Lijst van koningen van Frankrijk

Hieronder staat een chronologische lijst van koningen en keizers van Frankrijk. De geschiedenis van Frankrijk is een voortzetting van de geschiedenis van het Frankische Rijk (of Franken). Zie voor eerdere vorsten: lijst van Frankische koningen.

Opmerking: Men laat vaak deze lijst pas beginnen in 888, omdat toen de band met Oost-Francië verbroken werd, of in 987, omdat toen de Karolingen (in mannelijke lijn) voorgoed van de Franse troon verdwenen (in 911 verdween de laatste Karolinger van de Duitse troon). Volgens geschiedkundigen kan er om deze redenen pas echt gesproken worden van een "Frankrijk" en een "Duitsland" in 888 of 987/911; daarvoor was er in zekere mate nog sprake van één rijk.

Karolingen, Robertingen en Bosoniden

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Lodewijk I de Vrome Louis le Pieux	814-840	Karolingen
	Karel de Kale	840-877	Karolingen
	Lodewijk de Stamelaar Louis le Bègue	877-879	Karolingen
	Lodewijk III Louis	879-882	Karolingen
	Karloman	879-884	Karolingen
	Karel III de Dikke Charles le Gros	884-888	Karolingen	Laatste gemeenschappelijke koning van Oost- en West-Francië. Nadien kan men spreken van een apart Frankrijk en Duitsland.
	Odo I Eudes de Paris	887-888 Regent namens Karel III 888-898 koning	Robertingen
	Karel de Eenvoudige Charles le Simple	893-923	Karolingen
	Robert I	922-923	Robertingen
	Rudolf van Bourgondië Raoul de Bourgogne	923-936	Bosoniden
	Lodewijk IV van Overzee Louis d'Outremer	936-954 936-945 onder regentschap van Hugo de Grote	Karolingen
	Lotharius I Lothaire	954-986 954-956 onder regentschap van Hugo de Grote, 956-960 onder regentschap van Richard I van Normandië	Karolingen
	Lodewijk de Doeniet Louis le Fainéant	986-987 onder regentschap van Hugo Capet	Karolingen

Capet (Capetingen)

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Hugo Capet Hugues Capet	987-996	Capet	Door de clerus tot koning gekozen, nakomeling van Karel de Grote in vrouwelijke lijn
	Robert II de Vrome Robert le Pieux	988-996 koning en medeheerser 996-1031	Capet
	Hugo II Hugues	1017-1025 Medekoning	Capet
	Hendrik I Henri	1027-1031 koning en medeheerser 1031-1060	Capet
	Filips I Philippe	1059-1060 koning en medeheerser 1060-1106 1060-1067 onder regentschap van Anna van Kiev en Boudewijn V van Vlaanderen	Capet
	Lodewijk VI de Dikke Louis le Gros	1099-1106 koning en medeheerser 1106-1137	Capet
	Filips Philippe	1130-1131 medekoning	Capet
	Lodewijk VII de Jongere Louis le Jeune	1131-1137 Medekoning 1137-1180 Regenten tijdens de Tweede Kruistocht 1147 - 1149: Suger van St. Denis en Roeland I van Vermandois	Capet
	Filips II August Philippe Auguste	1179-1180 koning en medeheerser 1180-1223 1190-1191 regentes tijdens de Derde Kruistocht: Adelheid van Champagne	Capet
	Lodewijk VIII de Leeuw Louis le Lion	1223-1226	Capet
	Lodewijk IX de Heilige Saint-Louis	1226-1270 Van 1226-1236 was Blanca van Castilië regentes, tijdens de Zesde Kruistocht regentschap van Blanca 1248-1252 en Alfons van Poitiers 1248-1249)	Capet
	Filips III de Stoute Philippe le Hardi	1267-1270 Mitregent 1270-1285	Capet
	Filips IV de Schone Philippe le Bel	1285-1314	Capet
	Lodewijk X de Woelzieke Louis le Hutin	1314-1316	Capet
	Jan I de Postume Jean le Posthume	1316-1316 onder regentschap van Filips de Lange	Capet
	Filips V de Lange Philippe le Long	1316-1322	Capet
	Karel IV de Schone Charles le Bel	1322-1328	Capet

