||||||||||
| Hanyu pinyin | yuèpīn | |||||||||||||||
|
||||||||||||||||
Jyutping is een vorm van romanisatie om Standaardkantonees in het Latijnse alfabet op te schrijven. Jyutping is een afkorting van "Jyutjyu pingjam" (Traditioneel Chinees: 粵語拼音; Jyutping: jyut6 jyu5 ping3 jam1), vertaald "Klankspelling van de Kantonese taal". Het werd in 1993 ontwikkeld door de Linguistic Society of Hong Kong
Inhoud |
[bewerken] Jyutping alfabet beginklanken
| b [/p/]? 巴 |
p [/pʰ/]? 怕 |
m [/m/]? 媽 |
f [/f/]? 花 |
| d [/t/]? 打 |
t [/tʰ/]? 他 |
n [/n/]? 那 |
l [/l/]? 啦 |
| g [/k/]? 家 |
k [/kʰ/]? 卡 |
ng [/ŋ/]? 牙 |
h [/h/]? 蝦 |
| gw [/kʷ/]? 瓜 |
kw [/kʷʰ/]? 誇 |
w [/w/]? 蛙 |
|
| z [/ts/]? 渣 |
c [/tsʰ/]? 叉 |
s [/s/]? 沙 |
j [/j/]? 也 |
[bewerken] Jyutping alfabet eindklanken
| aa [/aː/]? 沙 |
aai [/aːi/]? 徙 |
aau [/aːu/]? 梢 |
aam [/aːm/]? 三 |
aan [/aːn/]? 山 |
aang [/aːŋ/]? 坑 |
aap [/aːp/]? 圾 |
aat [/aːt/]? 剎 |
aak [/aːk/]? 客 |
| ai [/ɐi/]? 西 |
au [/ɐu/]? 收 |
am [/ɐm/]? 心 |
an [/ɐn/]? 新 |
ang [/ɐŋ/]? 笙 |
ap [/ɐp/]? 濕 |
at [/ɐt/]? 失 |
ak [/ɐk/]? 塞 |
|
| e [/ɛː/]? 些 |
ei [/ei/]? 四 |
eu [/ɛːu/]? 掉[1] |
em [/ɛːm/]? 舐[2] |
eng [/ɛːŋ/]? 鄭 |
ep [/ɛːp/]? 夾[3] |
ek [/ɛːk/]? 石 |
||
| i [/iː/]? 詩 |
iu [/iːu/]? 消 |
im [/iːm/]? 閃 |
in [/iːn/]? 先 |
ing [/ɪŋ/]? 星 |
ip [/iːp/]? 攝 |
it [/iːt/]? 洩 |
ik [/ɪk/]? 識 |
|
| o [/ɔː/]? 疏 |
oi [/ɔːi/]? 開 |
ou [/ou/]? 蘇 |
on [/ɔːn/]? 看 |
ong [/ɔːŋ/]? 桑 |
ot [/ɔːt/]? 喝 |
ok [/ɔːk/]? 索 |
||
| u [/uː/]? 夫 |
ui [/uːi/]? 灰 |
un [/uːn/]? 寬 |
ung [/ʊŋ/]? 鬆 |
ut [/uːt/]? 闊 |
uk [/ʊk/]? 叔 |
|||
| oe [/œː/]? 鋸 |
oeng [/œːŋ/]? 商 |
oek [/œːk/]? 削 |
||||||
| eoi [/ɵy/]? 需 |
eon [/ɵn/]? 詢 |
eot [/ɵt/]? 摔 |
||||||
| yu [/yː/]? 書 |
yun [/yːn/]? 孫 |
yut [/yːt/]? 雪 |
||||||
| m [/m̩/]? 唔 |
ng [/ŋ̩/]? 吳 |
[bewerken] Tonen
De verschillende tonen in het Standaardkantonees worden weergeven door cijfers. Voor mensen die Standaardkantonees kennen, is er een ezelsbruggetje om de tonen te onthouden.
- toon 1 komt overeen met de toon in het cijfer twee, in het Standaardkantonees (Yīe)
- toon 2 komt overeen met de toon in het cijfer één, in het Standaardkantonees (Yát)
- toon 3 komt overeen met de toon in het cijfer nul, in het Standaardkantonees (Līng)
- toon 4 komt overeen met de toon in het cijfer zes, in het Standaardkantonees (Lok)
- toon 5 komt overeen met de toon in het cijfer drie, in het Standaardkantonees (Sáam)
- toon 6 komt overeen met de toon in het cijfer negen, in het Standaardkantonees (Kǎuw)
- toon 7 komt overeen met de toon in het cijfer acht, in het Standaardkantonees (Paat)
| Toonnaam | Yīn Píng (陰平) |
Yīn Shàng (陰上) |
Yīn Qù (陰去) |
Yáng Píng (陽平) |
Yáng Shàng (陽上) |
Yáng Qù (陽去) |
Yīn Rù (陰入) |
Zhōng Rù (中入) |
Yáng Rù (陽入) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Toon(nummer) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 1 (7) | 3 (8) | 6 (9) |
| Toonnaam in Nederlands | hoog | midden rijzend | midden | laag vallend | laag rijzend | laag | hoogwordend | middenwordend | laagwordend |
| Tooncontour | 55 / 53 | 35 | 33 | 21 / 11 | 13 | 22 | 5 | 3 | 2 |
| Voorbeeld (Chinees traditioneel) | 分 | 粉 | 訓 | 焚 | 奮 | 份 | 忽 | 發 | 佛 |
| Voorbeeld (Jyutping) | fan1 | fan2 | fan3 | fan4 | fan5 | fan6 | fat1 | faat3 | fat6 |
