Koningsspel van Ur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het koningspel van Ur

Het Koningsspel van Ur is een bordspel van de Sumerische beschaving. Speelborden voor dit spel werden in de jaren twintig van de twintigste eeuw voor het eerst gevonden door de archeoloog Sir Leonard Wooley. Hij leidde een expeditie van het British Museum en de universiteit van Pennsylvania. Tijdens de expeditie vond hij meerdere exemplaren, allen in graftombes van rijke Sumeriërs. Men vermoedt dat de speelborden de doden begeleidden op hun weg naar de andere wereld. Aangenomen wordt dat dit spel één van de voorvaderen is van de Backgammon-spelen.

Regels[bewerken]

Er zijn geen geschreven regels gevonden, maar uit de afbeeldingen op de speelborden en andere archeologische vondsten werden spelregels afgeleid. De regels hieronder zijn dus van veel recentere datum dan het spel zelf.

Het spel wordt gespeeld met zeven witte en zeven zwarte fiches. Als dobbelstenen worden twee keer drie piramidefiguren gebruikt (drie zwarte en drie witte) waarvan steeds twee hoekpunten zijn gemarkeerd en twee blanco zijn gelaten.

Royal Game of Ur movements.svg

De telling werkt als volgt:

  • Drie gemerkte hoeken boven: 5 punten
  • Drie blanco hoeken boven: 4 punten
  • Twee blanco hoeken boven: 0 punten
  • Een blanco hoek boven: 1 punt

Het Koningsspel van Ur wordt gespeeld met twee spelers. De winnaar is hij die als eerste zijn zeven fiches over het speelbord heeft laten reizen. Zie voor de weg over het bord de afbeelding hiernaast.

Elk van de spelers krijgt de fiches en dobbelstenen van zijn kleur. Door de dobbelstenen te gooien wordt bepaald wie er begint. Als een speler 1 of 5 punten gooit mag die speler een fiche op het eerste (1) of vijfde (5) hokje zetten. De fiches lopen vervolgens steeds het gehaalde aantal ogen.

Als een fiche op een met een rozet gemarkeerd vakje komt, mag hij een nieuw fiche inbrengen. Wanneer een fiche op het veertiende hokje terecht komt (of voorbij gaat) wordt hij omgedraaid, zodat duidelijk is dat hij op zijn weg terug is.

Op één hokje kunnen zoveel fiches geplaatst worden als belieft. Fiches op de middelste baan en die in het bovenste gedeelte van het speelbord kunnen geslagen worden. Een fiche dat op een door de tegenstander bezet hokje komt, slaat alle fiches die daar liggen. Deze moeten hun reis van voor af aan beginnen. Alleen de fiches die op de rozetten staan en die op het laatste vakje zijn veilig. Op die vakjes mogen fiches van beide kleuren tegelijkertijd staan. Ze kunnen niet worden geslagen.

Fiches op weg naar boven (met de stippen naar boven gedraaid, de eerste veertien vakjes) kunnen alleen geslagen worden door fiches die ook naar boven gaan. Omgedraaide fiches kunnen alleen worden geslagen door eveneens omgedraaide fiches.

Een fiche kan worden uitgebracht door eerst precies op het laatste vakje terecht te komen, vervolgens kan het uit het spel worden gehaald door een 4 te gooien. Staan er meerdere fiches van een speler, kunnen die allemaal in één keer worden verwijderd bij het gooien van een vier.

Bronnen, noten en/of referenties