Karlsruhe (stad)

Karlsruhe (Nederlands, in onbruik, Karelsrust^[1]) is een stad in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Karlsruhe is na Stuttgart (circa 65 km ten oosten van Karlsruhe) en Mannheim (circa 55 km ten noorden van Karlsruhe) de op twee na grootste stad in Baden-Württemberg en heeft een oppervlakte van circa 173 km². Karlsruhe telt 286.327 inwoners^[2]. Sinds 1950 zetelt in Karlsruhe het zogenaamde Bundesgerichtshof en sinds 1951 het Bundesverfassungsgericht waardoor de stad de bijnaam Residentie van het recht kreeg.

[bewerken] Geschiedenis

Markgraaf Karel III Willem van Baden-Durlach (1679-1738) stichtte de stad op 17 juni 1715 met het leggen van de eerste steen van het Slot Karlsruhe, waarheen hij zijn residentie vanuit Durlach verplaatste. Karlsruhe werd geheel planmatig opgezet: een cirkel van 800m diameter wordt radiaal verdeeld in 32 sectoren. Het zuidelijk deel van de cirkel is volledig ingenomen door de residentie van de markgraaf. De secondaire gebouwen liggen op de radialen en de administratieve gebouwen liggen op de ring. Deze planopstelling weerspiegelt de gedachte van de Renaissance namelijk de ontwikkeling van ideale steden. De radiale organisatie wordt ook wel een panopticon genoemd, een begrip ontwikkeld door Jeremy Bentham.

Als hoofdstad van Baden verrees in 1822 in Karlsruhe het Ständehaus het eerste parlement dat voor dat doel was gebouwd. Drie jaar later werd de voorloper van de huidige Technische Universiteit of Fredericiana opgericht. Het was de vierde technische hogeschool in Europa en de eerste in Duitsland.

[bewerken] Vervoer in Karlsruhe

Het openbaar vervoer in Karlsruhe is jarenlang voorbeeld geweest voor verkeerskundigen in heel Europa vanwege de geslaagde integratie van tram en trein. Vanuit de omliggende voorsteden en dorpen van Karlsruhe kan direct naar het centrumgebied worden doorgereden, waarbij gebruik wordt gemaakt van zowel het spoorwegnet als het bestaande tramnet. Dit zogenaamde 'Karlsruhe model' wordt tegenwoordig met lightrailprojecten in verschillende steden in Europa uitgevoerd, bijvoorbeeld RandstadRail tussen Den Haag en Rotterdam.

De luchthaven van Karlsruhe is de Flughafen Karlsruhe/Baden-Baden, een voormalige Canadese luchtmachtbasis die in 1995 in gebruik werd genomen voor de burgerluchtvaart.

Slot Karlsruhe

[bewerken] Kunst en cultuur

[bewerken] Musea

Zentrum für Kunst und Medientechnologie (ZKM)
- Museum für Neue Kunst
- Städtische Galerie Karlsruhe
Staatliche Kunsthalle Karlsruhe
Badisches Landesmuseum in Slot Karlsruhe

[bewerken] Stadsindeling

01 Innenstadt-Ost
- 011 Nordöstlicher Teil
- 012 Südwestlicher Teil
02 Innenstadt-West
- 021 Östlicher Teil
- 022 Westlicher Teil
03 Südstadt
- 031 Nordöstlicher Teil
- 032 Südlicher Teil
- 033 Östlicher Teil
04 Südweststadt
- 041 Östlicher Teil
- 042 Mittlerer Teil
- 043 Beiertheimer Feld
05 Weststadt
- 051 Mittlerer Teil
- 052 Südlicher Teil
06 Nordweststadt
- 061 Alter Flugplatz
- 062 Binsenschlauch
- 063 Lange Richtstatt
- 064 Rennbuckel
07 Oststadt
- 071 Nördlicher Teil
- 072 Südlicher Teil
- 073 Westlicher Teil
08 Mühlburg
- 081 Alt-Mühlburg
- 082 Weingärtensiedlung
- 083 Rheinhafen
- 084 Mühlburger Feld
09 Daxlanden
- 091 Alt-Daxlanden
- 092 Neu-Daxlanden
- 093 Daxlanden-Ost
- 094 Rheinstrandsiedlung
10 Knielingen
- 101 Alt-Knielingen
- 102 Neu-Knielingen
11 Grünwinkel
- 111 Alt-Grünwinkel
- 112 Hardecksiedlung
- 113 Albsiedlung
- 114 Alte Heidenstückersiedlung
- 115 Neue Heidenstückersiedlung
12 Oberreut
- 121 Feldlage
- 122 Waldlage

13 Beiertheim-Bulach
- 131 Beiertheim
- 132 Bulach
14 Weiherfeld-Dammerstock
- 141 Weiherfeld
- 142 Dammerstock
15 Rüppurr
- 151 Alt-Rüppurr
- 152 Neu-Rüppurr
- 153 Gartenstadt
- 154 Rüppurr-Südost
16 Waldstadt
- 161 Waldlage
- 162 Feldlage
17 Rintheim
- 171 Alt-Rintheim
- 172 Rintheimer Feld
18 Hagsfeld
- 181 Alt-Hagsfeld
- 182 Westlicher Teil
19 Durlach
- 191 Alt-Durlach
- 192 Dornwald-Untermühl
- 193 Hanggebiet
- 194 Bergwald
- 195 Aue
- 196 Lohn-Lissen
- 197 Killisfeld
20 Grötzingen
- 201 Nördlich der Pfinz
- 202 Südlich der Pfinz
21 Stupferich
22 Hohenwettersbach
23 Wolfartsweier
24 Grünwettersbach
25 Palmbach
26 Neureut
- 261 Südlicher Teil (Welschneureut)
- 262 Nördlicher Teil (Teutschneureut)
- 263 Kirchfeld
- 264 Heide
27 Nordstadt
- 271 Hardtwaldsiedlung
- 272 Amerikanersiedlung