Katapult

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reconstructie van een katapult
Tekening van een katapult uit Frankrijk

De katapult is een historisch gevechtswapen waarmee projectielen kunnen worden weggeschoten of weggeslingerd door machines die gebruik maken van potentiële energie.

Geschiedenis[bewerken]

Rond 400 voor onze jaartelling ontwikkelden de Grieken in de destijds Griekse stad Syracuse tijdens het bewind van Dionysius I van Syracuse (430 - 367 v.Chr.) de katapult als wapen dat stenen en rotsblokken over grote afstand kon wegslingeren. Dit idee ontstond uit de inspanningen om de werpkracht van de menselijke hand te vergroten. Het bereik was ongeveer 100 meter. Het tuig had een zware terugslag. De Romeinen noemden dit wapen daarom een onager (wilde ezel) omdat het zo schokte na het afvuren van het projectiel.

Soms werden brandkruiken of vuurballen gebruikt als projectielen; deze bestonden uit 'Grieks vuur', salpeter, zwavel en andere brandbare bestanddelen. Deze vuurballen werden door de katapulten weggeslingerd.

In de Eerste Wereldoorlog werd de katapult gebruikt om granaten naar de vijandelijke loopgraven te schieten.

In de Tweede Wereldoorlog lanceerden de Duitsers V1 'vliegende bommen' (onbemande straalvliegtuigen) met behulp van een pneumatische katapultinstallatie.

Vliegdekschip[bewerken]

Katapulten, werkend op de kracht van stoom, worden gebruikt op vliegdekschepen om vertrekkende vliegtuigen te versnellen tijdens de start. Elektromagnetische katapulten voor dit doel zijn in ontwikkeling.

Speelgoed[bewerken]

Tegenwoordig is een katapult ook een speelgoedwapen, bestaande uit twee armen waartussen een elastiek is opgehangen waarin zich een leertje bevindt; hiermee kunnen steentjes of meer specifiek daarvoor bedoelde projectielen zoals ronde stalen kogels worden weggeschoten.

Hoewel soms als speelgoed beschouwd, kan een krachtige katapult voorwerpen met een grote kinetische energie wegschieten en ernstig letsel veroorzaken. Dit soort katapulten, alsook slingers, vallen in Nederland onder de verboden wapens (Wet wapens en munitie artikel 2, ten 6e). Na de laatste wapenwetaanpassingen is het in België een vrij verkrijgbaar wapen en dus niet meer verboden.

Sport[bewerken]

Schietsport of jacht[bewerken]

Bij kleiduivenschieten wordt een katapult gebruikt, om de kleiduiven (ronde uit gedroogde klei bestaande schijven) door de lucht te schieten zodat men daarop kan schieten.

Competitie[bewerken]

In verschillende landen is er een katapultcompetitie. Er wordt, in België en Italië, met glazen knikkers geschoten op doelen die op 10 meter opgesteld staan. In Spanje en Tsjechië gebruikt men respectievelijk stalen en loden balletjes.

Visserij[bewerken]

Sportvissers gebruiken soms een katapult om vissen te voeren. Het gebruik in Nederland is juridisch omstreden (is het een speelgoed of een wapen).[1]

Trivia[bewerken]

  • De straatnamen Kattenhage en Kattendiep in de stad Groningen verwijzen naar de katapulten die daar stonden opgesteld.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Strafzaak katapult, Sportvisserij Nederland, 9 januari 2009