K2

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie K2 (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van K2.
K2
K2-big.jpg
Hoogte 8611 m
Coördinaten 35° 53′ NB, 76° 31′ OL
Ligging Grens Pakistan en China
Gebergte Karakoram
Dominantie 1.315,77 km → (Mount Everest)
Prominentie 4020 m ↓ Lo Mustang → Mount Everest
Eerste beklimming 31 juli 1954 Lacedelli en Compagnoni
Eenvoudigste route ijsklim
K2
K2
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen

De K2 (Urdu: کے ٹو, Kaitu) is een 8611 meter hoge bergtop op de Pakistaans-Chinese grens in de Karakoram. Het is de op één na hoogste berg ter wereld, na de Mount Everest. De K2 geldt als 'de heilige graal' voor bergbeklimmers en is volgens veel kenners de moeilijkst te beklimmen bergtop ter wereld. De berg heeft een sterftecijfer van 25%.[1]

Naamgeving[bewerken]

Montgomerie's originele schets waarin hij voor het eerst de benaming K2 gebruikte

De K2 had lange tijd geen naam aangezien de berg niet direct zichtbaar was voor de plaatselijke bevolking. In 1856 werd het gebied opgemeten en beschreven door de Britse kolonel Thomas George Montgomerie in het kader van de Great Trigonometrical Survey. Deze gaf de berg de afkorting "K2", omdat het de tweede berg is die Montgomerie in de Karakoram tegenkwam. Montgomerie nummerde de bergen in de volgorde waarin hij ze zag. De andere pieken kregen oorspronkelijk de namen K1, K3, K4 en K5 mee, maar deze werden na verloop van tijd hernoemd naar respectievelijk Masherbrum, Broad Peak, Gasherbrum II en Gasherbrum I. De reden dat de naam K2 is gebleven komt door het feit dat er geen locale naam bestond. Andere, maar minder bekende namen voor de K2 zijn Mount Godwin-Austen[2], Lamba Pahar ("Lange Berg" in Urdu), Qogir Feng, Chogori of Dapsang. In het Balti kent men geen andere naam dan K2, wat uitgesproken wordt als 'Ketu'.

Klimsport[bewerken]

Moeilijkheidsgraad[bewerken]

De K2 staat bekend als een van de moeilijkst te beklimmen bergen ter wereld. Het is een zeer steile berg met veel technische passages en grote kans op vallend gesteente en lawines. Tot eind 2007 waren er wereldwijd slechts 280 klimmers die de top hadden bereikt, terwijl 2.600 avonturiers ooit de Mount Everest bedwongen. Zeker 77 klimmers vonden er inmiddels de dood. Vooral de afdaling is berucht vanwege z'n vele kloven. Op 1 augustus 2008 werden aldaar elf mensen dodelijk verrast toen een lawine de touwen doorsneed. De afgelegen ligging van de K2, op zeven dagen lopen van het dichtstbijzijnde dorp, bemoeilijkt de reddingspogingen.[3][4]

Klimgeschiedenis[bewerken]

In 1892 leidde Martin Conway (baron van Allington) een Britse expeditie die het punt Concordia op de Baltoro gletscher bereikte[5]

De K2 expeditie van 1902 op de Karakoram Highway.

In maart 1902 ondernamen de Engelse bergbeklimmer Oscar Eckenstein en de occultist Aleister Crowley de eerste serieuze poging om de K2 te beklimmen. Ze deden vijf kostbare pogingen via de noordoostelijke graat, maar kwamen uiteindelijk niet hoger dan 6525 meter (21,410 voet).[6] Het falen van de expeditie was toe te schrijven aan een combinatie van twijfelachtige lichamelijke conditie, persoonlijke conflicten en slechte weersomstandigheden. Van de 68 dagen die ze op de K2 doorbrachten (destijds het record voor de langste tijd doorgebracht op een dergelijke hoogte) waren er slechts acht met helder klimweer.[7] Crowley en Eckenstein vonden echter wel de beste route voor het beklimmen van de K2, welke later ook is gebruikt voor andere toppogingen in 1938, 1939, 1953 en voor de succesvolle eerstbeklimming in 1954.

