Kaliumdiwaterstoffosfaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaliumdiwaterstoffosfaat
Structuurformule en molecuulmodel
Potassium monophosphate.png
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
KH2PO4
IUPAC-naam Kaliumdiwaterstoffosfaat
Andere namen Monokaliumfosfaat; primair kaliumfosfaat;
kaliumbifosfaat; monobasisch kaliumfosfaat
Molmassa 136,085541 g/mol
SMILES
OP(=O)(O)[O-].[K+]
InChI
InChI=1/K.H3O4P/c;1-5(2,3)4/h;(H3,1,2,3,4)/q+1;/p-1/fK.H2O4P/h;1-2H/qm;-1
CAS-nummer 7778-77-0
EG-nummer 231-913-4
PubChem 516951
Beschrijving Wit poeder
Vergelijkbaar met dikaliumwaterstoffosfaat, kaliumfosfaat
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Dichtheid 2,34[1] g/cm³
Smeltpunt 235 °C
Kookpunt ontleedt bij 253[1] °C
Oplosbaarheid in water 222[1] g/L
Nutritionele eigenschappen
ADI 70 mg/kg lichaamsgewicht
Type additief zuurteregelaar, antiklontermiddel
E-nummer E340
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde
Het grootste monokristal ter wereld, opgebouwd uit KH2PO4-moleculen.

Kaliumdiwaterstoffosfaat of KDP (Engels: monopotassium phosphate) is een zout van fosforzuur waarin slechts een van de waterstofionen vervangen is door een kalium-ion (KH2PO4. Het zout is goed oplosbaar in water en wordt toegepast als kunstmest, voedseladditief, fungicide en basisstof voor buffers. Als kristallijne stof zijn er belangrijke optische toepassingen.

Kunstmest[bewerken]

Als kunstmest is kaliumdiwaterstoffosfaat een bron van fosfor en kalium. Voor deze toepassingen wordt het soms gemengd met ureum en ammoniumfosfaat. Het mengsel is naast een bron van de al genoemde elementen dan ook een bron van stikstof, waarbij voorkomen wordt dat te veel ammoniak ontsnapt omdat de pH van de grond relatief laag blijft.

Als KDP als kunstmest gebruikt wordt bevat het 52% P2O5 en 34% K2O, wat aangegeven wordt als: NPK 0-52-34. Hoewel het bij de kunstmest gebruikers de gewoonte is de kwaliteit van de mest op deze wijze te beschrijven, komen de verbindingen P2O5 en K2O niet als zodanig in de mest voor. KDP wordt vaak als nutriënt toegepast in de glastuinbouw en dehydrocultuur.

Additief[bewerken]

In de VS is de stof een van de ingrediënten van sportdranken. In sommige sigaretten komt de stof voor als additief.

Thermisch gedrag[bewerken]

Bij 235oC smelt de vaste stof, bij 400°C ontleedt de stof tot kaliummetafosfaat (KPO3)

Nonlineaire optische toepassingen[bewerken]

Kristallen van KDP staanm bekend om hun niet lineaire optische eigenschappen. Het vindt toepassing in frequentieverdubbeling.

Een tweede belangrijke optische toepassing wordt gevormd door gedeutereerd KDP, kaliumdideuteriumfosfaat, aangeduid als KD*P. Hoewel chemische eigenschappen van isotopen slechts minimaal verschillen zijn fysische verschillen soms aanzienlijk en technisch interessant. KDP met een hoog deuteriumgehalte wordt toegepast in de niet-lineaire frequentie-aanpassingen van laserlicht in plaats van het gewone of geprotoneerde zout. Door de aanwezigheid van een grote hoeveelheid deuterium verschuift de derde boventoon van de sterke OH vibratie naar een langere golflengte, waardoor de basis frequentie van de op neodymium gebaseerde lasers bij ~1,064nm veel minder geabsorbeerd wordt. Normaal KDP absorbeert bij deze golflengte ongeveer 4.7-6.3%/cm terwijl KD*P slechts .8%/cm absorbeert.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c (en) Gegevens van kaliumdiwaterstoffosfaat in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (geraadpleegd op 13 december 2008) (JavaScript vereist)