Kanaal Charleroi-Brussel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kanaal Charleroi-Brussel
Location Canal Brussel-Charleroi.PNG
Lengte 74 km
Scheepsklasse CEMT-klasse IV
Jaar ingebruikname 1832
Van Charleroi
Naar Brussel
Loopt door Wallonië, Vlaanderen, Brussel
De gekanaliseerde Samme bij Ronquières
De gekanaliseerde Samme bij Ronquières
Noordportaal van de Tunnel te Godarville
Noordportaal van de Tunnel te Godarville
Hellend Vlak van Ronquières
Hellend Vlak van Ronquières
Kanaal bij Godarville
Kanaal bij Godarville
Portaal  Portaalicoon   Maritiem

Het Kanaal Charleroi-Brussel, dat de gelijknamige steden verbindt, werd tussen 1827 en 1832 gebouwd om de mijnindustrie rond Charleroi van een snelle en dus goedkopere afvoerlijn te voorzien richting Brussel en de haven van Antwerpen.

Het staat tevens in verbinding met de volgende kanalen en rivieren:

Geschiedenis[bewerken]

Oorspronkelijk was het kanaal geschikt voor schepen tot 70 ton, was het 74,5 km lang en telde liefst 55 sluizen waarvan 30 op het traject van Ronquières tot Seneffe. Daar ligt de waterscheiding tussen de Schelde en de Maas; er moest een hoogteverschil van maar liefst 70 meter overwonnen worden. Hiervoor werd de vallei van de Samme gevolgd. Omdat de streek arm aan water is, werd er in plaats van nog meer kleine sluizen de 1267 m lange tunnel van La Bête Refaite gebouwd. Deze tunnel was zo donker dat de paarden (die de schepen trokken) er niet door durfden, waardoor de schepen met mankracht door de tunnel getrokken moesten worden.

Al snel was er behoefte aan een kanaal met grotere capaciteit en tussen 1854 en 1857 werd het kanaal vergroot voor schepen tot 350 ton. De oude tunnel was op sommige plaatsen 5 lagen bakstenen dik en kon niet vergroot worden, waardoor een flessenhals ontstond. In 1885 werd de oude tunnel vervangen door de 1050 m lange en 8 m brede tunnel van Godarville. Hierdoor werd het aantal sluizen beperkt tot 30.

Na de Tweede Wereldoorlog werd beslist het kanaal bevaarbaar te maken voor schepen tot 1350 ton. Aangezien de Samme noch de tunnel van Godarville deze vergroting aankonden, diende tussen Ronquières en Godarville een nieuw tracé gebouwd te worden. Men ging over op de bouw van het hellend vlak van Ronquières. Over een afstand van 1400 m wordt 68 m hoogteverschil goedgemaakt door de schepen in een gesloten waterbak over een helling van 5% omhoog te rollen. Ter hoogte van de tunnel van Godarville, werd de heuvel nu doormidden gegraven zodat een nieuwe tunnel overbodig werd. Restanten van de eerste tunnel zijn terug te vinden langs de oevers van het nieuwe kanaal, maar zijn niet toegankelijk voor het publiek. De vele sluizen op de gekanaliseerde Samme raakten in verval.

Sluizen en hellend vlak[bewerken]

Tussen Dampremy (Charleroi) en Brussel dient een hoogteverschil van 127 meter overwonnen te worden. Hiervoor zijn er 10 sluizen, en het hellend vlak.

  • hoogte te Charleroi : 100,20 m
  • hoogte te Ronquières : 121,10 m (hoogste punt)
  • hoogte te Brussel : 13,30 m
  • Marchienne-au-Pont : sluis nr.1 van 85,08 m x 11,50 m - verval van 6,20 m
  • Gosselies : sluis nr.2 van 87,70 m x 11,50 m - verval van 7,00 m
  • Viesville : sluis nr.3 van 87,60 m x 11,50 m - verval van 7,50 m
  • Ronquières : hellend vlak nr.4 - 2 bakken van 85,50 m x 11,60 m - verval van 67,53 m
  • Itter : sluis nr.5 van 90,00 m x 12,00 m - verval van 13,33 m
  • Lembeek : sluis nr.6 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 7,07 m
  • Halle : sluis nr.7 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 3,30 m
  • Lot : sluis nr.8 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 3,70 m
  • Ruisbroek : sluis nr.9 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 3,70 m
  • Anderlecht : sluis nr.10 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 3,70 m
  • Sint-Jans-Molenbeek : sluis nr.11 van 81,60 m x 10,50 m - verval van 4,70 m

Trafiek[bewerken]

Tot 2006 was er duidelijk een heropleving van de trafiek, want in dat jaar doorvoeren 5215 schepen het kanaal, goed voor 3.143.000 ton vervoerde goederen. Dat is een verdrievoudiging t.o.v. de tonnage in 1987.

Het scheepvaartverkeer in beide richtingen is ongeveer even groot gemeten naar het aantal schepen. De schepen varen voor eenderde leeg en voor tweederde geladen. Belangrijke goederen die over het kanaal worden vervoerd zijn bouwmaterialen en olie en olieproducten.[1] De cijfers zijn gemeten ter hoogte van het hellend vlak van Ronquières.

Jaar Tonnage
(in tonnen)
Aantal schepen
1987 1.094.000 3084
1990 1.289.000 3346
2000 2.100.000 3471
2004 3.160.000 5155
2005 3.019.000 4812
2006 3.144.000 5215
2007 3.091.000 4048
2008 2.939.000 3791
2009 1.686.000 3741
2010 1.924.800 3934
2011 2.117.316 4293
2012 1.911.233 4318
2013 2.240.924 4855
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (fr) Transport fluvial de maechandises en Wallonië rapport statistique 2013, p. 127-128, geraadpleegd op 17 september 2014