Autonome Republiek de Krim

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Krimrepubliek)
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Dit artikel gaat over de Autonome Republiek Krim. Voor de op 17 maart 2014 voor één dag uitgeroepen soevereine staat, zie Republiek van de Krim (land). Voor het deelgebied van Rusland, zie Republiek van de Krim.
Autonome Republiek de Krim
Автономна Республіка Крим
Автономная Республика Крым
Qırım Muhtar Cumhuriyeti
Autonome republiek in Oekraïne Vlag van Oekraïne
Flag of Crimea.svg Emblem of Crimea.svg
(Details)
Map of Ukraine political simple Krim alternative.png
Algemeen
Oppervlakte 26.200 km²
Inwoners 2.033.736 (2001[1]) (76,12 inw/km²)
Hoofdplaats Simferopol
Talen Oekraïens (enige officiële landstaal in Oekraïne), ook Russisch (omdat de regering van de Krimrepubliek meestal alleen Russisch gebruikt is het de facto een officiële landstaal in de Krimrepubliek) en Krimtataars
Overig
Website crimea-portal.gov.ua
Portaal  Portaalicoon   Oost-Europa
Krim

De Krimrepubliek of de Autonome Republiek Krim (Oekraïens: Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym, Russisch: Автономная Республика Крым, Avtonomnaya Respublika Krym, Krimtataars: Qırım Muhtar Cumhuriyeti) is een autonome republiek op het schiereiland de Krim, in Oekraïne. De autonome republiek omvat het gehele schiereiland, met uitzondering van de marinestad Sebastopol en omgeving, en het noordelijke deel van de Schoorwal van Arabat. De hoofdstad van de Krimrepubliek is Simferopol. De republiek heeft 2.033.736 inwoners (2001) en een oppervlakte van 26.200 km².

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de sectie geschiedenis in het artikel over de Krim

Eind 1917 ontstond er op de Krim, tijdens de woelige jaren van de Russische Burgeroorlog, een onafhankelijke Krimtataarse Krimrepubliek[2]. Deze was echter een kort leven beschoren, want in januari 1918 werd de republiek door de Bolsjewieken ingenomen. Tussen 1921 en 1945 lag op de Krim de Krimse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek, wat een onderdeel vormde van de Russische SFSR. Vanaf 1945 werd de autonome status weer ingetrokken en werd de republiek omgevormd to de Krimse Oblast. In 1954 werd de Krim in zijn geheel tijdens het bewind van Chroesjtsjov overgedragen van de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek naar de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek.

In januari 1991 sprak een meerderheid van de bevolking zich via een referendum uit voor de vorming van een autonome Krimrepubliek, binnen de Sovjet-Unie.

Met de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991 bleef de Krim echter onderdeel van het onafhankelijk geworden Oekraïne, wat voor een groot deel van de hoofdzakelijk Russische bevolking vrij onverwacht kwam en wat voor spanning zorgde tussen Oekraïne en Rusland. Omdat de Zwarte Zeevloot op het schiereiland was gevestigd, maakte men zich regelmatig zorgen over het gevaar van een gewapend conflict.

Op 6 mei 1992 namen de parlementsleden in Simferopol een aparte grondwet aan voor de nieuw gevormde Krimrepubliek. Na protesten vanuit het landelijke Oekraïense parlement, werd de grondwet van de Krimrepubliek echter aangepast aan die van Oekraïne. Men ging er tevens mee akkoord dat de Krimrepubliek als autonome republiek binnen Oekraïne zal blijven. Sindsdien beschikte de Krimrepubliek weer over een eigen wapen en een eigen vlag.

In januari 1994 werd de Rus Joeri Mesjkov, die voorstander was van een nauwe band met Rusland, gekozen tot president van de Krimrepubliek. In de zomer van 1994 kwam het echter tot een machtsstrijd tussen het parlement en de president. Opnieuw eiste het Oekraïense parlement in Kiev dat de wetgeving in de Krimrepubliek ondergeschikt zou worden gemaakt aan het Oekraïense recht en het dreigde zelfs met het ontnemen van de autonomie van de Krimrepubliek. Uiteindelijk besliste de Krimrepubliek dat geen beslissingen zouden worden genomen die inbreuk zouden kunnen maken op de Oekraïense grondwet.