Valois

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Filips VI van Valois Philippe de Valois	1328-1350	Valois	Nakomeling van Filips III
	Jan de Goede Jean le Bon	1350-1364, 1356 - 1360 en 1364 regentschap van de latere Karel V	Valois
	Karel V de Wijze Charles le Sage	1364-1380	Valois
	Karel VI de Dwaze Charles le Fou	1380-1422, 1380-1388 regentschap van Lodewijk I van Anjou (1339-1384), Jan van Berry (1340-1416) en Filips de Stoute; later onder regentschap van Isabella van Beieren	Valois
	Karel VII de Overwinnaar Charles le Victorieux	1422-1461	Valois
	Lodewijk XI de Voorzichtige Louis le Prudent	1461-1483	Valois
	Karel VIII Charles	1483-1498 1483-1491 onder regentschap van Anna van Beaujeu	Valois
	Lodewijk XII Louis	1498-1515	Valois
	Frans I van Angoulême François d'Angoulême	1515-1547	Valois
	Hendrik II Henri	1547-1559	Valois
	Frans II François	1559-1560	Valois
	Karel IX Charles	1560-1574	Valois
	Hendrik III Henri	1574-1589	Valois

Bourbon

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Hendrik IV de Goede Henri le Bon	1589-1610	Bourbon	Nakomeling van Lodewijk IX
	Lodewijk XIII de Rechtvaardige Louis le Juste	1610-1643	Bourbon
	Lodewijk XIV de Zonnekoning Louis le Roi-Soleil	1643-1715	Bourbon	Was de oudste zoon van koning Lodewijk XIII en koningin Anna. Hij is de langst regerende Franse koning, hij regeerde Frankrijk 72 jaar. Het Kasteel van Versailles werd enorm uitgebreid, en werd daarmee het regeringscentrum van het Franse Rijk. Hij is beroemd om zijn vele maîtresses en zijn eetlust. De absolute monarchie bereikte tijdens zijn regeerperiode een hoogtepunt. Hij huwde Maria-Theresia van Spanje en werd grootvader van koning Filips V van Spanje. Hij had vele beroemde buitenechtelijke kinderen, en huwde na de dood van Maria-Theresia met Françoise d'Aubigné, beter bekend als Madame de Maintenon. Hij stierf in 1715.
	Lodewijk XV de Welbeminde Louis le Bien-Aimé	1715-1774	Bourbon	Werd koning van Frankrijk op 5-jarige leeftijd. Zijn oudoom, hertog Filips II van Orléans werd regent van Frankrijk, deze periode staat daarom ook wel bekend als de Régence. Vanaf zijn dertiende nam hij de regering op zich. Het was de bedoeling dat hij zou trouwen met Marianne Victoria van Spanje maar hij huwde Maria Leszczyńska, Prinses van Polen. In het begin van zijn regering werd hij nog de Welbeminde genoemd, maar later werd hij steeds minder populair. Vanwege zijn besluiteloosheid en de complexiteit van zijn koninkrijk kon hij de Franse monarchie niet moderniseren en door zijn gebrek aan moraal zou hij sterven als een van meest impopulaire Franse koningen.
	Lodewijk XVI de Martelaarskoning Louis le Roi-Martyr	1774-1792, 1793	Bourbon	Werd onhoofd onder de Guillotine tijdens de Franse Revolutie. Hij was een zoon van Dauphin Lodewijk Ferdinand en Dauphine Maria Josepha van Saksen. Zijn beide ouders overleden op jonge leeftijd, waardoor Lodewijk en zijn broers en zusjes werden opgevoed door onder andere madame Marie Adélaïde, een zusje van hun vader. Lodewijk huwde aartshertogin Marie Antoinette van Oostenrijk. Op 14 juli 1789 vond de Bestorming van de Bastille plaats, het begin van de Franse Revolutie. Uiteindelijk werden zowel Lodewijk XVI als Marie Antoinette en madame Elisabeth vermoord.
	Lodewijk XVII Louis	1793-1795	Bourbon	Regeerde niet daadwerkelijk. Was de tweede zoon van koning Lodewijk XVI en koningin Marie Antoinette van Oostenrijk. Toen zijn vader in 1793 werd vermoord, werd Lodewijk door de royalisten tot koning Lodewijk XVII uitgeroepen. Tijdens deze periode zat hij gevangen in de Temple. De jongere broer van zijn vader Lodewijk, de hertog van Provence benoemde zichzelf tot Regent van Frankrijk, in naam van Lodewijk XVII. Lodewijk XVII Karel overleed in de Temple, waarschijnlijk in 1795.

