Koninkrijk Taroemanagara

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Taroemanagara
 Koninkrijk Salakanagara 358–669 Koninkrijk Soenda 
Koninkrijk Galuh 
Koninkrijk Srivijaya 
Kaart
Tarumanagara.svg
Algemene gegevens
Hoofdstad Soenda Poera, Jakarta, Bekasi
Talen Soendanees, Sanskriet
Religie(s) Hindoeïsme, Boeddhisme
Regering
Regeringsvorm Monarchie
Geschiedenis van Indonesië

History of Indonesia nl.png
..Naar chronologie

Vroege vorstendommen

De opkomst van de moslimstaten

Koloniaal Indonesië

De opkomst van Indonesië

Onafhankelijk Indonesië


Portaal  Portaalicoon  Indonesië
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Taroemanagara (ook wel het Taroemakoninkrijk of eenvoudigweg Taroema; Soendanees: Tarumanagara) is een vroeg Soendanees koninkrijk. De vroegst bekende inscripties op Java zijn afkomstig van de vijfde-eeuwse heerser, Purnavarman, koning van Taroemanagara. Het koninkrijk was niet ver van het huidige Jakarta gesitueerd. Volgens de inscriptie van Tugu liet Purnavarman een kanaal graven dat de loop van de rivier Cakung verlegde, waardoor het kustgebied drooggelegd werd en geschikt werd voor bewoning en landbouw. In zijn inscripties verbond Purnavarman zichzelf met Vishnoe en brahmanen beveiligden de waterwerken door middel van rituelen.

Taroemanagara bestond van 358 tot 670. De vroegst bekende schriftelijke getuigenissen van het bestaan van Taroemanagara zijn stenen inscripties. Stenen met inscripties worden in het Indonesisch aangeduid als prasasti. De Prasasti Ciaruteun, een prasasti uit de vijfde eeuw na Christus gelegen in de bedding van de rivier Ciaruteun, doet in het Sanskriet, geschreven in het Wengi-schrift (dat in gebruik was ten tijde van de Indische dynastie van de Pallava's), verslag van de beroemdste koning van Taroemanagara:

Dit zijn de voetafdrukken van de zeer achtbare Purnawarman, de zeer dappere koning van Taroemanagara die over de wereld heerst, en die van de God Wisnu.

Hier vlakbij is de Prasasti Kebon Kopi I, ook wel Telapak Gadjah steen genoemd, met een insriptie en de gegraveerde afbeelding van twee grote olifantsvoetafdrukken. De tekst van de inscriptie luidt: Deze olifantsvoetafdrukken, die lijken op die van de sterke Airwata[1], behoren aan de succesvolle koning van Taroemanagara die heerst over alles.

Niet alleen stenen getuigen van het bestaan van koning Purnawarman en zijn koninkrijk Taroemanagara. Er zijn ook Chinese geschiedbronnen, aangezien Taroemanagara omvangrijke handels- en diplomatieke betrekkingen onderhield met een gebied dat strekte van India tot China. De Chinese boeddhistische monnik Fa Xian meldt in zijn boek fo-kuo-chi (414 AD) dat hij vanaf december 412 tot mei 413 verbleef op het eiland Ye-po-ti (Chinese spelling van Javadpiva), hoogstwaarschijnlijk het westelijk deel van het eiland Java. Hij meldde dat de wet van Boeddha nauwelijks bekend was, maar dat de Brahmanen (hindoes) en ketters (animisten) er floreerden.

Diplomatieke missies vanuit het koninkrijk worden vermeld in de annalen van verschillende Chinese dynastieën. In 435 arriveerde een missie van Zijne Majesteit Purnawarman, koning van Ya-va-da aan het hof van de Liu Song-dynastie. In de annalen van de Sui-dynastie staat dat de koning van To-lo-mo (Taruma) in de jaren 528 en 535 diplomatieke missies naar China zond en dat To-lo-mo ver in het zuiden ligt. De annalen van de Tang-dynastie vermelden ambassades vanuit To-lo-mo in de jaren 666-669.

