Koosjere wijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Ook voor wijnproductie en het drinken van wijn gelden binnen het Jodendom strenge rituele regels. Orthodoxe Joden drinken uitsluitend koosjere wijn. De wijn moet Kasjroet (Hebreeuws: כשרות betekent "competentie") zijn.

De Thora en de traditie geven strenge spijswetten die in het jodendom bepalen of voedsel wel of niet door joden gegeten mag worden. Voedsel dat aan deze spijswetten voldoet, wordt in het Nederlands traditioneel kosjer of koosjer genoemd.

Achtergrond[bewerken]

De basis voor kasjroet staat in de Thora, in Leviticus en Deuteronomium 14:3-21. Wanneer voedsel in overeenstemming is met de regels van kasjroet, dan noemt men het koosjer (Jiddisch "kosher" van Hebreeuws: כשר-kasjèr). Is het niet in overeenstemming met de kasjroet, dan noemt men het niet-koosjer en soms ook treife (Jiddisch van het Hebreeuws: טריפה-treefa). Letterlijk betekent dat laatste iets anders: treife is in dit kader wijn die niet door Joden is gemaakt en niet aan de verdere regels voldoet.

De wijn[bewerken]

Koosjere wijn mag niet met dierlijke producten in aanraking komen. Dat sluit klaren met eiwit of vislijm uit. Iedere beroering met een niet-koosjer product moet tijdens de productie worden vermeden. Alleen de toezichthoudende rabbijn en Joodse arbeiders mogen vanaf het moment dat de schil van de druif breekt en most vrijkomt nog de druiven, het most en de wijn aanraken. De wijn mag rood, rosé of wit zijn.

De druivenstokken mogen niet bemest worden, in ieder geval niet met dierlijke mest, en de wijngaard moet ieder zevende jaar braak liggen. Dan mag niet worden geoogst. De druivensoort is niet van belang voor de regels en de druiven mogen, zolang zij niet worden gekneusd, ook worden geoogst door niet-Joden op niet-Joodse grond.

Een tiende van de wijn moest in de Oudheid worden weggegeven aan de Tempel in Jeruzalem. Nu wordt een op de honderd flessen weggegeven als herinnering aan die verplichting.

De fles moet beslist door een Jood worden geopend. Zo niet, dan is de ooit koosjere wijn alsnog treife.

Het is gebruikelijk om de wijn vervolgens volgens de traditie die "mebushal" (Hebreeuws: "gekookt") te pasteuriseren. Zo werd de wijn in de ogen van de orthodoxie zuiver. Wijn speelt een rol bij de Joodse rituelen maar de gekookte wijn van minderwaardige kwaliteit is te zoet, te fruitig, verder smakeloos en zonder aroma[1].

De wijnen van de goederen van de Joodse familie Rothschild zijn niet koosjer. De staat New York en Israël produceren grote hoeveelheden koosjere wijn. In Spanje wordt in het wijngebied Montsant in Catalonië sinds 1995 een niet-gekookte koosjere wijn, de "Flor de Primavera" van Capçanes, geproduceerd. Deze wijn, waarvan 25000 flessen worden geproduceerd, werd door Robert Parker als enige koosjere wijn goed beoordeeld.

Hechsjer[bewerken]

Hechsjer is het Hebreeuwse woord voor een rabbinale verklaring van kasjroet (kosjerheidscertificering). Alle kosjere winkels (behalve supermarkten) moeten een te'oedat hechsjer (kosjerheidscertificaat) hebben hangen. Dit wordt door de certificerende rabbijn of rabbinale rechtbank/organisatie verstrekt voor een bepaalde periode. Zaken die een te'oedat hechsjer vereisen zijn onder anderen restaurants, bakkerijen en fastfoodzaken. In Nederland wordt dit door het Opperrabbinaat voor Nederland verzorgd.

Met name in Israël, maar in toenemende mate ook in de Verenigde Staten, is het in tegenstelling tot in Nederland gebruikelijk om een klein symbooltje (ca. 1 cm doorsnee), doorgaans het logo van de rabbijn of het rabbinaat in kwestie, op de verpakking van ieder voorverpakt product te plaatsen. Enkel de tekst 'kosjer' is niet voldoende, aangezien er verschillende gradaties van kosjerheidscertificering bestaan. De meeste orthodoxe joden eten alleen voedsel met het hechsjer van een beperkt aantal hechsjerim (meervoud); de meest vertrouwde hechsjerim in dit opzicht is die van de Edah HaChareidis en die van rabbijn Landau uit Bnei Brak. Andere bekende hechsjerim in Israël zijn die van rabbijnen Kook en Rubin uit Rechovot; de rabbinale rechtbank Chassam Sofer uit Bnei Brak; de rabbinale rechtbank van rabbijn Ovadia Yosef; Machzikei HaDas van de chassidische beweging Belz, Shearis Yisroel van de Litvaks, de Sefardische rabbijn Shlomo Machpoud, en anderen. In de Verenigde Staten zijn met name de Orthodox Union (OU), Organized Kashrus (OK) en het Central Rabbinical Congress (CRC) bekend.

Kosjer of Koosjer[bewerken]

De correcte Jiddische uitspraak is 'kosjer' met een korte 'o'. In het Nederlands taalgebruik, zowel onder joden als de algemene bevolking, is dit woord geleidelijk verbasterd naar een lange 'oo'. Zowel het Opperrabbinaat voor Nederland als het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, die de kasjroetcertificering in Nederland verzorgen, gebruiken echter de spelling kosjer met een enkele 'o'.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Oordeel van Jürgen Wagner in Wine Life Augustus 2010