Karel De Gucht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karel De Gucht
Degucht01.jpg
Geboren 27 januari 1954
Overmere
Politieke partij Open Vld
Partner Mireille Schreurs
Europees commissaris voor Handel
Huidige functie
Aangetreden februari 2010
Voorganger Benita Ferrero-Waldner
Europees commissaris voor Ontwikkeling en Humanitaire Hulp
Aangetreden 2009
Einde termijn 2010
Voorganger Louis Michel
Opvolger Andris Piebalgs (Ontwikkeling)
Kristalina Georgieva (Humanitaire hulp)
Minister van Buitenlandse Zaken
Aangetreden 2004
Einde termijn 2009
Voorganger Louis Michel
Opvolger Yves Leterme
Partijvoorzitter van de VLD
Aangetreden 1999
Einde termijn 2004
Voorganger Guy Verhofstadt
Opvolger Bart Somers
Burgemeester van Berlare
Aangetreden 2007
Einde termijn 2009
Voorganger Jan-Willy Van Sande
Opvolger Katja Gabriëls (waarnemend)
Portaal  Portaalicoon   Politiek
De Gucht in Brasilia (21 november 2006)
Foto: Antonio Cruz/ABr

Karel Lodewijk Georgette Emmerence De Gucht[1] (Overmere, 27 januari 1954) is een Belgisch politicus van Open Vld.[2]

Biografie[bewerken]

De Gucht werd geboren als zoon van een kleine landbouwer in Overmere. Hij studeerde af aan het Koninklijk Atheneum van Aalst in 1971 en behaalde het diploma van licentiaat in de Rechten aan de VUB in 1976. Lange tijd was hij naast zijn politieke loopbaan ook actief als advocaat.

Begin van zijn politieke loopbaan[bewerken]

De Gucht was vanaf zijn studentenjaren actief in de liberale beweging, onder andere als voorzitter van het Liberaal Vlaams Studentenverbond, eerst in Brussel (1974-1975), later als nationaal voorzitter (1975-1976). Hij is lid van het partijbestuur van de VLD (tot 1991 PVV) sinds 1977. Van 1977 tot 1979 zat hij de jongerenafdeling van die partij voor.[3]

Reeds in 1980, op 26-jarige leeftijd, werd hij Europees Parlementslid, wat hij zou blijven tot 1994. In 1994 werd hij lid van het Vlaams Parlement (tot 2003).

Voorzitter van de VLD[bewerken]

De Gucht kreeg een belangrijke rol in de Belgische politiek toen hij in juli 1999 voorzitter van de VLD werd, die pas in de regering gestapt was (regering-Verhofstadt I). Hij was een groot voorstander van een paarse coalitie en zijn project als partijvoorzitter was om van de VLD de grootste politieke formatie in Vlaanderen te maken.

Bij de federale verkiezingen van 2003 raakte hij verkozen en stapte over van het Vlaams Parlement naar de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

In februari 2004 verzette De Gucht zich tegen het voornemen van de regering om het gemeentelijk migrantenstemrecht in te voeren. Toen het parlement dit wilde goedkeuren, diende De Gucht een amendement in om te verhinderen dat migranten aan wie de naturalisatie tot Belg was geweigerd stemrecht zouden krijgen. Hierop kwam van de coalitiepartners zoveel reactie dat de VLD, om een kabinetscrisis te voorkomen, in eerste instantie zijn ontslag vroeg, wat hij weigerde, om hem dan op 12 februari een aantal functies te ontnemen (de politieke leiding van de partij kwam bij Verhofstadt terecht); De Gucht bleef echter als voorzitter aan.

Omdat de VLD zich na een paar dagen realiseerde dat Verhofstadt daardoor een dubbele pet zou dragen (leider van de VLD en leider van de regering), werd gezocht naar een interim-voorzitter. Op 15 februari 2004 werd bekend dat Europarlementslid, voormalig VRT-journalist en vriend van Karel de Gucht, Dirk Sterckx interim-voorzitter zou worden.

Na de deelstaatverkiezingen van juni 2004 nam De Gucht het roer opnieuw over door als voorzitter van de VLD deel te nemen aan de onderhandelingen over de vorming van de nieuwe Vlaamse regering, met Yves Leterme als minister-president. Hierna trok De Gucht zich definitief terug als VLD-voorzitter om federaal minister van Buitenlandse Zaken te worden. Als partijvoorzitter werd hij na voorzittersverkiezingen eind 2004 opgevolgd door Bart Somers.

Hij was de drijvende kracht achter de verwijdering van Ward Beysen en Hugo Coveliers uit de VLD.

