Kadaster

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kadaster Eindhoven

Het kadaster is een van overheidswege bijgehouden openbaar register van registergoederen, waaronder onroerende zaken, en de daarop gevestigde rechten. Tevens wordt de term gebruikt om de dienst aan te duiden die met het beheer van een dergelijk register is belast. Het Kadaster is dan ook de informatiebron voor degenen die gegevens van bepaalde percelen willen weten.

De herkomst van de naam kadaster is niet geheel duidelijk; het woord stamt af van het middeleeuws-Latijnse catastrum, dat afstamt van hetzij het Griekse καταστιχον (katastichon), lijst, of het Latijnse capitastrum (hoofd), een Romeinse hoofdelijke belasting gebaseerd op bezit van onroerend goed.

Nederland[bewerken]

Hoofdlocatie Kadaster Nederland, Apeldoorn

De verschillende wettelijke taken van het Kadaster in Nederland worden hieronder toegelicht. Het Kadaster is in Nederland een zelfstandig bestuursorgaan.

Geschiedenis van het kadaster in Nederland[bewerken]

Tot het einde van de 18e eeuw kende het gebied van het huidige Koninkrijk der Nederlanden geen eenlijnige administratie van onroerend goed. Hoewel al eerder pogingen waren ondernomen hierin verandering aan te brengen, bleef de administratie rommelig en gedateerd. Hierdoor was het niet mogelijk om juiste waardebepalingen en belastingaanslagen te geven.[1]

Hollands Kadaster[bewerken]

Pas met de totstandkoming van de eenheidsstaat Nederland in 1798 werd, in lijn met het Franse ideaal egalité, getracht een rechtvaardige belastingheffing in te voeren. Om dit doel te verwezenlijken, werd een administratieve organisatie opgezet per departement.

In 1810 en 1811 werd het gehele grondgebied in kaart gebracht, met daarbij een overzicht van gegevens over het soort perceel, de eigenaren en de oppervlakte. Het project mislukte echter en de kaarten werden afgekeurd voor gebruik in het kadaster naar Frans model in 1811, omdat deze weinig systematisch waren en onvolledig van opzet.[1]

Méthodique Verzameling[bewerken]

Nadat het Koninkrijk Holland in 1810 definitief werd ingelijfd in het Franse keizerrijk, golden ook in het Hollands gebied de Franse wetten. Holland diende daarom te voldoen aan het hebben van een uniforme belastingwetgeving. Omdat de bestaande registraties in de Hollandse departementen niet voldeden aan de eisen van het Franse Recueil Méthodique, werd in oktober 1811 het kadaster op Franse wijze in gebruik genomen. Hiervoor werd een tweetalige editie van de Franse wetgeving uitgebracht onder de naam Méthodique Verzameling der Wetten, Decreten, Reglementen, Instructiën en Decisiën, betrekkelijk het Cadaster van het Fransche Rijk, kortweg Méthodique Verzameling.[1]

Kadastrering tot 1832[bewerken]

Hoewel Nederland enkele jaren later van Frankrijk onafhankelijk werd, bleven de Franse voorschriften toch van kracht. Het proces van kadastrering verliep echter traag. Pas in 1825 werd er tempo gemaakt door de invoering van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, met daarin de geplande invoering van de samenhang tussen grondboekhouding en hypothecaire boekhouding.

Ofschoon in de periode tussen 1826 en de invoering van het kadaster op 1 januari 1832 een inhaalslag werd gemaakt in het maken van kartering, waren de gemaakte kaarten in deze periode van aanzienlijk lagere kwaliteit dan de kaarten die voor 1825 zijn gemaakt.[1]

Onroerende zaken[bewerken]

Oud logo van het Kadaster bij voormalige vestiging in Breda

In Nederland registreert de Dienst voor het kadaster en de openbare registers sinds 1832 gegevens over een bepaalde onroerende zaak (het perceel) en alle wijzigingen die zich daarin voordoen.

Zo legt men de naam van de eigenaar of vruchtgebruiker vast. Ook wordt vermeld waar het perceel ligt, wat de afmetingen ervan zijn en hoe de grond wordt gebruikt. Ook wordt vastgelegd of er een recht van hypotheek of erfdienstbaarheden op het perceel rusten, of dat er bodemverontreiniging aanwezig is.

Om een perceel aan te duiden gebruikt men de kadastrale aanduiding, die altijd bestaat uit de naam van de kadastrale gemeente, de letter van de sectie en het nummer van het perceel, eventueel aangevuld met de appartementsindex wanneer het perceel is gesplitst in appartementsrechten.

Een nog niet uitgemeten deel van een kadastraal perceel heet nu nog een deelperceel, bijvoorbeeld een stuk van een geheel perceel dat verkocht is. De grenzen van de nieuw te vormen percelen (het verkochte en het resterende deel) moeten nog aangewezen en opgenomen worden. Dat gebeurt doorgaans na levering.

Behalve deelpercelen bestaat sinds kort ook de mogelijkheid om op basis van een voorlopige grens een perceel te splitsen. Bij deze splitsing ontstaan gehele percelen met definitieve perceelnummers, voorlopige kadastrale grenzen en een voorlopige kadastrale oppervlakte. Achteraf zal dan wel de grens aangewezen en opgenomen moeten worden, maar in officiele stukken kan intussen al wel met een definitief perceelnummer naar het perceel verwezen worden. Door gebruik te maken van Voorlopige kadastrale Grenzen worden deelpercelen uiteindelijk overbodig.

Schepen en vliegtuigen[bewerken]

Het kadaster verzorgt ook de registratie van de eigendom en de hypotheken op zogenaamde registergoederen zoals schepen en vliegtuigen. Schepen worden teboekgesteld in het Scheepsregister.

Landinrichting[bewerken]

Landinrichtingsprojecten zoals ruilverkaveling behoren ook tot de taken van het kadaster.

Topografische kartering[bewerken]

Sinds 2004 is de Topografische Dienst onderdeel van het Kadaster, nu onder de naam Kadaster Geo-Informatie.

Stelsel van de Rijksdriehoeksmeting[bewerken]

Het Kadaster onderhoudt het Nederlandse coördinaatsysteem, de Rijksdriehoekscoördinaten (RD).

België[bewerken]

In België is het Kadaster een administratie, onderdeel van de Algemene Administratie Patrimoniumdocumentatie, die zelf een deel is van de Federale Overheidsdienst (ministerie) Financiën.

Het Kadaster in België heeft dezelfde oorsprong als het Nederlandse, namelijk het identificeren van onroerende goederen en hun eigenaars met het oog op het belasten ervan. Meer dan in Nederland is het Belgische kadaster in hoofdzaak een fiscaal instrument gebleven. De informatisering van het kadastraal plan en de overgang naar een GIS zijn recenter. Het systeem van perceelaanduiding is hetzelfde als in Nederland. Een belangrijke taak van het Belgisch Kadaster is ook het vaststellen van het kadastraal inkomen: een vast cijfer verbonden aan het onroerend goed dat als basis dient voor belastingen, zoals de onroerende voorheffing. Informatie over hypotheken, erfdienstbaarheden en bodemverontreiniging behoren in België niet tot de taken van het Kadaster.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Nederland:

Nederlandse Antillen:

België:

Bronnen en noten
  1. a b c d Werkgroep kadastrale atlas provincie Utrecht (2000) Kadastrale Atlas provincie Utrecht 6. Utrecht in 1832. Grondgebruik en eigendom. Laren: Drukkerij van Wijland B.V.