Kandidatenlijst
De kandidatenlijst is, in een land met evenredige vertegenwoordiging, een lijst waarop de kandidaten van een politieke partij staan voor een nationale en regionale vertegenwoordigende lichamen, zoals het parlement.
In landen die zijn ingedeeld in kiesdistricten met meerdere kandidaten dienen partijen per district kieslijsten in. In landen waar het hele land een kiesdistrict, zoals Nederland vormt dienen partijen een lijst in. De eerste kandidaat is de lijsttrekker. In Nederland waar er maar een lijst per politieke wordt ingediend, bij Tweede Kamerverkiezingen, is de lijsttrekker (bijna altijd) de politiek leider van de partij. De laatste kandidaat op de lijst is de lijstduwer. De lijstduwer is in principe onverkiesbaar (alleen als zij genoeg voorkeurstemmen krijgt of de partij veel meer stemmen dan verwacht) vaak is dit een bekende persoon, die op de lijst staat om meer stemmen voor de partij te halen.
In een land met een open lijstenstelsel, zoals Nederland, brengen kiezers hun stem uit op individuele kandidaten, in landen met een gesloten lijstenstelsel, zoals Italië en Duitsland (De tweede stem) brengen kiezers hun stem uit op de lijst als geheel. In een open lijstenstel kunnen kiezers door een voorkeurstem uit te brengen invloed hebben op de samenstelling van de fracties en niet alleen de grootte van de fracties.
De kandidatenlijst wordt samengesteld door politieke partijen. Dit proces verschilt sterk van partij tot partij. In Nederland werkt de procedure bij veel partijen als volgt: het partijbestuur benoemt een kandidatencommissie die op zoek gaat naar kandidaten en hun kwaliteiten beoordeeld. Zij stellen een concept-kandidatenlijst voor aan het partijcongres dat hier wijzigingen op in kan dienen. Uiteindelijk keurt het congres de lijst als geheel toe. De procedure kan echter van partij tot partij sterk verschillen: zo kan de lijsttrekker in een aparte procedure benoemd worden, zoals bijvoorbeeld een ledenreferendum (dit is in Nederland het geval bij de PvdA, de VVD en GroenLinks) of stelt de kandidatencommissie geen volgorde vast maar adviseert ze alleen maar of bepaalde kandidaten geschikt zijn voor bepaalde posities op de lijst. Bij sommigen partijen hebben de leden direct, of via provinciale afdelingen veel invloed op de volgorde van de lijst.