De volgende expeditie naar de K2 in 1909, geleid door Lodewijk Amadeus van Savoye, bereikte een hoogte van 6,250 meter (20,500 voet) op de zuidoostgraat, nu bekend als het Abruzzi spoor (of Abruzzi graat). Dit zou onderdeel worden van de standaardroute, maar destijds werd de route verlaten vanwege de steilheid en moeilijkheidsgraad. Nadat tevergeefs was geprobeerd een makkelijker alternatief te vinden over de westgraat of noordoostgraat verklaarde Amedeo dat de K2 nooit beklommen zou worden, waarna het team zijn aandacht verplaatste naar de Chogolisa (7665 meter).[8]

K2 vanuit het oosten, gefotografeerd tijdens de expeditie van 1909

De volgende poging om de K2 te beklimmen werd pas in 1938 ondernomen, toen een Amerikaanse expeditie geleid door Charles Houston een verkenning maakte van de berg. Ze concludeerden dat het Abruzzi spoor de meest praktische route was, en bereikten een hoogte van circa 8000 m voordat ze moesten omkeren door afnemende voorraden en de dreiging van slecht weer.[9][10] Het jaar daarop kwam een expeditie geleid door Fritz Wiessner tot op 240 m van de top, maar de expeditie eindigde in een drama nadat vier klimmers hoog op de berg verdwenen.[11][12]

Achille Compagnoni op de top van de K2 tijdens de eerstbeklimming op 31 juli 1954.

Op 31 juli 1954 werd de berg voor het eerst bedwongen door twee leden van een Italiaans team onder leiding van Ardito Desio. De top werd gehaald door Lino Lacedelli en Achille Compagnoni.

Nederlandse expedities[bewerken]

Op 13 mei 1993 vertrok na drie jaar voorbereiding de eerste expeditie onder Nederlandse leiding van de toen 43-jarige Wim van Harskamp om zonder extra zuurstof via de Abruzzigraat de K2 te beklimmen. Het 12 man sterke klimteam bestond uit acht Nederlanders, twee Canadezen, een Australiër en een Nieuwzeelander, naast een ondersteunend team van 77 dragers en zes assistenten, onder wie een kok en een arts. [13] [14]

De eerste Nederlanders op de top van de K2 waren Hans van der Meulen (zonder extra zuurstof) en Ronald Naar (met extra zuurstof) die in gezelschap van hun hoogtedragers Mehrban Sjah en Rajab Sjah (beide met extra zuurstof, kregen elk een salaris van 1000 dollar voor hun werkzaamheden), na een klim van 17 uur op 15 juli 1995 de top bereikten [15]. Ze maakten onderdeel uit van een team van elf Nederlanders en negen Pakistaanse begeleiders. Tijdens de expeditie kreeg klimmer Wilco van Rooijen een ernstig ongeluk toen hij op ongeveer 6400 meter door vallende stenen werd geraakt. Hans van der Meulen en Cas van de Gevel wisten Wilco veilig in het basiskamp te krijgen. Hij moest per helikopter worden afgevoerd. Later tijdens de tocht brak Edmond Ofner tijdens een val zijn sleutelbeen. Een talentvolle klimmer van Franse komaf, Thierry Schmitter, kwam tijdens de topbeklimming tot ongeveer 8000 meter voordat hij mede door het overslaan van zijn ontbijt uitgeput moest afhaken. Hoofdsponsors van de expeditie waren Seven-Up en Tenson. Van deze expeditie werd een film gemaakt door cameraman Edmond Ofner en Bert Geerarts en regisseur-producer Joost Cohensius. Boven kamp 3 en tijdens de topdag werd er gefilmd door Hans van der Meulen. De film werd in negen wekelijkse afleveringen uitgezonden op RTL 5. Het hele project stond onder leiding van de destijds 40-jarige Ronald Naar.

