Koninkrijk León

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reino de León
Reinu de Llión
personele unie met Galicië 914-925, 929-1065, 1073-1475
personele unie met Castilië 1037-1157
Unie met Castilië 1230-1296
 Koninkrijk Asturië 913–1301 Koninkrijk Castilië 
Kroon van Castilië 
Koninkrijk Portugal 
Vlag van het Koninkrijk León Wapen van het Koninkrijk León
Kaart
Het Iberisch Schiereiland in 1000 met León in het geel. Castilië en Portugal waren toen nog delen van León.
Het Iberisch Schiereiland in 1000 met León in het geel. Castilië en Portugal waren toen nog delen van León.
Algemene gegevens
Hoofdstad León
Talen Latijn, Asturisch-Leonees, Castiliaans, Galicisch-Portugees, Mozarabisch
Religie(s) Christendom, Islam
Regering
Regeringsvorm Monarchie
Staatshoofd Koning
Galicië-León in 1210.

Het koninkrijk León was een middeleeuws christelijk vorstendom gelegen in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland. Het kwam voort uit het koninkrijk Asturië, was het grootste deel van zijn bestaan verenigd met het koninkrijk Galicië (het geheel wordt daarom ook wel León-Galicië of Galicië-León genoemd) en bracht het koninkrijk Castilië voort, waarmee het in 1230 (definitief in 1301) werd verenigd in de kroon van Castilië. In de 11e eeuw scheidde het koninkrijk Portugal zich van León af, waarmee de banden in 1385 definitief werden verbroken.

Voorgeschiedenis[bewerken]

De stad León werd gesticht door het Romeinse zevende legioen (om onbekende redenen altijd geschreven als Legio Septima Gemina ("tweeling zevende legioen")). Het was de hoofdstad van dat legioen tijdens de nadagen van het Romeinse Rijk en was een centrum voor de goudhandel, die nabij Las Médulas gedolven werd. In 540 werd de stad veroverd door de ariaanse Visigotenkoning Liuvigild, die de katholieke bevolking niet lastig viel. In 717 werd León weer veroverd, ditmaal door de Moren. Het werd als een van de eerste steden ingenomen tijdens de reconquista en werd deel van het koninkrijk Asturië in 742. Het was een klein stadje; de overgebleven Romeinse muren liggen als basis onder de middeleeuwse ommuring.

Geschiedenis[bewerken]

In 913 ontstond een onafhankelijk koninkrijk León toen de christelijke vorsten van Asturië langs de Golf van Biskaje hun hoofdstad verplaatsten van Oviedo naar León. Ze keerden zich af van de voor hen onbevaarbare Atlantische Oceaan en vestigden zich in het hoogland van Spanje.

Strijd met Castilië[bewerken]

Meteen begon León zich uit te breiden naar het zuiden en het oosten. De vorsten beveiligden het nieuwverworven gebied met talloze kastelen. Het nieuwe gebied was het graafschap Burgos tot 930, toen graaf Ferdinand II van Castilië Burgos uitbreidde en het onafhankelijk en erfelijk maakte. Hij noemde zichzelf koning van Castilië, naar het grote aantal kastelen in het gebied en breidde het koninkrijk uit ten koste van León door samen te werken met het kalifaat Córdoba, tot 966, toen hij door Sancho werd tegengehouden.

De aanhoudende rivaliteit tussen de twee koninkrijken opende mogelijkheden voor anderen; Sancho III van Navarra lijfde Castilië rond 1020 in, en voegde León eraan toe in het laatste jaar van zijn leven, zodat Galicië tijdelijk onafhankelijk werd. Bij de verdeling van de erfenis na zijn dood volgde zijn zoon Fernando hem op als graaf van Castilië, en deze veroverde twee jaar later ook León en Galicië. Bijna dertig jaar, tot zijn dood in 1065, regeerde hij als Ferdinand I van León over een gecombineerd koninkrijk León-Castilië. Destijds golden zoutwinning en smederij nog als industrie; de legertjes die de strijd moesten beslechten bestonden doorgaans uit slechts een honderdtal mannen.

Welvarende 11e eeuw[bewerken]

Meteen ten zuiden van León lag het rijke, welvarende en machtige kalifaat Córdoba, als een westers pendant van Byzantium. Interne strijd verdeelde de Andalusische vazallen in de 11e eeuw, zodat de verarmde christenen die belasting betaalden aan het kalifaat betalingen gingen eisen (parias), als tegenprestatie voor hun steun aan bepaalde heersers, of simpelweg als afpersing.

Ferdinand I volgde het voorbeeld van de graven van Barcelona en de koningen van Aragon; hij werd rijk door het slaan van gouden munten. Toen hij in 1065 stierf werden zijn gebied en de parias verdeeld onder zijn drie zonen, van wie Alfons de klassieke broederstrijd om de opvolging won.

Weinigen in Europa zouden van de rijkdom van dit geïsoleerde koninkrijk hebben geweten (de bisschoppen hadden nauwelijks contact met Rome), als Ferdinand en zijn opvolgers niet de grote weldoeners waren geweest van de abdij van Cluny. De Sint-Jacobsroute trok pelgrims uit West-Europa naar het vermeende graf van Sint Jacobus in Santiago de Compostella.

Vereniging en uitbreiding León-Castilië[bewerken]

León binnen de Kroon van Castilië in 1400.

De inname van Toledo (6 mei 1085) door Alfons VI was een keerpunt in de ontwikkeling van León-Castilië en de eerste mijlpaal in de reconquista. Christelijke Mozaraben van Al-Andalus kwamen naar het noorden om de verlaten grensgebieden te bewonen. De Atlantische kustprovincie scheidde zich in 1139 af als het koninkrijk Portugal.

De twee koninkrijken León en Castilië werden in 1157 weer gescheiden, en in 1195 deed een grote nederlaag van de Castiliaanse koning Alfons VIII in de Slag bij Alarcos de macht van Castilië afnemen. Onder de Leonese koning Alfons IX van León werd onder meer Mérida veroverd en het rijk verder zuidwaarts uitgebreid. Toen deze in 1230 overleed werden de landen weer verenigd onder zijn zoon Ferdinand III, onder de naam Kroon van Castilië. Hoewel de koningen van Castilië de titel koning van León als hoofdtitel zagen, en een leeuw als hun standaard voerden, bleef Castilië het centrum van de macht. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het vervangen van het Leonees als taal door het Castiliaans.

In 1296 werd León nog kort onafhankelijk, maar in 1301 werd het voorgoed verenigd met Castilië (dat zelf in de 16e eeuw, definitief in 1716, opging in het verenigde Spaanse koninkrijk) en om die reden wordt 1301 vaak beschouwd als het einde van het koninkrijk León. Formeel bleef het echter bestaan als 'koninkrijk binnen een koninkrijk' tot 1833, toen de moderne provincie León is afgebakend. De vroegere landen van León maken nu deel uit van de autonome regio’s van Castilië en León, Extremadura, Asturië, Galicië en van Portugal.

Zie ook[bewerken]