Koppelverkoop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Er is sprake van koppelverkoop, wanneer de leverancier de verkoop van een bepaald product afhankelijk stelt van de koop van een ander, onderscheiden product van de leverancier of van iemand die door de leverancier is aangewezen. Het eerste product wordt het „koppelende” product genoemd, en het tweede het „gekoppelde” product.

Vaak verkoopt de leverancier het koppelende product voor een laag bedrag en maakt de winst op het gekoppelde product. Sprekende voorbeelden zijn de verkoop van cartridges (gekoppelde product) bij printers (koppelende product) en scheermesjes (gekoppelde product) bij krabbertjes (koppelende product). Het kan echter ook zijn, dat een product het niet zonder zijn koppelverkoop kan stellen: je zou vreemd opkijken wanneer een schoen zonder schoenveters verkocht zou worden.

In een aantal gevallen is koppelverkoop in Nederland verboden op grond van de Mededingingswet (art. 24 ev.^[1]). Daarvoor is, volgens de jurisprudentie, in het algemeen het volgende noodzakelijk:

Ten eerste moet het gaan om afzonderlijke producten die gekoppeld worden. Er moet, met andere woorden, een afzonderlijke markt bestaan voor de beide producten en die producten moeten voor consumenten ook gezien worden als onderscheidende producten.
Ten tweede moet er (vanzelfsprekend) sprake zijn van koppeling, het ene product moet direct of indirect vast zitten aan het andere product.
Ten derde moet er sprake zijn van een machtspositie van de leverancier, de leverancier van het koppelende product moet bijvoorbeeld een "aanzienlijke marktmacht" hebben.
De vierde eis is dat er een substantieel deel van de markt door de koppeling wordt aangetast.

In België (De Wet op de handelspraktijken, Afdeling 5 ^[2]) is de wetgeving op dit vlak veel strenger. Zo is het niet toegestaan om GSM's uitsluitend samen met een bepaald telefonie-abonnement te verkopen, wat in Nederland wel kan. Zo zal het niet mogelijk zijn dat de Apple iPhone enkel met een (Proximus-) GSM-abonnement zal verkrijgbaar zijn.

[bewerk] Voorbeelden

Een fabrikant van schoenen, die meer dan vijftig procent van de schoenenmarkt bezit, mag toch schoenveters bij zijn product verkopen. Schoenveters horen immers "onlosmakelijk" bij schoenen. Er is weliswaar een afzonderlijke markt voor schoenveters; er bestaat echter geen markt voor veterschoenen zonder veters.

Een fabrikant van computers, die bijvoorbeeld tien procent van de markt bezit, mag toch Microsoft Windows bij zijn product verkopen. Het koppelende product is immers de computer; er is voor deze fabrikant dus geen aanzienlijke marktmacht.