Koning alleen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De koning alleen is een situatie die in het schaakspel kan voorkomen. Het betekent dat een speler in een partij al zijn stukken is kwijtgeraakt en alleen nog maar de koning op het bord heeft staan.[1] Tevens wordt bedoeld dat de tegenstander wél meer stukken op het bord heeft staan. Als beide partijen een "koning alleen" op het bord hebben staan, dan is het reglementair remise wegens gebrek aan materiaal (om mat te zetten).[2][3] De partij is dan krachtens het reglement voorbij.

De "koning alleen" kan de partij niet meer winnen omdat een koning nooit schaak kan geven en dus niet mat kan zetten. Anderzijds is de partij niet noodzakelijk verloren: het kan nog remise worden. Dat kan op een aantal manieren:

  • door pat: de speler die nog slechts een koning heeft, is aan zet, kan geen zet meer doen, maar staat niet mat
  • er ontstaat driemaal dezelfde stelling
  • de vijftigzettenregel is van toepassing
  • de vlag van de tegenstander is gevallen [4]
  • de tegenstander zelf heeft onvoldoende materiaal om mat te kunnen zetten, bijvoorbeeld slechts koning plus paard of koning plus loper.[5]

In oudere Nederlandse schaakhandleidingen, zoals die van Max Euwe, werd voor de situatie "koning alleen" ook wel de Franse term roi dépouillé (uitgeklede koning) gebruikt.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Website FIDE, Basic rules of play (spelregels)
  2. Artikel 1.3: If the position is such that neither player can possibly checkmate, the game is drawn.
  3. Artikel 5.2 letter b: The game is drawn when a position has arisen in which neither player can checkmate the opponent's king with any series of legal moves. (...).
  4. Artikel 6.9: (...). However, the game is drawn, if the position is such that the opponent cannot checkmate the player's king by any possible series of legal moves, even with the most unskilled counterplay.
  5. Zie Art. 1.3 en Art. 5.2, hierboven geciteerd. Artikel 5.2 beschrijft een zogenaamde dode stelling. Artikel 6.9 beschrijft de situatie dat de vlag gevallen is, althans de tijd is overschreden voor een bepaald aantal zetten. Zie schaakklok.