Kalverstraat
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|
|
.JPG)
|
De Kalverstraat in Amsterdam is de grootste winkelstraat van Nederland en loopt van noord naar zuid van de Dam tot het Muntplein, deels parallel aan het Singel. De straat telt ongeveer 150 winkels (inclusief Kalvertoren 180) en is voetgangersgebied. De straat is ongeveer één kilometer lang en telt 15 zijstraten en -stegen. De naam is ontleend aan een kalvermarkt die hier tot in de zeventiende eeuw werd gehouden.
Inhoud |
[bewerken] Naam
De naam kwam al in 1393 voor. Het gedeelte tussen het Spui en de Munt heette, toen het binnen de stad kwam te liggen, Byndewyck. Van 1486 tot 1629 vond op dit gedeelte ook een veemarkt plaats en dit werd daarom Ossenmarkt genoemd. Later ging deze naam over in Kalverstraat. De brug over het Spui, voordat dit gedempt werd, heette Osjessluis.
[bewerken] Monumenten en geschiedenis
Aan de Kalverstraat bevinden zich vele (Rijks)monumenten: het voormalige Burgerweeshuis (thans Amsterdams Historisch Museum), de H.H. Petrus en Pauluskerk (De Papegaai) en de Weeshuispoort.
De huizen aan de Kalverstraat hadden vroeger grachtentuinen die allemaal in de loop der tijd zijn verdwenen onder de bebouwing.
Het Mirakel van Amsterdam (1345) vond plaats in een woning gelegen tussen de Kalverstraat en het Rokin. Nog steeds trekt de jaarlijkse katholieke Stille omgang (een nachtelijke tocht van zwijgende katholieken) ter herdenking van dit voorval deels door de Kalverstraat.
De eerste openbare filmvoorstelling van Auguste en Louis Lumière in Nederland (1896) werd in de Kalverstraat gehouden.
Langere tijd bevond zich één bioscoop in de Kalverstraat, de Roxy, nabij de Munt. Dit theater werd in de jaren 1980 een discotheek die zich richtte op het trendy publiek, en daarna een winkel.
Op de hoek van de Kalverstraat en de Paleisstraat staat de Sociëteit De Groote Club "Doctrina et Amicitia", van waaruit op 7 mei 1945 dronken Duitse soldaten het vuur openden op de menigte die buiten de bevrijding vierde. Zo vielen op het laatste moment nog vele slachtoffers, zeker twintig doden en 119 gewonden. Meer hierover (het is op film vastgelegd) in het stadsarchief.[1]
Op 9 mei 1977 brak brand uit in de meubeltoonzaal Van Inden aan de Kalverstraat, die zich ontwikkelde tot een inferno. Het erboven gelegen hotel Polen en boekhandel De Slegte brandden af. Er vielen 33 doden en 21 zwaargewonden.Het er schuin tegenover gelegen hotel Suisse brandde af in 1983. Sindsdien zijn er geen hotels meer in de straat gevestigd. Er zijn wel enkele tearoom-achtige gelegenheden en fastfoodzaken, maar geen cafés.
[bewerken] Bestemmingsplan
Voor het gebied Kalverstraat-Nieuwendijk geldt een gemeentelijk bestemmingsplan dat vastgesteld is in 2001. Dit plan verbiedt o.m. vestiging van sexwinkels of sexgerelateerde bedrijven, belwinkels en wisselkantoren. In de jaren 1970 was er enige tijd een sexwinkel van Christine le Duc in de Kalverstraat gevestigd, die nogal opzien baarde. Deze is weer verdwenen en er is per 2009 geen expliciete sexwinkel meer in de straat.
[bewerken] Winkels en overige gebouwen
Claes Janszn Visscher (1586/87-1652) vestigde zich in 1611 als uitgever en drukker in de Kalverstraat.
De winkel van Judocus Hondius (uitgeverij en cartografie (1630)) was gevestigd aan de Kalverstraat.
In de Kalverstraat zijn naar schatting 150 winkels gevestigd, waaronder ongeveer een zestal winkelketens. De nadruk van het aanbod ligt op mode: kleding- en schoenenzaken overheersen met ongeveer 90 vestigingen sinds de jaren 1990 het straatbeeld. Sinds ongeveer 1995 is er een koopzondag van 12 tot 17 uur, die veel extra bezoek trekt. Problemen bij het winkelen zijn winkeldiefstal en parkeren (binnen 500 m zijn er slechts twee parkeergarages, van de Bijenkorf en van de Stopera).
