Komsomol
De Komsomol (Russisch: Комсомол) was een communistische jongerenorganisatie in de Sovjet-Unie. Men schat dat zeker 2/3 van de volwassenenpopulatie van Rusland lid is geweest van deze organisatie. Komsomol is een acroniem voor kommoenistitsjeski sojoez molodjozji (Russisch: Коммунистический союз молодёжи), Russisch voor "communistische jeugdbond"; de volledige naam van de organisatie was sinds 1922 Vsesojoeznyj Leninski Kommoenistitsjeski Sojoez Molodjozji (VLKSM) (Russisch: Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи (ВЛКСМ)), wat "Communistisch Leninjeugdverbond voor de gehele Sovjet-Unie" betekent.
Op 29 oktober 1918 werd de eerste voorloper van de Komsomol opgericht. Aanvankelijk waren de communisten nog niet erg geïnteresseerd in een jeugdbeweging, maar dit veranderde toen ze realiseerden dat veel mensen binnen hun eigen gelederen slechts uit opportunistische motieven de communisten steunden. Op het hoogtepunt, in de jaren 1970, telde de Komsomol tientallen miljoenen leden. Na de komst van Michail Gorbatsjov werd de beweging echter aangepast. Dit betekende het doodvonnis: jongeren zagen het nut van het lidmaatschap niet meer in, en oudere leden bleven weg. Uiteindelijk stierf de Komsomol een stille dood.
De Komsomol was bedoeld om de jongeren om te vormen tot goede Sovjetburgers. De minimumleeftijd was 14 jaar, de maximumleeftijd 28. De activiteiten bestonden uit gezelligheids- en ideologische activiteiten. Er waren bijeenkomsten of clubavonden, een filmavond, een lezing, een veldtrip, enzovoort. Men trachtte het gezelligheidsaspect met het opvoedingsaspect te combineren. Dit maakte het makkelijker om de jeugd "op te voeden": men ging immers graag naar de Komsomolbijeenkomsten toe. De activiteiten vonden vaak plaats in jeugdhuizen, waar men de oude vrienden terugzag en waar het altijd gezellig was.
De opgroeiende Sovjetburger diende een ideologisch traject af te leggen, dat begon bij de Pioniers. Op ongeveer 14 jaar stapte men over naar de Komsomol, waar men tot zijn 25-28ste bleef. Daarna konden getalenteerde leden trachten lid te worden van de Communistische Partij, wat een voorwaarde was voor een hogere functie. De Komsomol diende daardoor ook als een vergaarbak voor jonge talenten, en als een springplank voor de carrière. Uit een jeugdbeweging gezet worden (wegens bijvoorbeeld wangedrag op school, of politiek incorrecte opvattingen verspreiden) was derhalve een zeer zware straf: het betekende dat een carrière binnen de Sovjet-Unie niet meer mogelijk was.
| Zie de categorie Komsomol van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |