Kroeskoppelikaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kroeskoppelikaan
IUCN-status: Kwetsbaar[1] (2012)
Krauskopfpelikan Daehlhoelzli 22 Pelecanus crispus.JPG
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Pelecaniformes (Roeipotigen)
Familie: Pelecanidae (Pelikanen)
Geslacht: Pelecanus
Soort
Pelecanus crispus
Bruch, 1832
Afbeeldingen Kroeskoppelikaan op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Kroeskoppelikaan op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De kroeskoppelikaan (Pelecanus crispus) is een vogel uit de orde van pelikaanachtigen (Pelecaniformes).

Kenmerken[bewerken]

De vogel is 160 tot 180 cm lang en heeft een spanwijdte van 270 tot 320 cm. De kroeskopelikaan lijkt op de roze pelikaan. Bij beide pelikaansoorten is het verenkleed overwegend wit. De onderkant van de vleugels is bijna helemaal wit, behalve de randen van de slagpennen. Bij de roze pelikaan zijn de arm- en handpennen helemaal zwart, daardoor is de achterkant van de ondervleugel egaal zwart, terwijl dit zwart bij de kroeskoppelikaan ontbreekt. De iris is licht en de veren op de kruin zijn slordig gekroesd (de roze pelikaan heeft een donkere iris en de huid rond het oog is roze en er is een nette witte kuif). De poten zijn grijs (vleeskleurig bij de roze pelikaan) . De keelzak is oranjerood (geel bij de roze pelikaan) en biedt ruimte voor veel voedsel. Het verenkleed is bij beide geslachten gelijk.[2]

Leefwijze[bewerken]

Zijn voedsel bestaat uit vis, waarvan hij zeker 1 kg per dag nodig heeft. De vogels werken tijdens de jacht samen door in een halve cirkel te gaan zwemmen en zo de vissen bijeen te drijven, waarna deze worden opgeschept. In zoet water wordt vooral op karper, baars, blankvoorn, rietvoorn en snoek gevist en in zout en brak water op paling, harders, grondels en garnalen.[1]

Voortplanting[bewerken]

De vogel broedt in dichte kolonies in zoetwatermoerassen in Europa, voornamelijk in Rusland, Griekenland, Roemenië en Bulgarije. De soort broedde in het verleden ook in Nederland, waarschijnlijk tot in de Romeinse tijd. Jongen van 3 tot 4 weken oud worden ondergebracht in een "crèche". De ouders houden er geen toezicht op, maar brengen wel regelmatig voedsel. De jongen gaan na 6 weken zelfstandig op visvangst. Na een maand maken ze hun eerste vlucht.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De vogel broedt niet alleen in ZO-Europa, maar ook in klein-Azië, Oost- en Midden-Azië. Het is een trekvogel, de broedvogels uit Europa trekken naar het oostelijk deel van de Middellandse Zee en de vogels uit Azië overwinteren zuidelijker in ran, Iraq het Indisch subcontinent en langs de kusten van China. De vogel komt voor in zowel zoetwatermoerassen als in draslanden langs de kust zoals lagunes.

Status[bewerken]

De grootte van de wereldpopulatie werd in 2005 geschat op 6700 tot 9300 volwassen dieren. De kroeskoppelikaan gaat in aantal achteruit, vooral de populaties buiten Europa. Daar heeft de vogel te lijden door aantastingen in het leefgebied, aanleg van infrastructuur in kustgebieden (waaronder elektriciteitsleidingen) en watervervuiling, maar ook door jacht en overbevissing. Om deze redenen staat de kroeskoppelikaan als kwetsbaar op de Rode Lijst van de IUCN.[1] Bekende grote kolonies in Europa liggen in natuurgebieden en zijn daardoor beschermd.[1]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d (en) Kroeskoppelikaan op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3