Kabeltram van San Francisco

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Kabeltram van San Francisco op het draaibord van Powell & Market

De Kabeltram van San Francisco is de laatste handbediende kabeltram die nog in gebruik is en staat tegenwoordig symbool voor de Californische stad San Francisco. De kabeltrams van San Francisco zijn de enige bewegende National Historic Landmarks.[1].

Geschiedenis[bewerken]

Het transport van mensen en goederen over de steile heuvels van San Francisco gebeurde in een groot deel van de 19e eeuw nog via paardentrams. Zeker bij slecht weer, als de straten er nat bij lagen, gebeurden er ernstige ongevallen. Toen Andrew Smith Hallidie bij een ervan getuige was, begon hij na te denken over een beter vervoersysteem. Hij maakte daarbij gebruik van een uitvinding waarbij zijn vader betrokken was: de staalkabel. Op 2 augustus 1873 reed de eerste kabeltram over Nob Hill. Een maand later startte de eerste reguliere dienst, de Clay Street Line die de aanleiding was voor de hype die in San Francisco rond kabeltrams ontstond.

De kabeltram in de 21e eeuw[bewerken]

Het kabeltramsysteem maakt deel uit van de San Francisco Municipal Railway, of Muni waaronder het beter bekendstaat. De tram berijdt twee routes van het stadscentrum, van Market Street (in de buurt van Union Square), naar Fisherman's Wharf en een derde route langs California Street. De tram wordt slechts gedeeltelijk door forenzen gebruikt en is vanwege de lage snelheid, het kleine verzorgingsgebied en de ritprijzen vooral een attractie voor toeristen.

Op de hoek van Washington Street en Mason Street bevindt zich het 'Cable Car Museum' waar het in het machinegebouw de grote wielen te zien zijn die voor de aandrijving van de kabeltram zorgen. Ook is hier veel te zien over de ontwikkeling en geschiedenis van de kabeltram.

De bestuurder van een kabeltram heet een gripman. Jaarlijks op de tweede en derde donderdag van juli wordt er een belwedstrijd gehouden op Union Square tussen de bemanningen van de kabeltrams. Men begon met dit spektakel in 1962.[2]

Routes[bewerken]

Kabeltram
Machinekamer

Powell-Hyde[bewerken]

De route Powell-Hyde van de kabeltram van San Francisco begint op een draaischijf nabij de kruising van Powell en Market Streets. Van daar loopt de route langs Union Square verder over Powell Street en gaat vervolgens via Jackson Street (heenweg) of Washington Street (terugweg) naar Hyde Street. Via Hyde Street rijdt de kabeltram langs het hoogste punt van de beroemde Lombard Street, om daarna uit te komen op een draaischijf nabij de kruising van Hyde en Beach Streets in Fisherman's Wharf.

Powell-Mason[bewerken]

Ook de route Powell-Mason begint op de draaischijf nabij de kruising van Powell en Market Streets, en ook deze route leidt via Powell Street langs Union Square. Daarna gaat de route via Jackson Street (heenweg) of Washington Street (terugweg) naar Mason Street. Vervolgens rijdt de tram door de wijk North Beach, waar via de diagonale Columbus Avenue een blok naar het westen wordt opgeschoven, om uit te komen in Taylor Street. Daar bevindt zich het eindpunt van deze lijn op een draaischijf bij de kruising van Taylor en Bay Streets.

California Street[bewerken]

De route door California Street kent geen bochten en is de enige van de drie routes die gereden wordt met kabeltrams die geschikt zijn om in twee richtingen bediend te worden. Om deze reden wordt er voor de route door California Street geen gebruik gemaakt van draaischijven. Het oostelijke eindpunt bevindt zich nabij de kruising van California en Drumm Streets, dichtbij Market Street. Via onder andere de poorten van Chinatown en de Grace Cathedral leidt de route naar het westelijke eindpunt bij de kruising van California Street en Van Ness Avenue.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Lupiz, Val & Walter Rice (oktober 2004). San Francisco: cable cars are here to stay., Tramways & Urban Transit, Light Rail Transit Association & Ian Allan Publishing Ltd.
  • Callwell, Robert & Walter Rice (2000) Of Cables and Grips: The Cable Cars of San Francisco, Friends of the Cable Car Museum
  1. DiPaolo, Alison (dec 2007 / jan 2008) San Francisco is Where The Heart Is, Unique Homes Magazine
  2. 2007 Cable Car Bell Ringing Contest Winners and details of the Cable car itself.

