Kinderdijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kinderdijk
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Kinderdijk
Kinderdijk
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Vlag Molenwaard Molenwaard
Coördinaten 51° 53′ NB, 4° 38′ OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De dijkweg en toegang tot het dorp
Diverse molens
Draaiende molen
Diverse molens

Kinderdijk is een dorp in Zuid-Holland, gelegen in de Alblasserwaard. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Molenwaard. Kinderdijk bevindt zich op de plaats waar de Noord en de Lek samenkomen. De plaats is voornamelijk bekend om de Kinderdijkse molens. De voornaamste bedrijvigheid bestaat uit scheepsbouw.

Geschiedenis[bewerken]

Kinderdijk werd door twee besturen tegen het water beschermd, de Overwaard (aan de oostkant van de Middelkade) en de Nederwaard (aan de westkant van de Middelkade). De Nederwaard bouwde in 1738 acht molens, stenen grondzeilers. De tweede molen is toegankelijk voor het publiek. De Overwaard bouwde in 1740 ook acht molens, dit waren achtkante grondzeilers. Kinderdijk was de eerste Nederlandse plaats met een elektriciteitsvoorziening, in 1886.

Herkomst van de naam[bewerken]

Over de ontstaansgeschiedenis van de naam Kinderdijk doen verschillende verhalen de ronde. De oorspronkelijke naam van het dorp is "Elshout".

  1. Het bekendste verhaal over het ontstaan van de naam Kinderdijk gaat terug naar 1421 tijdens de grote St. Elisabethsvloed. Toen de ergste storm geluwd was ging men de dijk op om te kijken, wat er te redden viel en zag men in de verte een wiegje aan komen drijven. Men had geen hoop, dat daarin nog iets levends zou zijn, maar toen het dichterbij kwam, zag men beweging. Nog dichterbij gekomen zag men, dat een kat het wiegje in evenwicht probeerde te houden door heen en weer te springen zodat er geen water in het wiegje kon komen. Toen het wiegje uiteindelijk vlak bij de dijk was, viste men het wiegje op en bleek er nog een baby in te liggen die, rustig en droog, sliep.
  2. Een ander verhaal vertelt dat de naam Kinderdijk ontstaan is doordat de dijk die er door heen loopt met behulp van kinderarbeid tot stand is gekomen.
  3. Weer een ander verhaal vertelt, dat er een zekere Jan in een groot huis nabij Kinderdijk (Elshout) woonde. Deze Jan had veel kinderen en werd daarom 'Jan der Kindere' genoemd. Later hebben de mensen het gebied waar hij woonde Kinderdijk genoemd.
  4. Nog een andere verklaring is dat de betrokken dijk laag was ten opzichte van omringende dijken. De dijk was dus een kleiner exemplaar, een kind dus.

Molens[bewerken]

De molens van Kinderdijk staan sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De 19 windmolens zijn verdeeld in een rij van acht molens aan de Nederwaard (dit zijn de ronde stenen molens), een rij van acht rietgedekte achtkanters aan de Overwaard, met daarnaast een wipmolen; de Blokweerse molen[1] die de polder Blokweer bemaalt en in de polder Nieuw-Lekkerland twee rietgedekte achtkantige molens.

1rightarrow blue.svg Zie Kinderdijkse molens voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Andere bezienswaardigheden[bewerken]

De plek is van internationale waarde, niet alleen vanwege de windmolens, maar omdat alle technologie van waterbeheer vanaf de middeleeuwen hier dicht bij elkaar te zien is. Er zijn dijken, opslagreservoirs, moderne pompstations en administratieve gebouwen.

Zo ligt het gemeenlandshuis van de Overwaard aan het einde van de Lage Boezem en tegen de Lek aan. Dit pand bestond al eerder, maar werd in 1644 als gemeenlandshuis in gebruik genomen. Het gebouw wordt tegenwoordig gebruikt als representatief gebouw van het waterschap Rivierenland.

Het gebied is een beschermd dorpsgezicht.

Gemalen[bewerken]

Ter versterking van de pompcapaciteit zijn in 1868 twee stoomgemalen opgericht. Eén daarvan - het gemaal Wisboom - bestaat nog, maar is inmiddels voorzien van een elektrisch opvoerwerktuig. Vanaf 1950 is de functie van de molens overgenomen door een aantal gemalen. Het gemaal bij Kinderdijk zelf werkt met een schroef van Archimedes, wat aan de buitenkant goed te zien is.

Naast het Wisboomgemaal liggen bij Kinderdijk het J.U. Smitgemaal (uit 1972) en Gemaal De Overwaard (uit 1995).

Bekende inwoners[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Noot
  1. De Blokweerse molen ligt net in de gemeente Alblasserdam.