Karl Eberhard Schöngarth

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karl Eberhard Schöngarth
KarlEberhardSchongarth.jpg
Geboren 22 april 1903
Leipzig, Koninkrijk Saksen, Duitse Keizerrijk
Overleden 16 mei 1946
Hameln, Geallieerde bezettingszones in Duitsland
Land/partij Flag of German Reich (1935–1945).svg nazi-Duitsland
Onderdeel Flag of Weimar Republic (war).svg Reichswehr
SA-Logo.svg Sturmabteilung
Flag Schutzstaffel.svg Schutzstaffel
Dienstjaren 1924 - 1945
Rang SS-Brigadefuehrer collar.jpg Brigadeführer and Generalmajor der Polizei
Eenheid Sicherheitspolizei en SD in Polen (1941-43)
Sicherheitspolizei en SD in Nederland (1944-45)
Schutzstaffel Abzeichen.svg Gestapo
Leiding over Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD in Krakau
Slagen/oorlogen Tweede Wereldoorlog
Onderscheidingen Kruis voor Oorlogsverdienste met Zwaarden
Ander werk Dokter


Dr. Karl Eberhard Schöngarth (Leipzig, 22 april 1903Hameln, 16 mei 1946) was een Duits SS-generaal, jurist, nationaal-socialist en bevelhebber van de Sicherheitspolizei en de Sicherheitsdienst (SD) in het bezette Polen en Nederland die veroordeeld en geëxecuteerd is wegens oorlogsmisdaden.

Schöngarth stamde uit een nationalistisch, Oost-Duits gezin. In 1920, nog voordat hij de school verliet, deed hij al mee aan een mislukte extreemrechtse staatsgreep, de zg. Kapp-putsch. In 1922 trad hij toe tot de NSDAP en de Sturmabteilung (SA). Vanaf 1936 was hij lid van de SS, vanaf januari 1941 in de rang van SS-Oberführer, twee jaar later in die van SS-Brigadeführer.

Van begin 1941 tot midden 1943 bekleedde Schöngarth het ambt van 'Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD' (Bevelhebber van de Veiligheidspolitie en Veiligheidsdienst) in bezet Polen (Generaal-Gouvernement). In die hoedanigheid leidde hij de arrestatie en het vermoorden van talrijke professoren van de universiteit van Lemberg (Lviv), in het kader van de nazicampagne ter uitroeiing van de Poolse intelligentsia. De Nederlandse zakenman Pieter Menten was hem hierbij behulpzaam.[1] Verder vertegenwoordigde Schöngarth het Generaalgouvernement op de Wannseeconferentie en organiseerde en leidde hij zg. 'Einsatzgruppen' (operationele groepen) teneinde de plaatselijke Joden om te brengen.

Na vervolgens aan de meedogenloze strijd tegen partizanen in Noord-Griekenland en Joegoslavië deelgenomen te hebben, werd Schöngarth vanaf juni 1944 Bevelhebber van Sicherheitspolizei en SD in het bezette Nederland, met boven zich de 'Generalkommisar für das Sicherheitswesen', Hanns Albin Rauter. In Nederland hadden de grote deportaties van de Joden al hun beslag gekregen (juli 1942-september 1943). Op zijn nieuwe standplaats voerde Schöngarth een regime van massale terechtstellingen in als vergelding voor daden van het verzet, zoals de moorden op 450 gevangenen van concentratiekamp Den Bosch (augustus-september 1944) en op 263 personen na de aanslag op Hanns Albin Rauter (6 maart 1945).

Na de oorlog werd Schöngarth gearresteerd en berecht in Neurenberg. Wegens onvoldoende bewijs zou hij zijn straf bijna ontlopen zijn, ware het niet, dat een misdaad tegen het oorlogsrecht (het persoonlijke bevel tot het neerschieten en begraven van een bemanningslid van een Amerikaanse bommenwerper) hem alsnog noodlottig werd. Op 11 februari 1946 werd hij door een Britse militaire rechtbank in Burgsteinfurt veroordeeld tot de doodstraf, op 16 mei volgde de executie door ophanging.

Militaire loopbaan[bewerken]

Registratienummers[bewerken]

  • NSDAP-nr.: 2.848.857
  • SS-nr. 67 174

Decoraties[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • Dieter Schenk, Der Lemberger Professorenmord und der Holocaust in Ostgalizien. Verlag J. H. W. Dietz Nachf., Bonn 2007.

Noten[bewerken]

  1. Schenk 2007: 135-141