Knutten
| Knutten | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||
| Culicoides sonorensis | |||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||
|
|||||||||||
| Familie | |||||||||||
| Ceratopogonidae Newman, 1834 |
|||||||||||
Afbeeldingen Knutten op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||
Knutten op  Wikispecies
|
|||||||||||
|
|||||||||||
De knutten of knutjes (Ceratopogonidae) vormen een familie van muggen uit de orde tweevleugeligen (Diptera). Ze worden ook knaasjes, knijten, mietsen (Noord-Nederland), neefjes (Noord-Nederland), mampieren (Suriname)[1] of meurzen genoemd, en soms ook zandvliegjes, een benaming die in vaktaal op soorten uit de familie motmuggen of Psychodidae slaat.
Inhoud |
[bewerken] Beschrijving
Deze zeer kleine steekvliegjes zijn slechts 1 tot 4 millimeter. Wereldwijd komen er 5989 beschreven soorten voor.[2]
De larven leven in zeer vochtige omstandigheden zoals plasjes water in boomstronken, in bladoksels of in oppervlaktewater. Veel soorten zijn belangrijk als bestuiver van planten, ook voor voedselgewassen van de mens zoals cacao. Echter, net als steekmuggen zuigen de vrouwtjes bloed van gewervelden als de mens voor hun eieren.
[bewerken] Relatie tot de mens
[bewerken] Rol als verspreider van ziekten
Een aantal soorten is door dit steekgedrag verspreider (vector) van een aantal ziekten die veroorzaakt worden door bacteriën, parasitaire wormen en virussen. Er zijn ook soorten die uitsluitend parasitair leven op andere, grotere insecten. Knutten zijn onder andere verantwoordelijk voor de verspreiding van de ziekte blauwtong onder herkauwers. In augustus 2006 openbaarde deze ziekte, die normaal in warme streken voorkomt, zich bij Nederlandse schapen. Knutten kunnen verder het Schmallenbergvirus bij zich dragen.[3] Dit virus kan ziekte en misvorming van jongen bij verschillende soorten vee veroorzaken.
[bewerken] Hinder
Ze vertonen zich zelden in de volle zon maar in de schaduw en aan het einde van de dag als de zon laag staat kunnen knutten bij weinig wind zeer hinderlijk zijn. Wat enigszins helpt is goed bedekken van het lichaam en in beweging blijven; ze worden alleen door fijn muskietengaas tegengehouden. De larven van knutten kunnen in de natuur voorkomen in dichtheden van 700 per vierkante meter.[4] In een vochtige omgeving is structureel alleen wat aan overlast van knutten te doen door enerzijds het water waar mogelijk te laten stromen en anderzijds de natuur de ruimte te geven, zodat natuurlijke vijanden zo veel mogelijk kans hebben.
[bewerken] Taxonomie en voorkomen in Nederland
In Nederland zijn 110 soorten uit deze familie inheems verdeeld over de volgende geslachten:[5]
- Geslacht Atrichopogon
- Geslacht Bezzia
- Geslacht Ceratopogon
- Geslacht Clinohelea
- Geslacht Culicoides
- Geslacht Dasyhelea
- Geslacht Forcipomyia
- Geslacht Kolenohelea
- Geslacht Macropeza
- Geslacht Mallochohelea
- Geslacht Nilobezzia
- Geslacht Palpomyia
- Geslacht Probezzia
- Geslacht Schizohelea
- Geslacht Serromyia
- Geslacht Sphaeromias
- Geslacht Stilobezzia
Bronnen, noten en/of referenties
|
