Koerse Schoorwal
| Koerse Schoorwal | ||
| Werelderfgoed cultuur | ||
 |
||
| Land |  Litouwen  Rusland |
|
| UNESCO-regio | Europa en Noord-Amerika | |
| Criteria | v | |
| Inschrijvingshistorie | ||
| UNESCO-volgnr. | 994 | |
| Inschrijving | 2000 (24e sessie) | |
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
De Koerse Schoorwal (Litouws: Kuršių nerija, Russisch: Куршская коса, Koersjskaja kosa, Duits: Kurische Nehrung) is een landtong van 98 kilometer lengte die de Oostzee scheidt van het Koerse Haf. De zuidelijke helft (46 km) van de schoorwal ligt in de Russische exclave Kaliningrad, de noordelijke helft (52 km) ligt in Litouwen. De landtong is feitelijk een schiereiland. De Litouwse zijde is niet verbonden met het vasteland van Litouwen: een veerpont verbindt het dorpje Smiltynė op de landtong met de havenstad Klaipėda.
Ten opzichte van haar lengte van bijna 100 km is de landtong maar smal: vrijwel nergens is deze breder dan drie kilometer. Op de landtong is een duin- en boslandschap te vinden, met duinen die tot de hoogste van Europa behoren. Deze duinen verstuiven continu: het duinlandschap is gedurende de eeuwen alleen intact gebleven door menselijk ingrijpen. De Koerse Schoorwal staat dan ook sinds als cultureel erfgoed sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Bovendien maakt hij beide kanten van de grens deel uit van een nationaal park. De Koerse Schoorwal is beroemd om zijn natuurschoon. De Duitse geleerde Wilhelm von Humboldt (1767- 1835) schreef in 1809 aan zijn vrouw: "De Koerse Schoorwal is zo merkwaardig, dat men haar eigenlijk net als Spanje en Italië gezien moet hebben om niet van een prachtige herinnering verstoken te blijven."[1]
De plaats Nida is met 1500 permanente inwoners de grootste nederzetting in het Litouwse deel en is een bekende vakantiebestemming in het land. De schrijver Thomas Mann had hier een huis, dat tegenwoordig een museum is. Bestuurlijk vormen op één na alle Litouwse plaatsjes op de landtong sinds 1961 de stad Neringa (totaal 2600 inwoners). Smiltynė behoort tot Klaipėda. Aan de Russische kant is Rybatsji met 900 inwoners het grootste van een drietal nederzettingen.
De schoorwal werd in 1920 voor het eerst bestuurlijk doorsneden: in dat jaar ging Frankrijk namens de Volkenbond het noorden, dat daarvoor Duits was geweest besturen (dit Memelland werd al snel geannexeerd door Litouwen). In 1939 werd het Memelland door Hitler geannexeerd, waarmee de Kurische Nehrung weer geheel Duits werd. Vanaf 1945 tot 1991 behoorde de schoorwal in zijn geheel tot de Sovjet-Unie. Na de val van het communisme werd Litouwen opnieuw onafhankelijk en werd de Koerse Schoorwal staatkundig weer in twee stukken opgedeeld.
Literatuur [bewerken]
Antanas Sutkus u.a., 2002: Schöne kurische Nehrung. Perle des Ostens. Rautenberg-Verlag, Leer, ISBN 3-8003-3039-3.
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie Curonian Spit van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Werelderfgoed in Litouwen | |
|---|---|---|
|
Geodetische boog van Struve · Archeologisch Kernavė · Koerse Schoorwal · Historisch centrum van Vilnius |
||
