Kurt Gerstein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kurt Gerstein
Kurt Gerstein
Kurt Gerstein
Geboren 11 augustus 1905
Münster (Westfalen, Duitse Keizerrijk
Overleden 25 juli 1945
Parijs, Frankrijk
Begraven Thiais, Val-de-Marne, Frankrijk
Land/partij Flag of German Reich (1935–1945).svg nazi-Duitsland
Onderdeel Flag Schutzstaffel.svg Schutzstaffel
Dienstjaren 1941 - 1945
Rang SS-Obersturmführer.svg SS-Obersturmführer
Eenheid SA-Logo.svg Sturmabteilung
Instituut voor Hygiëne van de Waffen-SS
Slagen/oorlogen Tweede Wereldoorlog

Kurt Gerstein (Münster (Westfalen), 11 augustus 1905 - Parijs, 25 juli 1945), was een Duitse vennoot in de machinefabriek De Limon Fluhme & Co. te Düsseldorf, productiebedrijf voor automatische smeerinstallaties voor locomotieven, Knorr- en Westinghouse-remmen. Gerstein was een mijnbouwkundige buiten dienst en een gediplomeerd ingenieur, die op 27 september 1936 wegens staatsgevaarlijke activiteiten uit de Hogere Pruisische Mijnbouwdienst werd verwijderd.

Politieke activiteiten[bewerken]

Gerstein was een actief aanhanger van Brüning en Stresemann. Sinds juni 1933 werd hij door de Gestapo vervolgd wegens christelijke acties tegen de nazistaat. Op 2 mei 1933 werd hij lid van de NSDAP, op 2 oktober 1936 geroyeerd uit de NSDAP wegens staatsgevaarlijke (religieuze) activiteiten voor de belijdeniskerk. Gelijktijdig vond er een uitsluiting als ambtenaar uit de staatsdienst plaats. Op 30 januari 1935 werd hij wegens verstoring van een partijplechtigheid in het Stadstheater van Hagen (Westfalen) - de opvoering van het drama "Wittekind" - publiekelijk afgerammeld en raakte hij gewond. Op 27 november 1935 slaagde hij voor het examen mijnbouwkundige op het ministerie van Economische Zaken in Berlijn. Tot aan zijn arrestatie op 27 september 1936 was hij rijksambtenaar bij het bestuur van de Saar-mijnen in Saarbrücken. Deze eerste arrestatie volgde op de verzending van 8.500 staatsvijandige brochures aan alle directeuren van de ministeries en hogere justitiefunctionarissen in Duitsland. Door zijn financiële onafhankelijkheid kon hij de kosten hiervoor zelf dragen. Gerstein studeerde medicijnen in Tübingen aan het Duitse Instituut voor de Uitzending van Medici. Op 14 juli 1938 volgde zijn tweede aanhouding en opsluiting in het concentratiekamp Welzheim wegens staatsvijandige activiteiten.

SS-lidmaatschap[bewerken]

Gerstein werd op 10 maart 1941 lid van de Waffen-SS, omdat hij wilde weten wat zich in de concentratiekampen afspeelde.[bron?] Hij construeerde verplaatsbare en plaatsgebonden ontsmettingsinstallaties voor de troepen, voor gevangenkampen en concentratiekampen om hiermee de vlektyphusgolf van 1941 in de kampen in te dammen. Wegens zijn succes werd hij gepromoveerd tot Leutnant en Oberleutnant. In januari 1942 werd hij afdelingschef bij de afdeling Gezondheidstechniek. Als afdelingschef was hij betrokken bij de experimenten van het gebruik van Zyklon-B (blauwzuurgas) voor het doden van gevangenen.

Verzetsheld[bewerken]

Als verzetsman binnen de SS slaagde hij erin sommige transporten en experimenten te saboteren. Enerzijds zorgde hij voor de levering van blauwzuurgas aan de vernietigingskampen, anderzijds probeerde hij de verschrikkingen van de concentratiekampen en het bestaan van de Holocaust wereldkundig te maken. Hij legde contact met de katholieke kerk en met de Zweedse diplomaat Göran von Otter. Hij probeerde ook de geallieerden te bereiken via een vriend in Nederland, J.H. Ubbink.[1] Het rapport bereikte de Nederlandse regering in Londen. Op 8 mei 1943 schreef Otto Cornelis Adriaan van Lidth de Jeude een samenvatting van het rapport in zijn dagboek.[2]

In deze positie probeerde hij aanvankelijk nog een brug te slaan tussen zijn opvattingen over christendom en nazisme. Als hij weet heeft van wat er zich in de vernietigingskampen afspeelt, krijgt hij het hier steeds moeilijker mee, getuige de brieven aan zijn vader. Hij was er van overtuigd dat Duitsland de oorlog zal verliezen en besloot zijn werk als SS'er te blijven doen, zodat hij na de oorlog als getuige kon optreden.[3]

Op 22 april 1945 gaf hij zich over aan de Fransen. De Fransen arresteerden Gerstein en hij werd gevangengezet in de militaire gevangenis Cherche-Midi in Parijs. In de gevangenis schreef hij zijn memoires. Twintig dagen na zijn arrestatie werd hij op 39-jarige leeftijd dood in zijn cel aangetroffen. Het is niet bekend of hij zelfmoord pleegde, of dat hij door andere SS-officieren is vermoord.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Tötungsanstalten in Polen in: Lou de Jong, 'Een sterfgeval te Auswitz', 1967
  2. Florent Brayard, An Early Report by Kurt Gerstein, Bulletin du Centre de recherche français de Jérusalem 6 (2000), p. 157-174
  3. G. Mulder, Kurt Gerstein, Over moeten en mogen in grenssituaties, in: P.van Tongeren (red), Is vergeving mogelijk? Uitg. Damon (2000), p.59-79