Eerste heersers[bewerken]

Purnawarman was niet de eerste koning van Taroemanagara. Volgens het boek Nusantara stichtte Rajadirajaguru Jayasingawarman het koninkrijk in 358. Hij stamde af van de Salankayana-dynastie uit het oosten van India. Jayasingawarman ontvluchtte zijn vaderland toen de dynastie ineenstortte. Op Java trouwde hij met een Soendanese prinses, de dochter van koning Dewawarman VIII van het rijk Salakanagara. Hij stierf in 382 en werd begraven op de oever van de rivier Gomati (in de huidige stad Bekasi, niet te verwarren met de gelijknamige rivier in India). Zijn zoon Dharmayawarman regeerde van 382 tot 395. Hij werd begraven aan de rivier Chandrabaga. Zijn kleinzoon Purnawarman was de derde koning van Tarumnagara en regeerde van 395 tot 434.

Regeerperiode van Purnawarman[bewerken]

Steen van Tugu bij Jakarta met een inscriptie over koning Puranavarman van Taroemanagara

Het boek Nusantara, hoofdstuk II paragraaf 3 (pagina 159-162) merkt op dat tijdens de regeerperiode van Koning Purnawarman, Taroemanagara de controle had over 48 kleine koninkrijken in een gebied dat zich uitstrekte vanaf Salakanagara of Rajatapoera tot aan Purwalingga (de huidige stad Purbalingga in de provincie Midden-Java. Traditioneel was de rivier Cipamali (Brebes rivier) de grens tussen Soenda en Java.

In 397 stichtte koning Purnawarman in de buurt van het strand de nieuwe hoofdstad van het koninkrijk, genaamd "Soenda Poera", wat betekent "heilige stad" of "zuivere stad". Het woord "Soenda" werd dus voor het eerst gebruikt in 397 door koning Purnawarman. Soenda Poera kan gelegen hebben nabij het tegenwoordige Tugu in Noord-Jakarta, of in de buurt van het huidige Bekasi. Hij plaatste verspreid over de huidige provincies Banten en West-Java zeven stenen gedenktekens met inscripties met zijn naam. De Prasasti Tugu, die een paar jaar ouder is dan de Prasasti Ciaruteun, wordt beschouwd als de oudste van alle inscripties.

Er zijn meer stenen met inscripties uit de tijd van koning Purnawarman, waarvan sommige dicht bij de stad Bogor staan. Het zijn de Prasasti Muara Cianten, de Prasasti Pasir Awi, de Prasasti Cidanghiang en de Prasasti Jambu. De Prasasti Cidanghiang ligt verder naar het westen in Lebak in het Pandeglanggebied en is voorzien van twee regels tekst, die Purnawarman uitroepen tot de norm voor heersers wereldwijd. Prasasti Jambu, met een tweeregelige tekst in Pallava/Sanskriet, draagt de grote voetafdrukken van de koning. Het opschrift luidt in vertaling als volgt:

" De naam van de koning, die beroemd is door het getrouw uitoefenen van zijn functie en die zijn gelijke niet kent, is Sri Purnawarman die regeert over Taroema. Zijn pantser kan niet worden doorboord door de pijlen van zijn vijanden. De voetafdrukken zijn van hem, die er altijd in slaagde de burchten van zijn vijanden te vernietigen, die altijd barmhartig was, die zijn trouwe volgelingen eervol ontving en die zijn tegenstanders vijandig bejegende."

Koningen na Purnawarman[bewerken]

Purnawarmans zoon Dharmayawarman regeerde van 382 tot 395. Hij werd begraven bij de rivier Chandrabaga. De volgende koningen van Taroemanagara waren:

