Kool (geslacht)

Kool
	; Raapzaad (Brassica rapa)
Taxonomische indeling
Rijk:	Plantae (Planten)
Stam:	Embryophyta (Landplanten)
Klasse:	Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:	Bedektzadigen
Clade:	'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:	Malviden
Orde:	Brassicales
Familie:	Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht
	Brassica; L. (1753)
Portaal	Biologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Kool (Brassica) is een geslacht uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen.

De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen.

Bloemdiagram van kool

[bewerken] Toepassingen

Vrijwel alle delen van de planten worden als voedsel gebruikt, inclusief de wortels (koolraap, knolraap), stengels (koolrabi), bladeren (witte kool, rode kool), okselknoppen (spruitjes), bloemen (bloemkool, broccoli), en de zaden (bijv koolzaad, raapzaad). Sommige vormen met bonte bladeren, witte of paarse bloemen worden ook voor de sier geteeld.

[bewerken] Afstamming cultuursoorten

Volgens een bekende theorie zijn veel koolsoorten ontstaan uit drie verschillende voorouders, waarbij de verschillende genomen worden aangeduid met de hoofdletters AA, BB, en CC. Een genoom bestaat uit een aantal chromosomen, aangeduid met de letter n. Zo heeft Brassica rapa het genoom A met n = 10 chromosomen. De diploïde plant heeft in elke cel 2n dus 20 chromosomen. Deze voorouders zijn:

AA - 2n = 20 - Brassica rapa (Raapzaad)
BB - 2n = 16 - Brassica nigra (Zwarte mosterd)
CC - 2n = 18 - Brassica oleracea (Kool)

Door natuurlijke soortskruisingen zijn de volgende drie allotetraploïde koolsoorten ontstaan.

AABB - 2n = 36 -Brassica juncea (Sarepta mosterd) uit Brassica nigra met 16 chromosomen en Brassica rapa met 20 chromosomen.
AACC - 2n = 38 -Brassica napus (Koolzaad) uit Brassica rapa met 20 chromosomen en Brassica oleracea met 18 chromosomen
BBCC - 2n = 34 -Brassica carinata (Abessijnse mosterd) uit Brassica nigra met 16 chromosomen en Brassica oleracea met 18 chromosomen.

Vele soorten zijn via soorts- en geslachtskruisingen opnieuw gemaakt.

[bewerken] Soorten en ondersoorten

Er bestaan talloze variaties, we noemen hier enkele soorten en ondersoorten met Nederlandse en botanische naam:

Abessijnse kool of Abessijnse mosterd (Brassica carinata)
Bloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
Boerenkool (Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata)
Broccoli (Brassica oleracea convar. botrytis var. cymosa)
Chinese broccoli (Brassica alboglabra)
Chinese kool (Brassica pekinensis, synoniem: Brassica campestris)
Knolraap (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa var. rapa)
Koolraap (Brassica napobrassica, synoniem: Brassica napus var. napobrassica)
Koolrabi (Brassica oleracea var. caulorapa, synoniem: Brassica oleracea var. gongylodes)
Koolzaad (Brassica napus)
Raapstelen (Brassica rapa (ras: Gewone groene), Brassica campestris (ras: Namenia) en Brassica sinensis (ras: Gele Malse)
Raapzaad (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa subsp. oleifera)
Rode kool (Brassica oleracea var. rubra)
Romanesco of groene torentjesbloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
Savooiekool (Brassica oleracea var. sabauda)
Sierkool (Brassica oleracea convar. acephala)
Sluitkool (Brassica oleracea var. capitata)
Spruitkool (Brassica oleracea var. gemmifera)
Stoppelknol (Brassica rapa var. rapa)
Witte kool (Brassica oleracea var. alba)
Zwarte mosterd (Brassica nigra)
Sareptamosterd (Brassica juncea)