Karel van Orléans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de zoon van Emanuel van Orléans en Henriëtte van België, zie Karel van Orléans (1905-1970).
Karel van Orléans
1394-1465
Charles Ier d'Orléans.jpg
Graaf van Soissons
Periode 1407-1412
Voorganger Lodewijk I
Opvolger Robert van Bar
Hertog van Orléans
Periode 1407-1465
Voorganger Lodewijk I
Opvolger Lodewijk II
Hertog van Valois
Periode 1407-1465
Voorganger Lodewijk I
Opvolger Lodewijk II
Vader Lodewijk I van Orléans
Moeder Valentina Visconti
Charles d'Orléans.png

e Franse prins Karel van Orléans (Parijs, 24 november 1394 - Amboise, 5 januari 1465) was een Franse prins uit het Huis Valois. Hij was een Franse dichter, militair en staatsman.

Karel, hertog van Orléans was als zoon van de vermoorde Lodewijk I van Orléans het hoofd van de partij van de "Armagnacs". Deze partij verenigde de edelen die zich verzetten tegen de Engelse en Bourgondische overheersing van Frankrijk. Karel was een van de grote feodale heren van Frankrijk met grote bezittingen aan de Loire (Blois en het hertogdom Orléans) en ten noorden van Parijs (in Luxemburg en de heerlijkheid Coucy aan de Marne).

Karel erfde van zijn moeder Valentina van Milaan uit het huis Visconti rechten op het hertogdom van Milaan. Deze aanspraken gingen over op Karels zoon Lodewijk en waren de oorzaak van de Franse veldtochten in Italië in de late 15e eeuw. Karel was een van de vele Franse edellieden gevangengenomen tijdens de Slag bij Agincourt in 1415 door de Engelsen tijdens de Honderdjarige Oorlog. Hij was in 1410 voor de tweede keer getrouwd, met Bonne, dochter van Bernard VII van Armagnac (zijn eerste vrouw, Isabella van Valois, was gestorven in het kraambed). Hij werd gevangengenomen en gewond naar Engeland vervoerd als gijzelaar. Hij bleef daar voor niet minder dan 25 jaar.

Zijn gevangenschap was niet streng. Hij kon min of meer verder leven zoals hij gewoon was, maar hij kon niet via een losgeld worden vrijgekocht, waarschijnlijk omdat hij als lid van de Franse koninklijke familie en mogelijke troonopvolger een grote rol in Frankrijk kon spelen. In Frankrijk werden zijn belangen waargenomen door zijn halfbroer Dunois, bekend als de Bastaard van Orléans, de bastaardzoon van Lodewijk van Orléans. Karel was gevangene op verschillende kastelen in Engeland. Hij verbleef ook lange tijd in de Tower of London. Voor hij uiteindelijk terugkeerde en een gerenommeerd begunstiger van de kunsten werd, vooral van de dichtkunst en in het bijzonder van de dichter François Villon, probeerde hij, zonder veel succes, zijn verloren landgoederen terug te krijgen. Uiteindelijk vestigde hij zich in Blois. Zijn tweede vrouw was tijdens zijn gevangenschap gestorven, en nu huwde hij voor de derde maal, met Maria van Kleef, bij wie hij meerdere kinderen kreeg, waaronder zijn enige zoon Lodewijk. Lang na Karels dood zou deze uiteindelijk koning Lodewijk XII worden.

Kinderen uit derde huwelijk:

Karel was als staatsman en militair geen groot succes. Hij heeft zich tevergeefs verzet tegen de machtsuitbreiding van het Huis Bourgondië en werd in zijn eerste grote gevecht gevangengenomen. Zijn jarenlange gevangenschap betekende dat hij niet de bestuurlijke en maatschappelijke rol heeft kunnen vervullen waarvoor hij was voorbestemd. Zijn roem als dichter en mecenas heeft de eeuwen wèl overleefd. Enige van zijn, vaak melancholieke, gedichten zijn ook in het Nederlands vertaald.

Karel van Orléans in de Nederlandse literatuur[bewerken]