Krimpkous

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Animatie van het krimpen van een krimpkous

Een krimpkous is een dunne, flexibele buis van polymeer plastic – meestal PVC met een mix van polyesters – die de eigenschap heeft dat deze bij verhitting krimpt. Krimpkous wordt in de regel toegepast als elektrisch isolatiemateriaal bij verbindingen van delen met ongelijke diameter of vorm, zoals een soldeerverbinding tussen twee stroomdraden of van een stroomdraad aan een soldeerlip. Een andere toepassing is het strak bijeen houden van draadbundels. Krimpkous is leverbaar in tal van doorsnede-maten, veelal herkenbaar aan de kleur van het materiaal.

Praktische verwerking in doe-het-zelf-toepassingen[bewerken]

Nadat men een stukje krimpkous op maat heeft geknipt, schuift men het over de te isoleren, te beschermen of te bundelen draden, contacten of batterijen. Wanneer nu het materiaal kortstondig wordt verhit, krimpt het strak om de te verpakken delen. Zo beschermt het de contacten en de elektronica tegen kortsluiting en bewegingsslijtage.

Krimpfolie vs. krimpkous[bewerken]

Het Engelse woord voor krimpkous is heatshrink. Dit dient niet verward te worden met shrinkwrap, wat de Engelse term is voor krimpfolie, waarmee bepaalde goederen worden verpakt. De technische werking van de beide materialen is in essentie gelijk.

Er is ook krimpkous met een inwendige lijmlaag. Deze dient als bescherming tegen vocht en andere invloeden van buitenaf. Bij de verhitting van de krimpkous smelt de lijm en vloeit goed uit over het oppervlak van het verpakte product. Hiermee kan een beschadigde ader van een kabel eenvoudig worden gerepareerd, zonder de hele kabelboom uit elkaar te moeten halen.

Technische werking[bewerken]

Tijdens het fabricageproces worden de moleculen van de te vormen kunststof in een polymere toestand gedwongen. De lange, dunne moleculen die daarbij gevormd worden, komen netjes evenwijdig aan elkaar te liggen. Wanneer dit polymeer wordt blootgesteld aan een hoge temperatuur, gaan de moleculen meer en sneller tegen elkaar aan bewegen wat uiteindelijk tot resultaat heeft dat de lange, dunne polymeren terugkeren naar hun oorspronkelijke – warrige – toestand. De dunne polymeermoleculen raken strak in elkaar gewikkeld en het volume van het plastic neemt daardoor sterk af. Dit manifesteert zich als het 'krimpen' van de kous of de folie.[1]

Verhitten[bewerken]

Om de kous te laten krimpen dient deze verwarmd te worden tot een bepaalde temperatuur. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden met:

  • een föhn op de heetste stand;
  • een verfstripper op de laagste stand;
  • de stift of het huis van een soldeeerbout (deze dient onder de krimpkous te worden gehouden en mag de kous niet raken. De opstijgende warme lucht zorgt voor het krimpen);
  • de vlam van een aansteker of gaspitje (op enige afstand van de kous: directe aanraking van de vlam maakt het materiaal kapot);

en eventueel

  • kokend water (alleen voor niet-elektrische toepassingen);
  • stoom uit een fluitketel (alleen voor niet-elektrische toepassingen);
  • langzaam door een tosti-ijzer (hoogste stand) halen (het metaal niet laten aanraken).

In alle gevallen de hitte goed gelijkmatig verdelen, anders gaat de krimpkous bobbelen.

Bronnen, noten en/of referenties