Federaal minister[bewerken]

Karel De Gucht volgde op 22 juli 2004 Louis Michel op als minister van Buitenlandse Zaken in de regering-Verhofstadt II. Het kwam meermaals tot incidenten, voor het eerst in februari 2005 toen De Gucht twijfels uitte of er in Congo bekwame politici waren, en nogmaals in juni 2005 toen hij in een interview denigrerende en ondiplomatische uitspraken had gedaan over de Nederlandse premier Jan Peter Balkenende. De ambassadeur van België werd naar aanleiding van dit incident door de Nederlandse regering ter verantwoording geroepen. Op 28 juli 2005 maakte het Brusselse dagblad Le Soir gewag van een brief die De Gucht in juni 2005 aan president Joseph Kabila van Congo gestuurd heeft en die opschudding veroorzaakt zou hebben door een beledigende of dreigende toon. De Gucht ontkende dat de brief verwijten of dreigementen bevatte.

België was een voortrekker en een fervente ondersteuner van de verkiezingen in de Democratische Republiek Congo. Ook daarna bleef België actief aanwezig: de stabilisatie van het land na de verkiezingen (de stadsoorlog in Kinshasa tussen oppositieleider Jean-Pierre Bemba en president Joseph Kabila in maart 2007), de bescherming van de bevolking, fauna en flora van de regio van de Grote Meren stonden bovenaan het belanglijstje. Hierdoor kon Karel De Gucht zich echter hard blijven opstellen tegenover de Congolese leiders. In 2007 hervatte België de ontwikkelingsprogramma's met de Democratische Republiek Congo, ter waarde van miljoenen euro's.

Sinds 2006 zat België ook in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Tijdens de volle nucleaire crisis in Iran was België voorzitter van het sanctiecomité.

Op 12 december 2006 veroordeelde De Gucht de conferentie over de holocaustontkenning in Iran die op dat moment plaatsvond.

Karel De Gucht werd op 21 december 2007 opnieuw minister van Buitenlandse Zaken in de Regering-Verhofstadt III. Hij behield deze positie toen Yves Leterme op 20 maart 2008 werd beëdigd als nieuwe eerste minister (zie Federale Regering Leterme I). Op 30 december 2008 werd hij ook nog vicepremier in de nieuwe Federale regering Van Rompuy I.

In april 2009 kwam De Gucht in het nieuws in verband met een in opdracht van Jean-Marie Dedecker door een privé-detective gevoerd onderzoek naar vermeende onregelmatigheden bij onroerendgoedtransacties van openbare gebouwen. De Gucht gewaagde toen van fascistische praktijken. Dedecker repliceerde daarop met: 'Het is mijn plicht als parlementair om de uitvoerende macht te controleren' en dat hij in de toekomst gelijkaardige initiatieven zal nemen. Hij gaf nog mee dat dat beëdigde personen uit de gerechtelijke wereld verklaard hebben dat minister De Gucht en mensen uit zijn zakelijke entourage betrokken waren bij de onderhandelingen over de huurcontracten van een zestal gerechtsgebouwen in België in het kader van een sale and lease back-operatie ervan via de bvba Redeba.[4]

Europa[bewerken]

In juli 2009 volgde De Gucht Louis Michel op, die op 13 juli 2009 ontslag nam als Europees commissaris. Daarmee nam De Gucht afscheid van de nationale politiek. In de Commissie-Barroso I was De Gucht verantwoordelijk voor Ontwikkelingshulp en Humanitaire Hulp. In de Commissie-Barroso II heeft De Gucht de portefeuille Handel toegewezen gekregen. Een belangrijke taak als Europees Commissaris voor Handel was het onderhandelen van het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag met de Verenigde Staten.

Begin september 2010 reageerden joodse organisaties verontwaardigd op enkele uitspraken van De Gucht in het Radio 1 -programma De ochtend naar aanleiding van het herstartende vredesproces in het Midden-Oosten.[5] Daarbij zei De Gucht dat de invloed van de joodse lobby in de VS niet te onderschatten is en dat het 'zelfs met een gematigde jood' niet gemakkelijk is om over de kwestie 'een rationeel gesprek te voeren'.[6] Na een niet gepubliceerde uitleg van De Gucht aan Barroso verklaarde de voorzitter van de Europese Commissie het incident gesloten.[7]

In 2014 stond hij bij de Europese verkiezingen als derde op de Open Vld-lijst. Hij werd verkozen.

Gemeentepolitiek[bewerken]

De Gucht was schepen en gemeenteraadslid van de gemeente Lebbeke (1983-1988) en is sinds 1989 gemeenteraadslid van de gemeente Berlare.