  • 434 - 455: Wisnuwarman
  • 455 - 515: Indrawarman
  • 515 - 535: Candrawarman
  • 535 - 561: Suryawarman. Suryawarman stichtte in het oosten een nieuwe hoofdstad van het koninkrijk en liet Soenda Poera en zijn gemeenschappen hun eigen orde handhaven. Soenda Poera werd vervolgens een nieuw, kleiner koninkrijk met de naam Soenda Sambawa, dat overheerst werd door Taroemanagara. Voordat Suryawarman koning van Taroemanagara werd, verliet zijn schoonzoon Manikmaya in 526 Soenda Poera en stichtte in het zuidoosten een nieuw koninkrijk nabij het huidige Nagreg bij Garut.
  • 561 - 628: Kertawarman. Tijdens zijn bewind stichtte de kleinzoon van Manikmaya, Wretikandayun, in 612 ten zuidoosten van het huidige Garut het koninkrijk Galuh met de hoofdstad in Banjar Pataroeman.
  • 628 - 639: Sudhawarman
  • 639 - 640: Hariwangsawarman
  • 640 - 666: Linggawarman

De enige dochter van koning Linggawarman, prinses Sobakancana, trouwde met Daputahyang Srijayanasa, die later het koninkrijk Srivijaya stichtte. Hun zoon Manasih huwde Tarusbawa.

Neergang[bewerken]

Rond het jaar 650 werd het koninkrijk Taroemanagara aangevallen en verslagen door Srivijaya, een koninkrijk dat was ontstaan op het eiland Sumatra. Vervolgens verminderde de invloed van Taroemanegara op de buurstaten.

In 669 erfde Taroesbawa de kroon van Taroemanagara. Hij werd de laatste koning ervan. Dit is in overeenstemming met de Chinese kronieken die vermelden dat in 669 voor het laatst een afgezant van Taroemanagara een bezoek bracht aan China. Taroesbawa stuurde inderdaad in 669 een gezant naar de Chinese vorst om zijn troonsbestijging te melden. Omdat ten tijde van Taroesbawa de invloed van Taroemanagara afnam zowel als gevolg van de afscheiding van satellietstaten als door de aanvallen van Srivijaya, greep de koning terug op de hoge status van het koninkrijk tijdens het bewind van Purnawarman, toen het vanuit Soenda Poera de omliggende vorstendommen beheerste. Daarom veranderde de koning in 670 de naam van het koninkrijk Taroemanagara in Soenda.

De rivier Citarum vormt de grens tussen de koninkrijken Soenda en Galuh.

Deze gebeurtenis werd door koning Wretikandayun (de stichter van het koninkrijk Galuh) gebruikt als reden om zijn rijk te onttrekken aan het gezag van Taroemanagara en hij vroeg aan koning Taroesbawa om het grondgebied van Taroemanagara in tweeën te verdelen. Galuh kreeg voor de afscheiding van Taroemanagara steun van het koninkrijk Kalingga (het eerste koninkrijk in Midden-Java) omdat de vorsten van Galuh en Kalingga door familierelaties met elkaar verwant waren. Een zoon van koning Wretikandayun trouwde met Parwati (een dochter van koningin Sima uit Kalingga) en Sana alias Bratasenawa alias Sena (een kleinzoon van koning Wretikandayun) huwde Sanaha (een kleindochter van koningin Sima). Vanwege zijn zwakke positie en om een burgeroorlog te voorkomen stemde de jonge koning Taroesbawa in met het verzoek van de oude koning Wretikandayun. In 670 werd Taroemanagara gesplitst in twee koninkrijken, Soenda en Galuh, met de rivier Citarum als grens. Het koninkrijk Galuh omvatte toen veel vazalstaten in de huidige provincies West- en Midden-Java.

Vervolgens stichtte koning Taroesbawa nabij de rivier Cipakancilan, een nieuwe hoofdstad voor zijn rijk, stroomopwaarts van de latere stad Pakuan Pajajaran. Koning Taroesbawa werd de stamvader van de vorsten van Soenda.

Zie ook[bewerken]

Portal.svg Portaal Indonesië
Bronnen, noten en/of referenties
  • Nusantara, hoofdstuk II, paragraaf 3 (pagina 159-162)
  • Edi S. Ekadjati, "Kebudayaan Sunda Zaman Pajajaran", Jilid 2 (2005).
  • "Maharadja Cri Djajabhoepathi, Soenda-Oudst Bekende Vorst", in: Tijdschrift van het Bataviaasch Genootschap 57 (Batavia: Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, 1915), pagina 201-219.
  1. De olifant die het rijdier van de God Indra is.