Koninkrijk Georgië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
საქართველოს სამეფო
Sakartvelos samepo
 Vorstendom Iberië
 Tao-Klardzjeti
 Koninkrijk Abchazië
1008–1490 Koninkrijk Kartli (1484–1762) 
Kachetië 
Koninkrijk Imeretië 
Vlag van Georgië
Kaart
Het koninkrijk Georgië in 1124
Het koninkrijk Georgië in 1124
Algemene gegevens
Hoofdstad Koetaisi (1008-1122)
Tbilisi (1122-1490)
Talen Georgisch
Religie(s) Georgisch-orthodox
Regering
Regeringsvorm Monarchie
Dynastie Bagrationi

Het Koninkrijk Georgië (Georgisch: საქართველოს სამეფო, Sakartvelos Samepo) was een middeleeuwse staat in de Kaukasus. Het koninkrijk werd gevestigd in 975 door Bagrat III en beleefde haar hoogtepunt in de 11e en 12e eeuw, de zogenaamde "gouden eeuw" van Georgië.

Het rijk werd veroverd door binnenvallende Mongolen in de 13e eeuw, maar wist in de 1340er jaren haar soevereiniteit weer te herstellen. Na nieuwe Turks-Mongoolse invasies onder leiding van Timoer Lenk vanaf 1386 splitste het koninkrijk in de 1490er jaren uiteen in drie delen, de koninkrijken Kartli, Kachetië en Imeretië.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

De opkomst van de koninklijke Bagrationi-dynastie kan teruggevoerd worden naar de 8e eeuw, toen de dynastie de heerschappij verkreeg van het Georgische vorstendom Tao-Klardzjeti. Het herstel van de Georgische monarchie begon in 888. In dat jaar nam Adarnase IV van Iberië de titel "Koning van de Georgiërs" aan.

Alle delen van Georgië werden verenigd in het koninkrijk in het jaar 1008, toen Bagrat III, zoon van Gurgen II, heerser werd van het koninkrijk Abchazië, waaronder de vorstendommen Imereti, Samegrelo, Abchazië, Goeria en Svanetië. Bagrats moeder was koningin Goerandoekht, een dochter van George II van Abchazië.

Hoogtepunt[bewerken]

Koningin Tamar en haar vader, koning George III, gerestaureerde fresco in het klooster van Bethanië

Het koninkrijk wist haar onafhankelijkheid te behouden tijdens de 11e eeuw, die gekenmerkt werd door een reeks oorlogen met het Byzantijnse Rijk en de Seltsjoeken. Het rijk bereikte een hoogtepunt onder de heerschappij van David IV, die een reeks aanvallen van de Seltsjoeken wist te weerstaan en de vereniging van Georgië compleet maakte met het hername van Tblisi in 1122.

Door de neergang van de Byzantijnen en het uiteenvallen van het Seltsjoekenrijk groeide Georgië uit tot een van de meest vooraanstaande naties van het het oosters christendom. Het pan-Kaukasische rijk strekte bij haar grootste omvang uit van de noordelijke Kaukasus tot noordelijk Iran.[1] Ondanks herhaaldelijke dynastieke conflicten behield het koninkrijk haar machtspositie tijdens de regeerperiodes van Demetrios I (1125–1156), George III (1156–1184) en zijn dochter Tamar (1184–1213).

Na de dood van George III stierf de mannelijke lijn van de koninklijke dynastie uit. De dynastie werd voortgezet door zijn dochter Tamar, die huwde met David Soslan, een prins van Alanië die enig Bagrationi-bloed zou hebben.[Noot 1]

Mongoolse heerschappij[bewerken]

Invallen door de Turkse Khwarezemiden in 1225 en de Mongolen in 1236 maakten een einde aan de "gouden eeuw" van Georgië. De strijd tegen Mongoolse heerschappij leidde tot een diarchie waarbij David VI Narin heerschappij over Imereti wist te verkrijgen. Een reeks machtige Armeense en Georgische adellijke geslachten maakten zich met Mongoolse steun los van de heerschappij van de Georgische koning. Georgiërs namen deel aan alle belangrijke veldtochten van het Il-kanaat, en zonen van Georgische adel dienden in de kheshig, de Mongoolse koninklijke lijfwacht[2].

Uiteenval[bewerken]

Onder de heerschappij van George V beleefde het koninkrijk Georgië een herstel. In 1330-31 werd Inereti ingelijfd, waarbij Georgië nogmaals verenigd werd. De invallen door Timoer Lenk in de periode 1386-1403 bleken echter fataal voor het Georgische koninkrijk, dat eind 15e eeuw uiteenviel in drie onafhankelijke koninkrijken, elk geleid door een tak van de Bagrationi-dynastie:

Daarnaast ontstonden vijf onafhankelijke vorstendommen - Odishi, Goeria, Abchazië, Svaneti en Meskheti - onder heerschappij van verschillende Georgische adellijke geslachten.

Zie ook[bewerken]

Bronnen
Referenties
  1. Georgia.. Encyclopædia Britannica Premium Service Geraadpleegd op 25 mei 2006
  2. C.P. Atwood, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, p.197
Noten
  1. Volgens prins Vakhoeshti stamde David Soslan af van de gevluchtte Georgische prins David, een kleinkind van George I van Georgië (1014–1027) en zijn Alanische echtgenote Alde.