Eerste Franse Keizerrijk

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Napoleon I Napoléon le Grand	1804-1814	Bonaparte	Door de senaat benoemd. Werd geboren op Corsica. Kreeg in Frankrijk militaire training. Hij regeerde Frankrijk sinds 1799. In dat jaar werd hij benoemd tot Eerste Consul. Langzamerhand probeerde hij alle macht in handen te krijgen. Dit lukte hem en uiteindelijk in 1804 werd hij benoemd tot keizer. Op 2 augustus 1804 kroonde hij zichzelf en zijn vrouw Joséphine tot keizer en keizerin. Hij veroverde binnen Europa steeds meer gebied, en benoemde dan familieleden tot staatshoofd (broer Jozef in Napels en Spanje, broer Lodewijk in Holland, broer Jérôme in Westfalen, zus Elisa in Toscane, en zus Carolina werd koningin van Napels en groothertogin van Berg). Onder andere vanwege de desastreuze veldtocht naar Rusland, moest Napoleon in 1814 afstand doen van de troon. Hij werd verbannen naar het Italiaanse eilandje Elba.

Restauratie

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Lodewijk XVIII Louis	1814-1815	Bourbon	Zijn eerste koningschap was van 11 april 1814 tot 20 maart 1815. Hij was een jongere zoon van Dauphin Lodewijk Ferdinand en Dauphine Maria Josepha van Saksen, een dochter van koning Augustus III van Polen. Zijn vader was de oudste zoon van koning Lodewijk XV. Erg lang genieten van de terugkeer van de Bourbons kon Frankrijk niet. Lodewijk XVIII moest een jaar later zijn troon verlaten, omdat Napoleon onder weg was naar Parijs. Hij vluchtte naar Gent.

Honderd Dagen

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Napoleon I Napoléon le Grand	1815	Bonaparte	Keizer door staatsgreep. Na zijn terugkeer van Elba veroverde hij de Franse troon, en verklaarde de oorlog aan bijna alle landen van Europa, alleen het Koninkrijk Napels was zijn bondgenoot. Na de Slag bij Waterloo had Napoleon nog hoop dat hij zijn troon zou kunnen redden. Napoleon en zijn broer Lucien wilden het parlement ontbinden en Napoleon tot dictator laten verklaren. Voor dit plan kregen de Bonapartes echter geen enkele steun, en op 22 juni deed Napoleon nogmaals afstand van de troon ten gunste van zijn zoon Napoleon II. Pas op 15 juni 1815 gaf hij zich over aan de Britten te Rochefort. De Britten verbanden hem naar het Zuid-Atlantische eiland Sint-Helena, waar hij stierf in 1821.
	Napoleon II Napoléon	1815	Bonaparte	Was niet daadwerkelijk keizer der Fransen. Hij werd door zijn vader benoemd tot keizer. Hij voerde de titel keizer van 22 juni 1815 tot gedwongen troonsafstand op 7 juli. De Franse Kamers besloten op 8 juli om Lodewijk XVIII opnieuw te benoemen tot koning van Frankrijk. In 1830 hoopte hij met steun van Klemens von Metternich alsnog keizer van Frankrijk te worden. Metternich gebruikte zijn aanwezigheid alleen om koning Lodewijk Filips ertoe te dwingen de Julirevolutie tot Frankrijk te beperken. Hij overleed in Schloss Schönbrunn te Wenen.