National Historic Landmarks:   Ahwahnee Hotel · Alcatraz Island · Aline Barnsdall Complex · Alma · Angelus Temple · Aquatic Park Historic District · Asilomar Conference Grounds · Balboa Park · Balclutha · Baldwin Hills Village · Bank of Italy Building · Berkeley · Big Four House · Bodie Historic District · Borax Lake Site · Bradbury Building · Bron nr. 4 op het Pico Canyon Oilfield · C.A. Thayer · Carmel Mission · Carrizo Plain Archeological District · City of Oakland · Civic Center (SF) · Coloma · Columbia Historic District · Commander's House (Fort Ross) · Coso Rock Art District · Donner Camp · Drakes Bay · Eames House · Edwin Hubble House · Elmshaven · Estudillo House · Eureka · First Church of Christ, Scientist · Folsom Powerhouse · Fort Ross · Frank Norris Cabin · Fresno Sanitary Landfill · Gamble House · Geboorteplaats van Richard Nixon · Gunther Island Site 67 · Hale Solar Laboratory · Hanna–Honeycomb House · Harada House · Hearst San Simeon Estate · Hercules · Hotel del Coronado · Hubert H. Bancroft Ranch House · Jack London Ranch · James C. Flood Mansion · Joaquin Miller House · John Muir House · Jose Castro House · Juan de Anza House · Kabeltram van San Francisco · Kamer 307 in Gilman Hall · Knights Ferry Bridge · La Purísima Concepción-missie · Lake Merritt Wild Duck Refuge · Larkin House · Las Flores Estancia · LeConte Memorial Lodge · Leland Stanford House · Little Tokyo Historic District · Lou Henry and Herbert Hoover House · Locke Historic District · Los Alamos Ranch House · Los Angeles Memorial Coliseum · Los Cerritos Ranch House · Lower Klamath National Wildlife Refuge · Luther Burbank House and Garden · Manzanar War Relocation Center · Mare Island Naval Shipyard · Marin County Civic Center · Mendocino Woodlands Recreational Demonstration Area · Missiekerk van San Luis Rey de Francia · Mission Beach Roller Coaster · Mission Inn · Modjeska House · Monterey Old Town Historic District · New Almaden · Nuestra Señora Reina de la Paz · Oak Grove Butterfield Stage Station · Old Customhouse · Old Mission Dam · Old Sacramento Historic District · Old Scripps Building · Old United States Mint · Paramount Theatre · Parsons Memorial Lodge · Petaluma Adobe · Pioneer Deep Space Station · Point Reyes Lifeboat Station · Pony Express Terminal · Presidio van San Diego · Presidio van San Francisco · Rafael Gonzalez House · Ralph J. Scott · Ralston Hall · Rancho Camulos · Rancho Guajome Adobe · Rangers' Club · Relief (WAL-605) · Rogers Dry Lake · Rose Bowl · Royal Presidio Chapel · San Diego Mission Church · San Francisco Bay Discovery Site · San Francisco Port of Embarkation · San Juan Bautista Plaza Historic District · San Miguel Arcángel-missie · Santa Barbara County Courthouse · Santa Barbara-missie · Santa Cruz Looff Carousel and Roller Coaster · Santa Inés-missie · Santa Monica Looff Hippodrome · Sonoma Plaza · Space Flight Operations Facility · Space Launch Complex 10 · SS Jeremiah O'Brien · SS Lane Victory · Star of India · Steedman Estate · Sutter's Fort · Swedenborgiaanse Kerk (SF) · Tao House · The Forty Acres · Tule Lake Segregation Center · Twenty-Five-Foot Space Simulator · Unitary Plan Wind Tunnel · US Immigration Station of Angel Island · US Post Office and Court House (LA) · US Post Office and Court House (SF) · Upton Sinclair House · USCGC Fir · USS Hornet · USS Pampanito · USS Potomac · Walker Pass · Wapama · Warner's Ranch · Watts Towers · Wawona Hotel en de Thomas Hill Studio · Yuma Crossing
Andere historische eenheden van de NPS:   Cabrillo National Monument · Fort Point National Historic Site · Rosie the Riveter/World War II Home Front National Historical Park · San Francisco Maritime National Historical Park