Kaliumthiocyanaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaliumthiocyanaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van kaliumthiocyanaat
Structuurformule van kaliumthiocyanaat
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
KSCN
IUPAC-naam kaliumthiocyanaat
Andere namen kaliumsulfocyanaat, kaliumrhodanide, kaliumrhodanaat
Molmassa 97,1807 g/mol
SMILES
C(#N)[S-].[K+]
InChI
1/CHNS.K/c2-1-3;/h3H;/q;+1/p-1/fCNS.K/h3h;/q-1;m
CAS-nummer 333-20-0
EG-nummer 206-370-1
PubChem 516872
Beschrijving Kleurloze zuilvormige kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
Waarschuwing
H-zinnen H302 - H312 - H332 - H412
EUH-zinnen geen
P-zinnen P273 - P280
EG-Index-nummer 615-004-00-3
LD50 (ratten) (oraal) 854 mg/kg
LD50 (konijnen) (muis) 590 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos
Dichtheid 1,89[1] g/cm³
Smeltpunt 175[1] °C
Kookpunt (ontleedt) 500[1] °C
Dampdruk < 100 Pa
Oplosbaarheid in water 2170[1] g/L
Goed oplosbaar in water, ethanol, aceton
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Kaliumthiocyanaat (KSCN), vroeger ook bekend onder de naam kaliumrhodanide of kaliumrhodaan, is het kaliumzout van thiocyaanzuur.

Synthese[bewerken]

Kaliumthiocyanaat kan bereid worden door het samensmelten van kaliumcyanide en zwavel of van ammoniumthiocyanaat en kaliumhydroxide. Ammoniumthiocyanaat wordt dan weer bereid door reactie van koolstofdisulfide met ammoniak bij verhoogde druk en temperatuur:

\mathrm{CS_2\ +\ 2\ NH_3\ \longrightarrow\ NH_4SCN\ +\ H_2S}

Eigenschappen[bewerken]

Kaliumthiocyanaat komt bij kamertemperatuur voor als vluchtige kleurloze kristallen. De stof lost goed op in water. Bij oplossen koelt de oplossing sterk af (endotherm oplossingsproces). Kaliumthiocyanaat is ook goed oplosbaar in ethanol en aceton. Het smeltpunt is erg laag voor een zout (175°C).

Bij verhitting boven 500°C ontleedt kaliumthiocyanaat.[1]

Toepassingen[bewerken]

Kaliumthiocyanaat wordt gebruikt als indicator voor ijzer(III)-ionen. IJzer(III)ionen reageren met thiocyanaationen tot het bloedrode complexe ion hexathiocyanoferraat(III) ([Fe(SCN)6]3-):

\mathrm{Fe^{3+}\ +\ SCN^-\ +\ 5\ H_2O\ \longrightarrow\ [Fe(SCN)(H_2O)_5]^{2+}}

Dit complex wordt wegens de typische kleur soms gebruikt als kunstbloed in het theater en de film.

De vorming van het complex verloopt in stapsgewijs via het mono-, di-, en hogere thiocyanoferraat-complexen. Al deze complexen hebben een rode kleur, maar de extinctiecoëfficiënten van deze complexen verschillen van elkaar, evenals de golflengte waarbij maximale absorptie optreedt. Om deze reden wordt het complex alleen als kwalitatieve en niet als kwantitatieve analyse op ijzer(III) gebruikt.

Kaliumthiocyanaat wordt soms in de argentometrie gebruikt, omdat het thiocyanaat, net als de halogeniden het slecht oplosbare zout zilverthiocyanaat vormt.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e (en) Gegevens van kaliumthiocyanaat in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (geraadpleegd op 5 januari 2009) (JavaScript vereist)