In die gemeente stond hij bij de verkiezingen van 8 oktober 2006 als lijsttrekker op de lijst VLD-Vivant. Hij won deze met een absolute meerderheid. VLD-Vivant behaalde 44,9 procent van de stemmen, goed voor 12 van de 23 zetels. CD&V/N-VA, dat voorheen de burgemeester (Jan-Willy Van Sande) leverde, ging er 9,3 procent op achteruit en strandde op 34,3 procent. Karel De Gucht was tot juli 2009 'titelvoerend’ burgemeester; de dagelijkse leiding liet hij over aan een partijgenoot omdat hij minister van Buitenlandse Zaken was. Katja Gabriëls is sindsdien waarnemend burgemeester. Bij de verkiezingen in 2012 kwam De Gucht ook op voor Open Vld in Berlare, maar Gabriëls trok er de lijst en was daardoor de kandidaat-burgemeester voor de partij.[8] De Gucht kreeg de tweede plaats op de lijst, maar was geen kandidaat voor een uitvoerend mandaat.[9]

Privé[bewerken]

Karel De Gucht is gehuwd met Mireille Schreurs, die politierechter is te Aalst. Hij is vrijmetselaar en lid van de Aalsterse loge Ontwaken (Grootoosten van België).[10][11][12]

Karel De Gucht is de vader van Jean-Jacques De Gucht, die op 10 juni 2007 in de Senaat werd verkozen.

Als publicist[bewerken]

Eind april 2007 bracht De Gucht een boek uit over het Vlaams Belang met als titel "Pluche", waarin hij waarschuwde voor de populistische banalisering van de extreem-rechtse ideologie. De Guchts afkeer voor het VB is voornamelijk algemeen bekend geworden door zijn uitval naar de partijtop van het VB die hij vergeleek met mestkevers.[13][14]

Controverse[bewerken]

Handel met voorkennis[bewerken]

In oktober 2008 werd Fortis genationaliseerd toen de bank in moeilijk vaarwater terecht was gekomen na de val van Lehman Brothers. Toen op de nationalisering een zekere kalmte volgde en de koersen stabiel bleven rond 5 euro per aandeel leidde een groep van ministers in het geheim onderhandelingen over de ontmanteling van Fortis door de verkoop van alle Nederlandse onderdelen. Deze onderhandelingen vonden plaats op vrijdag 3 oktober. Toen na sluitingstijd van de beurs het nieuws bekend werd gemaakt door de ministers Yves Leterme en Didier Reynders dat de Nederlandse onderdelen van Fortis voor 16,8 miljard werden verkocht kelderde het aandeel van Fortis van 5,42 euro naar 0,88 euro de daarop volgende beursdagen.

Nog voor het nieuws van de verkoop publiek werd gemaakt dat uiteindelijk zou uitmonden in een volledig waardeverlies van het aandeel, vonden in het Fortiskantoor in Berlare, de woonplaats van De Gucht, een aantal transacties plaats die suggereren dat de verkopers van de Fortisaandelen op de hoogte waren van nieuws dat later die dag werd uitgebracht, na beurstijd.

Eén van de verkopers was politierechter Mireille Schreurs, de echtgenote van Karel De Gucht, die haar hele pakket Fortisaandelen met een boekwaarde van 20 euro per stuk (in totaal 500.000 euro) van de hand deed. Uiteindelijk werden deze aandelen gekocht voor een waarde van 5,42 euro per aandeel vrijdag 3 oktober. Had De Gucht's echtgenote gewacht tot de volgende beursdag dan had ze de aandelen maar kunnen verkopen tegen slechts 0,88 euro.

Ook vrienden en kennissen van De Gucht verkochten die zelfde dag een groot pakket aandelen. De eerste vriend is R.V. die 3 oktober aandelen verkocht met een boekwaarde van 25.000 euro. De vriend van R.V.'s dochter namelijk J.S. verkocht zijn aandelen met een boekwaarde van 250.000 euro.

Al deze beurstransacties vonden plaats zonder limiet wat inhoudt dat verkopers van aandelen een behoorlijk risico nemen aangezien een beursaandeel op enkele minuten tijd volledig kan kelderen. Het verkopen zonder limiet gebeurt meestal wanneer er paniek uitbreekt en mensen zo vlug mogelijk van hun aandelen af willen. Dit doet vermoeden dat de verkopers op de hoogte waren over de ontmanteling van Fortis dat pas bij sluitingstijd van de beurs die dag publiek werd gemaakt.