Restauratie

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Lodewijk XVIII Louis	1815-1824	Bourbon	Was een jongere zoon van Dauphin Lodewijk Ferdinand, en een jongere broer van koning Lodewijk XVI. Hij huwde Maria Josephine van Savoye, maar bleef kinderloos. Tijdens de Franse Revolutie vluchtte hij naar Westfalen, waar hij zich, na de dood van Lodewijk XVI uitriep tot Regent en na de dood van Lodewijk XVII, uitriep tot koning. Hij woonde onder andere in Duitsland, Italië, Letland en Polen. Tussen het Eerste Franse Keizerrijk en de Honderd Dagen was Lodewijk al korte tijd koning. Toen Napoleon terugkeerde van Elba moest hij opnieuw vluchten. Na de Slag bij Waterloo werd hij opnieuw benoemd tot koning van Frankrijk. Onder zijn regering bleef het relatief rustig, hij was geen absoluut monarch. Hij overleed in 1824.
	Karel X Charles	1824-1830	Bourbon	De laatste echte koning uit de hoofdlijn van de Franse Bourbons, sinds Hendrik IV. Hij was de jongste zoon van Dauphin Lodewijk Ferdinand en Dauphine Maria Josepha van Saksen, dochter van koning Augustus III van Polen. Tijdens de Franse Revolutie reisde Karel door Europa, en woonde hij onder andere in Engeland. Na de dood van zijn broer, Lodewijk XVIII, werd hij koning. Hij voerde een uiterst reactionaire politiek, en probeerde met een paar anti-liberale wetten het Ancien Régime te herstellen. Door de Ordonnanties van 26 juli kwam Frankrijk terecht in de Julirevolutie. Hij abdiceerde en benoemde zijn oudste zoon tot koning. Hij vluchtte naar Schotland en overleed uiteindelijk in Italië.
	Lodewijk XIX Louis	1830	Bourbon	Was niet daadwerkelijk koning. Hij werd op 2 augustus door zijn vader, Karel X, tot koning benoemd. Maar hij deed dezelfde dag nog afstand van zijn rechten, en gaf de Franse troon door aan zijn neefje, Henri d'Artois, zoon van zijn broertje Karel Ferdinand. Hij huwde Prinses Marie Thérèse van Frankrijk, oudste dochter van koning Lodewijk XVI en koningin Marie Antoinette. Hij stierf, kinderloos, te Gorizia (tegenwoordig een stad in Italië).
	Hendrik V Henri d'Artois	1830	Bourbon	Was koning van 2 augustus tot 9 augustus 1830. Hij was de enige zoon van Prins Karel Ferdinand, hertog van Berry, jongste zoon van koning Karel X. Na de revolutie op Napoleon III in 1870 en het aftreden van president Adolphe Thiers in 1873 leek Henri weer koning te worden. Dit ging echter op het laatste moment niet door, omdat hij weigerde de Tricolore als vlag van Frankrijk te erkennen. Hij huwde Maria Theresia van Oostenrijk-Este, dochter van hertog Frans IV van Modena, zij kregen geen kinderen.

Julimonarchie

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Lodewijk Filips de Burgerkoning Louis-Philippe le Roi-Citoyen	1830-1848	Bourbon-Orléans	Hij was een nakomeling van hertog Filips I van Orléans, en daarmee ook van koning Lodewijk XIII. Hij huwde Marie Amélie, Prinses der Beide Siciliën. Hij werd in 1830 door de Kamer van Afgevaardigden benoemd tot koning. Zijn regering begon goed (vandaar ook zijn bijnaam), maar hij deed in 1848 afstand van de troon en vluchtte naar Engeland.

Tweede Franse Keizerrijk

	Naam	Regeringsperiode	Dynastie	Opmerkingen
	Napoleon III Napoléon	1852-1870	Bonaparte	Keizer door staatsgreep. Hij huwde Eugénie de Montijo, en werd vader van Napoleon Eugène, de Prince Impérial. Evenals vele voorgangers moest ook Napoleon III afstand doen van de troon. Dit gebeurde na de vernederende overwinning van Pruisen tijdens de Frans-Duitse Oorlog. Hij vluchtte naar Engeland en stierf te Londen. Er was korte tijd sprake van een huwelijk tussen de Prince Impérial en de jongste dochter van koningin Victoria van het Verenigd Koninkrijk, Prinses Beatrice.

Engelse aanspraken op de Franse troon 1337-1801

Alle Engelse koningen van Edward III tot George III noemden zich ook 'Koning van Frankrijk' en velen werden ook als zodanig gekroond. Ook in de heraldiek van het Britse koningshuis was in het wapenschild naast de drie Engelse leeuwen een kwartier ingeruimd voor de Franse lelie. Toen Philips VI de Franse leengoederen in Aquitanië verbeurd verklaarde, achtte de heer van Aquitanië, Edward III zich niet alleen ontslagen van zijn eed van trouw als leenman aan de Franse koning, maar omdat hij een kleinzoon was van Filips de Schone eiste hij de Franse troon voor zich op. De opbrengsten van de handel tussen Aquitanië en Engeland waren te belangrijk om door beide partijen genegeerd te worden. Het conflict dat volgt is de Honderdjarige Oorlog. Ook na 1453, het einde van de honderdjarige oorlog blijven Engelse koningen zich koning van Frankrijk noemen. Pas in 1801 liet George III zijn claim op de Franse troon vallen, toen het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland werd gesticht.

Zie ook

• Stamboom van het Franse koningshuis

Bronnen, noten en/of referenties