Keltische mythologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Keltische mythologie is de mythologie van de pre-Christelijke Kelten, die grote delen van Europa bewoonden. Omdat deze aanvankelijk een orale traditie hadden is er veel van verloren gegaan. Uit Groot-Brittannië, Ierland en Schotland zijn wel geschreven bronnen bekend. Van de Gallische mythologie is door Romeinse bronnen een aantal zaken bekend. Er zijn meer dan 400 verschillende Keltische goden en godheden bekend. De meesten hiervan zijn lokale goden, die vaak verbonden zijn aan een specifieke plaats en alleen op die locatie vereerd werden. De Keltische religie is soms ook op te vatten als een natuurgodsdienst. De mythologische verhalen zijn vaak verhalende verklaringen voor historische feiten of rituelen.

In de Keltische mythologie komen wezens zoals feeën, elfen, heksen, druïden en fabeldieren in voor. Kenmerkend is verder dat er vaak geen eenheid van tijd heerst. Personages kunnen makkelijk enkele dagen van huis wegblijven, terwijl er in het echte leven jaren voorbij zijn gegaan.

Een groot deel van de Brits Keltische mythologie is samengevat in het Mabinogion. Uit de Ierse mythologie is de Ulstercyclus het bekendste.

De Ierse mythologie is een van de meest bekende, omdat er aanzienlijke Oud-Ierse en Middel-Ierse bronnen overgeleverd zijn. De goden van de Ierse Kelten werden de Tuatha Dé Danann genoemd, zij zouden de vroegere bewoners van Ierland zijn. Ze vochten met de Fomóiri, die werden afgebeeld als reuzen die een hand, oog of voet misten. De Tuatha Dé Danann waren succesvol en versloegen de Fomóiri. Later, toen de zonen van Míl (waarvan de Ieren af zouden stammen) naar Ierland kwamen, werden zij de sídhe.

[bewerken] Keltische religie

Er zijn weinig geschriften van de heidense Kelten zelf overgebleven, wel historische van Romeinen als Strabo waarin van buiten af naar de Keltische religie wordt gekeken. De Kelten een groot aantal goden, ongeveer zoals het Hindoeïsme vandaag nog, en vele plaatsen en clans in Gallië en op de Britse eilanden hadden hun eigen beschermgod. Daarboven waren er nog een beperkt aantal godheden die wat meer algemeen leken voor te komen.

Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van dit gedeelte

Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.

De Keltische mythologie is ontstaan uit een natuurgodsdienst. Goden werden eerst als dieren gezien, en dieren als goden, want goden konden zich veranderen in dieren. Zij moesten vooral gunstig gestemd worden met offers, ook mensenoffers bij gelegenheid. Toen de Keltische leider Brennus volgens een mythe door Griekenland trok en er het Orakel van Delphi stal, moest hij erg lachen om het feit dat de Grieken de goden als mensen voorstelden. Diodorus Siculus zegt dat hij in ieder geval een aantal stenen en houten beelden van goden in Delphi had bespot om die reden.

De Keltische religie was polytheïstisch in aanleg, al was bijvoorbeeld in Ierland de oppergod of algod Dagda bekend, die op de harp speelde. Verder werden de goden soms vereerd als triades en later afgebeeld met drie gezichten. Volgens sommigen zou het concept van de Heilige Drievuldigheid in het Christendom later zijn ingevoerd onder deze Keltische invloed.

Strabo meldt dat het een ingewikkelde godsdienst was, die de Kelten erop na hielden. Zij geloofden in een instant hiernamaals. Wie stierf werd onmiddellijk herboren, los van goede of kwade daden. Er was slechts een vage scheidingslijn tussen deze wereld en die aan de andere zijde van dit leven. Deze lijn loste op bepaalde plaatsen en tijden zelfs helemaal op en dan liepen doden, goden, geesten en mensen er even allemaal door elkaar. Zo moest men op Samhain opletten om niet door geesten te worden meegenomen. Een uitgeholde biet met een kaarsvlammetje erin kon ze wel afschrikken en men kon zich ook als een dode of geest vermommen om ze te misleiden. (Het huidige Halloween lijkt hier nog enigszins op)

[bewerken] Heiligdommen

Bergen, open water, vooral bronnen, en ook open plaatsen in het bos, en bepaalde bomen, hadden een heilige status. De cultus van heilige bronnen (zoals in Bath, waarbij een Romeinse tempel werd gebouwd), ging al terug tot de bronstijd en werd evenzeer door de Germanen voortgezet. Wel zou er hier en daar een soort houten tempel zijn gebouwd, die dan met schedels van overwonnenen werden behangen. Het tempeltje van Barger-Oosterveld zou aan die vorm beantwoorden. Stenen tempelgebouwen dateren van later en zijn vaak door de Oude Romeinen gebouwd, zoals de tempels voor Sequana aan de bronnen van de Seine.

De Keltische mythologie had een sterke invloed op het christendom, meer specifiek via de miniatuurkunst. Het concept van de Heilige Drievuldigheid is mogelijk ontstaan uit het Keltische godentrias.

[bewerken] Keltische verhalen en mythen

Het bekendste voorbeeld van Keltische mythologie is misschien wel het verhaal van koning Arthur, hoewel de koning Arthur zoals hij nu bekend is vooral gebaseerd is op de versies van Geoffrey van Monmouth en Chrétien de Troyes en niet op de Keltische mythologie.

Verder zijn vooral de Mabinogion, Taliesin, Aneirin, de Finn cyclus en de Ulstercyclus bekend.

[bewerken] Kelten in moderne verhalen

Evangeline Walton schreef een serie boeken naar aanleiding van het omvangrijke Mabinogion, waaronder "De kinderen van Llyr", waarin de tragische lotgevallen van deze "laatsten der oude stammen", Pwyll, Manawyddan, Pryderi, Bran en hun zuster Branwen worden verteld.

Ook zijn de verhalen van Asterix en Obelix erg bekend, geschreven door René Goscinny en geïllustreerd door Albert Uderzo. Er werden in totaal 30 albums gemaakt, waarvan de laatste vier door Uderzo werden gemaakt vanwege de dood van Goscinny.

[bewerken] Keltische goden

Hoewel de Kelten in verschillende culturele groepen kunnen worden ingedeeld, zijn er een aantal goden die veel voorkomen en erg bekend zijn bij de hedendaagse bevolking.

Zie Categorie:Keltische godheid
Zie ook de sjabloon hieronder

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

Keltische religie, symboliek en mythologie
Histoportal Atlas van de Mythologie
(en) Sacred texts Keltische verhalen en mythologische teksten.
(en) CyberSamurai Encyclopedia of Celtic Mythology

	Godheden en mythische figuren of wezens in de Keltische mythologie
Anu – Badb – Banba – Belenos – Branwen – Breg – Bres – Cailleach – Camulos – Cernunnos – Cú Chulainn – Dagda – Danu – Epona – Ériu – Esus – Fand – Fódla – Gwendolyn – Llŷr – Lugh – Luxovius – Lí Ban – Marrigu – Macha – Morrigan – Nehalennia – Nemain – Ogma – Seela – Sequana – Sídhe – Taranis – Teutates – Tuatha Dé Danann –