Kleurcontrast
Kleurcontrast is een term uit de beeldende kunst, die aangeeft dat kleuren elkaar kunnen versterken of verzwakken door de invloed die zij in mensenogen op elkaar hebben. Er zijn verschillende vormen van kleurcontrast. De kleurtheorie van Johannes Itten onderscheidt zeven kleurcontrasten.
Inhoud |
[bewerken] Kleur tegen kleur contrast
Het eenvoudigste kleurcontrast ontstaat om de primaire (enkelvoudige) kleuren met de grootste zuiverheid tegen elkaar aan te zetten. Het grootste kleur tegen kleur contrast ontstaat met de primaire kleuren, in de wetenschappelijke leer als magenta, geel en cyaan.
-
Kleur-tegen-kleur contrast
-
Kleur-tegen-kleur primaire kleuren contrast
-
Kleur-tegen-kleur contrast tussen primaire kleuren, ook wel primair contrast genoemd
-
Mondriaan maakte gebruik van kleur tegen kleur contrast.
[bewerken] Licht - donker contrast
Licht-donker contrast wordt ook wel aangeduid als zwart-wit contrast". Van licht-donker contrast is ook mogelijk tussen twee kleuren bijvoorbeeld geel en paars, dat kun je beschouwen als het wit en zwart onder de kleuren. Tussen verschillende nuances (of tonen) van één kleur kan ook een licht-donker contrast opleveren.
-
Licht-donker contrast tussen zwart en wit
-
Licht-donker contrast tussen twee kleuren
[bewerken] Warm-koud contrast
Het warm-koud contrast wordt veroorzaakt doordat sommige kleuren, vooral in de kleurencirkel rond de kleur rood gelegen, in het de westerse samenleving een warme indruk maken. Andere kleuren, rondom de kleur blauw, maken een koude indruk. In feite gaat het om een afspraak omdat warme of koude indruk van een kleuren niet te meten is. De warmte van een kleur in een schilderij kan door het warm-koud contrast versterkt worden door er een koelere kleur naast te zetten.
-
Warm-koud contrast met een gering contrast
-
Warm-koud contrast. Omdat het warme rood nu naast het koude blauw staat, lijk het rood een stuk warmer.
-
Koud contrast bij de Zwitserse vlag.
.svg)
[bewerken] Complementair contrast
Complementair contrast ontstaat door kleuren naast elkaar te zetten die in de kleurencirkel recht tegenover elkaar staan. Volgens Itten was dat tussen rood-groen, geel-paars en blauw-oranje.
-
Complementair contrast tussen kleuren die in de kleurencirkel tegenover elkaar staan.
-
Complementair contrast
[bewerken] Simultaancontrast
Simultaancontrast is het verschijnsel dat een kleur een invloed heeft op een direct aangrenzende kleur. In de geel, rood blauwe serie hieronder lijkt het grijs telkens een andere nuance te hebben, terwijl het telkens dezelfde grijs-tint is. Van simultaancontrast is ook sprake als een complementair nabeeld naar voren komt van een kleur. In de voorbeelden hieronder heeft het grijs binnen het rode blok een groene gloed. (Opmerking: Het is van belang bij het bekijken van deze blokken de andere kleuren op deze pagina zo veel mogelijk af te dekken, en lang naar het midden van het grijze vlakken in de blokken te staren.)
-
Simultaan-contrast. Het grijze vlakje lijkt een ander tint grijs te zijn dan bij een geel vlak.
-
Simultaan-contrast. Het grijze vlakje lijkt een ander tint grijs te zijn dan bij een rood vlak.
[bewerken] Kwaliteitscontrast
Het kwaliteitscontrast is het contrast tussen heldere, verzadigde kleuren, en matte, troebele kleuren. Het contrast hangt af van hoeveel wit of zwart er aan een kleur is toegevoegd.
-
Kwaliteitscontrast: Verschillende helderheden paars.
[bewerken] Kwantiteitscontrast
Het kwantiteitscontrast betekent dat er een sterk contrastverschil kan ontstaan door de kleuren in zeer verschillende hoeveelheden te gebruiken. Bijvoorbeeld door twee kleine vlakjes grijs in een groot oranje veld toe te passen, zoals hieronder. Barnett Newman maakt in zijn schilderij 'Who's afraid of Red Yellow and Blue' gebruik van kwantiteitscontrast: Een enorm rood vlak met aan de zijkanten dunne banen geel en blauw.
-
Kwantiteitscontrast tussen het overheersende oranje vlak en de kleine grijze vlakken.
| Kleur | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
primaire kleur · secundaire kleur · tertiaire kleur · complementaire kleur · kleurencirkel · partitieve kleurmenging · kleurcontrast · kleurtemperatuur
 |