Woonhuizen ontbreken vrijwel volledig, omdat de meeste winkeleigenaren geen (dure) frontruimte beschikbaar willen houden voor een woningdeur, en een andere ingang dan niet mogelijk is. Daardoor staat er wel wat mogelijke woonruimte boven de winkels ongebruikt (vaak als magazijn in gebruik). De meeste panden uit de 17de en 18de eeuw hebben vier of vijf etages.
[bewerken] Winkelaanbod
In de straat zijn naar schatting 150 winkels gevestigd (tegen bijv. 400 in Oxford Street in Londen). Vele grote winkelketens zijn of waren gevestigd aan de Kalverstraat; V&D, Xenos, Maisons de Bonneterie, Blokker, Peek en Cloppenburg, H&M (3 vestigingen), Zara, maar de Hema heeft er aleen nog een fotoafdeling. De nadruk van het aanbod ligt op kleding en mode via ketens. Het aantal zelfstandige winkels is in 40 jaar sterk teruggelopen..
Een overzicht van het winkelbestand (2009):
- damesmode: 49 winkels (ook niet-gespecialiseerde), waaronder 3 van H&M
- herenmode: 43 winkels (ook niet-gespecialiseerde en dames-en kinderkleding)
- schoenen: 43 winkels (ook niet-gespecialiseerde en dames-en kinderkleding)
- schoonheid en gezondheid: 11 winkels (incl. o.m. V&D)
- kinderkleding: 9 winkels (ook niet-gespecialiseerde en dames-en kinderkleding)
- eten en drinken, incl. bakkers en fastfood: 7 vestigingen
- juwelen en accessoires: 21 winkels (incl. V&D)
- sigaren en sigaretten: 1 (IJkman)
(Deze lijst bevat een flink aantal dubbeltellingen, en kan daarom geen basis vormen voor het totaal aantal winkels).
[bewerken] Zijstraten en -stegen
Van noord (Dam) naar zuid (Singel) heeft de Kalverstraat de volgende zijstraten- en stegen:
[bewerken] Kalvertoren
Het overdekte winkelcentrum Kalvertoren ligt aan de Kalverstraat en wordt erbij gerekend. Het centrum biedt vooral mode en lifestyle heeft de huisnummers Kalverstraat 212 tot en met 220, telt 5 etages met ongeveer 30 winkels, waaronder 3 van het grootwinkelbedrijf plus 6 horecazaken. Het centrum heeft een toren van 30 m hoog en heeft twee ingangen aan de Kalverstraat (plus één aan de Heiligeweg en één aan de Singel en ligt op de plaats van het vroegere zwembad Heiligeweg. De bouw van dit centrum in 1994-5 heeft een sterke impuls aan de Kalverstraat gegeven - waar nieuwbouw vrijwel onmogelijk is. Het centrum bevat ook een fietsenstalling. De Kalvertoren dankt zijn naam aan de hogere opbouw in het midden.
De Kalvertoren samengevat:
- opdrachtgever Multi Vastgoed Gouda
- 14.750 m2 commerciële ruimte
- 500 m2 culturele bestemming
- 100 parkeerplaatsen in ondergronds parkeergarage (alleen per maand te huren)
- 26 woningen
- architecten: Pi de Bruijn i.s.m. George de Jong
- bouwsom: € 14.000.000,- (excl. btw)
- datum opdracht: 1992, bouwperiode: 1995 - 1997.
[bewerken] Criminaliteit
De straat is de laatste jaren volgens de winkeliersvereniging in toenemende mate slachtoffer van winkeldiefstal, en de winkeliersvereniging (die ook de Heiligeweg en omgeving omvat) heeft samen met de gemeente en de politie diverse acties en cursussen hiertegen mogelijk gemaakt. Er is een buurtregisseur van de kant van de politie en een straatmanager van de winkeliersvereniging. In 2008 kreeg de straat voor de tweede maal een veiligheidsster (die aan het begin van de straat in het plaveisel is gemetseld), dit keer van de minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst.
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en/of referenties:
[bewerken] Externe link
- www.kalverstraat.nl Website van de Kalverstraat
