Kapel (Heiloo)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kapel
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Kapel (Heiloo)
Kapel (Heiloo)
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente Heiloo
Coördinaten 52° 35' NB, 4° 41' OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Kapel is een buurtschap in de gemeente Heiloo in de provincie Noord-Holland.

Kapel is gelegen ten zuiden van het dorp Heiloo, net ten noorden van Limmen, tegenover Westerzij.

Kapel is vooral bekend als bedevaartsoord van de Onze Lieve Vrouwe ter Nood. De bedevaart is om de waterput die er op de heuvel ligt, deze werd op een gegeven moment geneeskrachtig beschouwd. In 1408 werd er een kapel gebouwd. Het werd daarna een bedevaartsoord. In 1573 werd de kapel vernield tijdens het beleg van Alkmaar. En in 1637 werd ook de ruïne weg gehaald en de waterput, de Runxputte genoemd, vernield, om zo een einde te maken aan de stroom pelgrims. Toch bleef het tot einde 18e eeuw pilgrims trekken, er bleef tot in de jaren 1830 een kleine devotie. Daarna werd het erg rustig rond deze bedevaart.

In 1886 is er dan voor het eerst dat men sprak ervan om de bedevaart nieuw leven in te blazen. Dit gebeurde werkelijk toen in 1905 de vermoedelijke restanten werden gevonden van de waterput als ook de kapel. Daarna volgde allerlei pogingen om de bedevaart op gang te krijgen. Met als toppunt in 1914 dat er een station Halte Onze Lieve Vrouwe ter Nood werd ingericht aan de nabijgelegen spoorlijn, dit ten behoeve van de speciale processietreinen.

Kapel heette eigenlijk Oesdom. Deze plaatsnaam komt al voor in 1083. De plaats heeft lang tot Limmen behoord, maar op 17 juni 1509 werd het toegevoegd aan de heerlijkheid Heiloo. De plaats werd in 1713 zwaar getroffen door de runderpest, de boeren zochten toen in het heilige water een genezing en zo werd de waterput weer opengebroken. Volgens de legende zou de waterput spontaan zijn ontsprongen.

Oesdom bleef nog lang de naam van de plaats maar in de 19e eeuw kwam er met de hernieuwde interesse ook de naam in Kapel (of toen ook wel Capel) steeds meer naar voren. In de eeuw die erop volgde werd dit de echte nieuwe naam voor de plaats. Maar zo af en toe gebruikt men nog wel eens Oesdom.