Op de beschuldiging van handel met voorkennis verklaarde Karel De Gucht in eerste instantie op de VRT dat de verkoop gebeurde "zonder specifieke info van mezelf". Even later paste De Gucht zijn versie aan naar: "in de mate dat ik een advies gegeven heb, het was om de aandelen niet te verkopen." Een onderzoek bij de CBFA werd opgestart maar tot op heden werd De Gucht niet vrijgepleit noch bestraft en oefent hij zijn mandaat als Europees commissaris voor Handel uit. Een verjaring lijkt dan ook in de maak.[15][16]

Belastingontduiking[bewerken]

Nadat België meermaals op de vingers werd getikt een Europees belastingsparadijs te zijn werd in juli 2011 de wet op de opheffing van het bankgeheim van kracht. Op zaterdag 3 december 2011 raakte bekend dat Karel De Gucht en zijn vrouw Mireille Schreurs deze opheffing aanvechten voor de rechtbank van eerste aanleg in Gent. Het echtpaar De Gucht wil op deze manier verhinderen dat de bijzondere belastingsinspectie (BBI) zijn rekeningen kan inkijken. De BBI onderzoekt namelijk of het echtpaar De Gucht de belastingen ontduikt omdat het in hun aangifte geen verklaringen vindt voor bepaalde uitgaven. De BBI vroeg De Gucht inzage in zijn bankrekeningen maar de Europees commissaris weigert dit en vecht de inzage aan met als reden dat "de wet slordig is gemaakt" en zijn privacy schendt.[17] De voorzitter van de privacycommissie, Willem Debeuckelaere, volgde de redenering van het echtpaar niet en zei dat de nieuwe wet "voldoende garanties [biedt] om de privacy te beschermen". Een aantal artikels uit de nieuwe wet waartegen de privacycommissie eerder bezwaar maakte waren namelijk geschrapt. De kans is dan ook groot dat het echtpaar zich niet zal kunnen verzetten tegen de inzage in de rekeningen door de bijzondere belastingsinspectie (BBI).[18]

ACTA[bewerken]

Op 22 februari 2012 schakelt hij het Europees Gerechtshof in om een uitspraak te doen betreffende rechtsgeldigheid van het omstreden mogelijk wereldwijd gaan geldende voorstel ACTA.[19][20]

Eretekens[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Algemene informatie - Kandidaat-titularissen - verkiezingen senaat 2003; ibz
  2. Website De Gucht
  3. Barroso II - A guide to the new European Commission, bijlage bij het weekblad European Voice, februari 2010
  4. Detective niet ingezet op privé-leven De Gucht
  5. NRC,Eurocommissaris hekelt Joodse lobby, 4 september 2010.
  6. De ochtend,Vredesgesprekken Midden-Oosten begonnen, 4 september 2010.
  7. deredactie.be, Barroso: Incident rond De Gucht is gesloten, 8 september 2010.
  8. Karel De Gucht op kieslijst in Berlare. De Standaard (31 mei 2012) Geraadpleegd op 31 mei 2012
  9. Karel De Gucht op twee op Open VLD-lijst Berlare. deredactie.be (2 juli 2012) Geraadpleegd op 2 juli 2012
  10. De kinderen van Hiram. Vrijmetselaars en Vrijmetselarij (1991, Andries Van den Abeele) ISBN 90-72411-75-7
  11. Hoe diep is het water tussen loge en kerk?, Tertio, 18 juni 2008
  12. Koppen, Jimmy (ed.), Vrijmetselarij voor dummies, Pearson Education Benelux, Amsterdam, 2008, ISBN 978-90-430-1485-4, p. 351-2
  13. Over "Pluche"
  14. Karel De Guchts grote gelijk
  15. [1] www.standaard.be, De Gucht onder vuur over handel met voorkennis, 04 november 2008
  16. [2] www.humo.be, Qué? Verkocht Karel De Gucht net op tijd zijn Fortisaandelen?, 4 november 2008
  17. [3] www.hbvl.be, De Gucht in de clinch met de fiscus, 3 december 2011
  18. [4] www.nieuwsblad.be, Privacycommissie volgt De Gucht niet, 7 december 2011
  19. Acta: EU court to rule on anti-piracy agreement BBC, 22-2-2012
  20. Persoonlijke verklaring (en) Trade.ec, 22-2-2012
  21. [5]
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Karel De Gucht.
Voorganger:
Guy Verhofstadt
Partijvoorzitter van de VLD
1999-2004
Opvolger:
Dirk Sterckx
Voorganger:
Louis Michel
Minister van Buitenlandse Zaken
2004-2009
Opvolger:
Yves Leterme
Voorganger:
Jan-Willy Van Sande
Burgemeester van Berlare
2007-2009
Opvolger:
Katja Gabriëls
Voorganger:
Patrick Dewael
Vicepremier voor Open Vld
2008-2009
Opvolger:
Guy Vanhengel
Voorganger:
Louis Michel
Europees Commissaris voor België
2009-heden