Kroongroep
Een kroongroep is een term uit de biologie, gebruikt in de discipline van de cladistiek en is de aanduiding voor een clade (monofyletische afstammingsgroep) die bestaat uit de laatste gemeenschappelijke voorouder van bepaalde nog levende soorten en al zijn afstammelingen.
Het onderscheid met andere claden bestaat hierin dat voor de bepaling van de voorouder geen uitgestorven soorten worden gebruikt; wel zullen meestal uitgestorven soorten tot de kroongroep behoren. Het begrip is geïntroduceerd in het kader van een poging om de namen van traditionele taxa, die vaak een vage inhoud hadden, ook binnen de cladistiek te blijven gebruiken door die inhoud te beperken tot nog levende soorten van het taxon en uitgestorven soorten die een latere gemeenschappelijke voorouder hadden met een bepaalde nog levende soort van het taxon — dus een die later leefde dan de laatste gemeenschappelijke voorouder van álle levende soorten van het taxon. Uitgestorven leden van het traditionele taxon die met de nog levende soorten een laatste gemeenschappelijke voorouder hadden die eerder leefde, worden er dus uitgezet. De term komt voort uit de gewoonte een cladogram voor te stellen als een stamboom. De groep in de kroon van de stamboom, waar men conventioneel de nog levende leden afbeeldt, is dan de kroongroep.
Een voorbeeld van een kroongroep is Reptilia zoals gedefinieerd door Jacques Gauthier in 1988. In het traditionele systeem waren ook de voorouders van de zoogdieren reptielen; Gauthier beperkte het begrip tot de afstammelingen van de laatste gemeenschappelijke voorouder van de nog levende groepen die tot de reptielen worden gerekend, zoals de schildpadden en de hagedissen. Tot die afstammelingen behoren ook uitgestorven groepen zoals de Sauropoda en Ornithischia uit de dinosauriërs.
Kroongroepdefinities van claden zijn niet onverdeeld populair. Sommige cladisten geven er de voorkeur aan juist zo min mogelijk traditionele namen te gebruiken; traditionele taxonomen zien de kroongroepen als een inbreuk van de cladistiek op hun terrein, een poging hun bekende namen over te nemen en die een heel andere inhoud te geven. Tot Reptilia sensu Gauthier behoren bijvoorbeeld ook de vogels. Maar tot de Aves sensu Gauthier, de kroongroep, behoren weer geen basale vormen als Archaeopteryx. Om dit soort problemen te voorkomen, zijn aan bepaalde kroongroepen weer nieuwe namen gegeven: Sauropsida is tegenwoordig de gebruikelijke naam voor de kroongroep "reptielen" en Neornithes voor de kroongroep "vogels".
