Kongens Nytorv

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kongens Nytorv

Kongens Nytorv (Het nieuwe Koningsplein) is een plein in het centrum van Kopenhagen. Het werd in 1670 aangelegd door koning Christiaan V bij de uitbreiding van de stadsomwalling en heeft een ruiterstandbeeld in het midden. Het is ook het grootste plein van de stad.

Ligging[bewerken]

Kongens Nytorv ligt aan het eind van winkelstraat Strøget. Aan de andere kant van het plein begint de welbekende Nyhavn. Vanaf Kongens Nytorv lopen verschillende bredere wegen de stad in. Het plein heeft ook zijn eigen metrostation, waar beide metrolijnen, M1 en M2 langskomen.

Geschiedenis[bewerken]

Nieuw Kopenhagen[bewerken]

Toen Christiaan IV het ambitieuze plan had om de stad Kopenhagen te versterken tot een regionaal machtscentrum wou hij de oppervlakte van de versterkte stad verdubbelen. Daarvoor verwierf hij in 1606 200 hectaren land aan de andere kant van de oostelijke verdedigingswal (Østervold) ter hoogte van de oostelijke stadspoort (Østerport).

Om het nieuwe stadsdistrict, Nieuw Kopenhagen (deens: Ny København) of Sint Anna stad (Deens:Sankt Annæ By) te beschermen bouwde hij een redoute, de Sint Anna schans (Deens:Sankt Annæ Skanse) op de plaats die later Kastellet zou worden. Begin 1640 werd Østervold verlaten doordat er nieuwe verdedigingswerken in het noorden waren aangelegd.

Tijdens de regeerperiode van Frederik III was de site een chaotisch gebied met overblijfselen van de oude vestingwal en een stort. Bij regen was het onbegaanbaar door de modder. Door de topografie en het bijna ondoordringbare karakter werd de plek in de volksmond Hallandsås genoemd naar de horst met dezelfde naam die moest overgestoken worden wanneer men van Scania naar Halland reisde.

Het nieuwe koningsplein[bewerken]

Kongens Nytorv met tuin en standbeeld, circa 1750

Kort na de troonsbestijging van Christiaan V besliste hij om het terrein te nivelleren en te plaveien. De reden was hoofdzakelijk militair. Het plein lag strategisch in het centrum van de versterkte stad waardoor alle verdedigingswallen op ongeveer dezelfde afstand lagen. Tezelfdertijd diende het als een koninklijk plein waarbij de inspiratie in Frankrijk (Place Royal) gehaald werd. De gronden rond het plein werden verdeeld onder geïnteresseerde rijke burgers. De gebouwen met een gevel aan het plein moesten op zijn minst 2 verdiepingen hebben en aan een zekere standaard voldoen.

In 1688 werd een barokke tuin ingehuldigd bestaande uit een parterre met een verguld ruiterstandbeeld van Christiaan V in het het midden en het geheel omringd door bomen. In 1747 werd het gehele plein heraangelegd door Frederik V tot een militair oefen- en paradeplein voor de koninklijke troepen tot 1908 toen het plein werd omgevormd tot zijn huidige vorm.

Straatbeeld[bewerken]

Ruiterstandbeeld[bewerken]

Christian V op Kongens Nytorv

Het ruiterstandbeeld van Christiaan V werd in 1688 ontworpen door de Franse beeldhouwer Abraham-César Lamoureux en is het oudste ruiterstandbeeld in Scandinavië. Het origineel was van verguld lood en werd in de 20e eeuw vervangen door een bronzen exemplaar.

Naar het voorbeeld van het ruiterstandbeeld van Lodewijk XIII van Frankrijk dat in 1639 opgericht werd in het midden van het Place des Vosges in Parijs werd de koning gekleed als een imperator.

Aan de vier hoeken van de sokkel werden allegorische figuren geplaatst. Aan de kant van Charlottenborg Minerva en Alexander de Grote, als symbool van wijsheid en heldendom, en aan de andere kant Hercules en Artemisia, als personificatie van kracht en eer. Hun installatie werd uitgevoerd door Claude Lamoureux, die het project overnam na de dood van zijn broer.

Ondanks dat Abraham Lamoureux het paard voorstelde in draf en zijn inspiratie haalde bij het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius op het Capitool zorgde het design voor stabiliteitsproblemen. De constructie moest daarom versterkt worden en hiervoor werd een naakte man gekozen (allegorische voorstelling van jaloezie) die onder het paard ligt en met zijn knie het zwakste punt ondersteunt. Ondanks deze versterking bleven er problemen met de constructie bestaan vooral met de voorste poten die los kwamen tot uiteindelijk professor Einar Utzon-Frank van de Koninklijke Deense Kunstacademie belast werd met hergieten in brons, dit gebeurde van 1939 tot 1942 en het huidige beeld werd ingehuldigd op 22 mei 1946.

Het oude beeld kan bezichtigd worden in het Tojhusmuseum.

"Krinsen" tuin[bewerken]

Kiosk[bewerken]

Omliggende gebouwen[bewerken]

Op Kongens Nytorv zijn onder andere de volgende gebouwen te vinden:

Bijzonder gebruik[bewerken]

Schaatsers op Kongens Nytorv

Tentoonstellingsruimte[bewerken]

Het plein wordt frequent gebruikt als een open lucht expositieruimte, vooral fototentoonstellingen.

Schaatsbaan[bewerken]

In de winter wordt er een 2,200 m² cirkelvormige kunstijsbaan gebouwd rond Krinsen. Het schaatsen is gratis en er kunnen ijsschaatsen gehuurd worden.

Afstuderingsritueel[bewerken]

Traditioneel zakken in juni de afgestudeerde studenten van de middelbare scholen in de regio af naar Kongens Nytorv met bussen, vrachtwagens of paardenwagens om te dansen en rond Krinsen te lopen. Samen vieren zij het feit dat ze afgestudeerd zijn. Deze traditie is meer dan 100 jaar oud, enkel tijdens de Duitse bezetting was dit verboden.