De Krimrepubliek raakte in 2014 verwikkeld in de Krimcrisis. Premier Aksenov maakte op 1 maart 2014 bekend dat een gepland referendum over de status van de Krim zou worden vervroegd van 25 mei 2014 naar 30 maart 2014.[3] Dat werd later verder vervroegd naar 16 maart 2014. De bevolking van de Krim kon zich uitspreken over enerzijds aansluiting bij Rusland en anderzijds autonome republiek van Oekraïne blijven.[4] Na het referendum scheidde de republiek zich op 17 maart, samen met Sebastopol, af als onafhankelijke Republiek van de Krim en op 18 maart 2014 deze republiek door Rusland geannexeerd als de Republiek van de Krim en de federale stad Sebastopol.[5] Deze annexatie wordt buiten Rusland alleen door Wit-Rusland erkend.[6][7]

Bevolking en talen[bewerken]

Volgens de Oekraïense census van 2001 waren de 2.033.736 inwoners over de volgende etnische groepen verdeeld:

Andere minderheden zijn Polen, Azerbeidzjanen, Koreanen, Grieken, Duitsers en Roma. Het aandeel van de Krimtataren stijgt snel sinds zij sinds 1989 mogen terugkeren naar de Krim. Hierdoor zijn conflicten uitgebroken met andere bevolkingsgroepen, zoals de Russen, over het herkrijgen van afgenomen eigendommen bij de deportaties van 1944. Veel Krimtataren hebben gebieden ingenomen die van Russen waren en er bestaan nu meer dan 300 dorpen die op dergelijke grond zijn gebouwd.

Ook al is het Oekraïens de officiële taal van het hele land en daarom de enige taal die door de landelijke en de lokale overheden gebruikt wordt, is dit niet het geval in de Krimrepubliek, waar de overheid zich nog steeds bedient van het Russisch. De beperkte pogingen die door de Oekraïense overheid zijn ondernomen om het gebruik van het Oekraïens in het onderwijs en de overheid te vergroten zijn, in tegenstelling tot andere Russischtalige gebieden in Oekraïne, niet erg succesvol geweest. Naast deze twee talen wordt er ook, over de hele republiek verspreid Krimtataars gesproken. Volgens de bovengenoemde census van 2001 werden de volgende talen als moedertaal opgegeven:

Overheid en politiek[bewerken]

De Krimrepubliek is een parlementaire republiek zonder president. De wetgevende macht is het parlement met honderd leden, de Hoogste Raad van de Krim. De uitvoerende macht is in handen van de Ministerraad, met aan het hoofd de premier, die wordt aangewezen door de Hoogste Raad.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

De Krimrepubliek wordt verdeeld in 14 rayons (район/rajon) en 11 stadsrayons, die samen vallen met het grondgebied van een stadsgemeente.

De rayons van de Krimrepubliek

Rayons[bewerken]

Stadsrayons[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Census 05-12-2001
  2. Numan Celebicihan (1885-1918), First President of the Independent Crimean Republic
  3. 'Referendum autonomie Krim eerder', NOS 1 maart 2014, geraadpleegd op 1 maart 2014.
  4. (en) http://www.kyivpost.com/content/ukraine/crimean-parliament-moves-back-referendum-introduces-question-about-joining-russia-338562.html
  5. (ru) Договор между Российской Федерацией и Республикой Крым о принятии в Российскую Федерацию Республики Крым и образовании в составе Российской Федерации новых субъектов, Kremlin.ru 18 maart 2014, laatst geraadpleegd op 19 maart 2014.
  6. (en) Belarusian president: Crimea is de-facto part of Russia. rt.com. 23 March 2014
  7. (en) Lukashenko: Crimea is part of Russia now. itar-tass.com. 23 March 2014