Kiesrechtgeografie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deze politieke tekening uit 1812 werd getekend in reactie op de electorale districtsindeling in de staat Massachusetts, die kandidaten van de democratisch-republikeinse partij van Elbridge Gerry bevoordeelde ten opzichte van de federalisten. De karikatuur spot met de bizarre vorm van een district in Essex County door deze neer te zetten als een draakachtig monster. Nieuwsbladen uit die tijd zagen in de indeling de vorm van een salamander. Het woord gerrymander is een verbastering van dat woord met de achternaam van gouverneur Gerry.
Een voorbeeld hoe gerrymandering de uitkomst van een verkiezing kan beïnvloeden. In al deze gevallen is het stemmenpatroon hetzelfde, met een voorkeur van 36 plaatsen voor groen, 28 voor paars. Toch kan door verschillende methoden van gerrymandering de effectieve verkiezingsuitslag voor een vertegenwoordiging van 4 personen (van linksboven naar rechtsonder) 3-1, 2-2, 4-0 of zelfs 1-3 worden.

Kiesrechtgeografie of Gerrymandering is een controversiële manier om verkiezingsdistricten opnieuw in te delen, meestal ten voordele van de meerderheidspartij.

In de Verenigde Staten moeten iedere 10 jaar de districtenlijnen opnieuw worden getekend om bij te blijven met demografische ontwikkelingen (congresdistricten moeten een ongeveer gelijk aantal kiezers bevatten). De herindeling wordt echter door de gekozen politici zelf gedaan, waarbij zij de uitslag van de volgende verkiezing kunnen manipuleren. Deze praktijk levert soms exotisch gevormde districten op, zoals het klassieke voorbeeld de "Gerrymander", vernoemd naar Elbridge Gerry, een gouverneur van Massachusetts.

De strategie achter gerrymandering is, het aantal 'nutteloze' stemmen voor de andere partij zo groot mogelijk, en voor de eigen partij zo klein mogelijk, te maken. Als nutteloos gelden daarbij alle stemmen in een district dat verloren wordt, en in een district dat gewonnen wordt alle stemmen die meer zijn dan de stemmen van de kandidaat die als tweede eindigt. Dit uit zich in twee op het eerste gezicht diametraal tegenovergestelde strategieën:

  1. Het 'cracken', waarbij een gebied met een meerderheid voor de andere partij opgedeeld wordt in gebiedjes die elk bij een district worden gevoegd dat ook na toevoeging nog tot de eigen partij behoort
  2. Het 'stacken', waarbij aanhangers van de andere partij samen in één district worden gepropt

Bij het cracken gaan er stemmen verloren doordat ze vallen in een district dat de partij vervolgens verliest, bij het stacken doordat ze vallen in een district dat de partij sowieso wel gewonnen had. De aanhangers van de eigen partij worden hierbij natuurlijk zo veel mogelijk geplaatst in districten waar de partij een kleine, maar zekere meerderheid heeft.