De eerste vrouw die de top bereikte was de Poolse Wanda Rutkiewicz (1986). Zij kwam in 1992 om het leven op de Kangchenjunga, de op twee na hoogste berg ter wereld. Ook de volgende vijf vrouwen die de top haalden zijn inmiddels overleden; drie van hen vonden de dood op de afdaling van de K2. Een van hen, de gereputeerde Britse alpiniste Alison Hargreaves, overleed in 1995. Hoe dan ook werd de zogenaamde "vloek" in 2004 doorbroken toen Edurne Pasaban de top van de K2 bereikte en succesvol afdaalde. In 2006 werden Nives Meroi uit Italië en Yuka Komatsu uit Japan respectievelijk zevende en achtste onder de vrouwelijke klimmers die de K2 bedwongen.

In de periode tussen 6 en 10 augustus 1986 overleden vijf bergbeklimmers op de K2 tijdens een zware storm. Acht anderen overleden in de weken daarvoor bij lawines en andere ongevallen die een gevolg waren van de slechte weersomstandigheden tijdens de zomer van 1986.

Op 2 augustus 2008 kwamen 11 bergbeklimmers om op de K2 na het succesvol beklimmen van deze berg. Het op 1 na grootste klimdrama uit de geschiedenis werd veroorzaakt door een ijslawine die het afdaal- en beklim-touw doorsneed. Bij dit ongeval waren ook de twee Nederlandse bergbeklimmers Wilco van Rooijen en Cas van de Gevel betrokken. Van Rooijen was zelfs 3 dagen vermist en moest bij terugkeer bijna al zijn tenen missen. Van der Gevel overleefde ook. Wilco van Rooijen keerde na twee nachten in de 'dodenzone' (= boven 8000 meter) terug in kamp 3 en daarna terug naar het basiskamp. Met 4 man bereikte de Norit K2 expeditie de top zonder gebruik te maken van extra zuurstof. Op de afdaling kwam de Ierse teamgenoot Gerard McDonnell om het leven, nadat hij andere klimmers het leven probeerde te redden.[16]

Publicaties[bewerken]

Boeken[bewerken]

Film[bewerken]

  • Vertical Limit, 2000
  • K2, 1992
  • Karakoram & Himalayas, 2007

CD[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Verraderlijke K2 is heilige graal voor klimmers - De Morgen, 3 augustus 2008.
  2. CIA Fact Book, Pakistan
  3. Elf doden op K2, twee Nederlanders gered - De Morgen, 3 augustus 2008.
  4. K2 is een van de dodelijkste bergen - De Standaard, 3 augustus 2008.
  5. Charles S. Houston (1953) K2, the Savage Mountain. McGraw-Hill.
  6. A timeline of human activity on K2
  7. Booth, Martin, A Magick Life: A Biography of Aleister Crowley (trade paperback), Coronet, Hodder and Stoughton, London [2000], 2001, “Rhythms of Rapture”, p. 152–157 ISBN 0-340-71806-4.
  8. Curran, Jim, K2: The Story of the Savage Mountain, Hodder & Stoughton, 1995, p. pp.65–72 ISBN 978-0340660072.
  9. Houston, Charles S; Bates, Robert, Five Miles High, Dodd, Mead, 1939 ISBN 978-1585740512. herdruk (2000) door First Lyon Pressmet een introductie door Jim Wickwire
  10. Curran, pp.73-80
  11. Kaufman, Andrew J.; Putnam, William L., K2: The 1939 Tragedy, Mountaineers Books, 1992 ISBN 978-0898863239.
  12. Curran pp.81-94
  13. Nederlandse expeditie wil beruchte K2 in Pakistan beklimmen, Nederlands dagblad: gereformeerd gezinsblad,24-05-1993
  14. http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010691859:mpeg21:a0353, De Telegraaf 09-03-1993
  15. Himalaya-expeditie Nederlandse klimmers bereiken top van K2, Amigoe, 28-07-1995
  16. "Overleven op de K2" door Wilco van Rooijen (uitgever: National Geographic/ Dutch Media)