Kwadendamme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Kwadendamme

Plaats in Nederland

Kwadendamme

Situering

Algemeen

Inwoners (1-1-2008)

946

Kwadendamme in de gemeente Borsele

Nederland

Kwadendamme (Zeeuws: Kwedamme) is een dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 946 inwoners (2008). Kwadendamme is gelegen op het zuidelijk deel van schiereiland Zuid-Beveland, de zogenaamde “Zak van Zuid-Beveland”, alwaar de omgeving voornamelijk bestaat uit kleine dorpjes, polders, dijken, welen en kreekresten.

[bewerken] Geschiedenis

Kwadendamme in 1911

De naam Kwadendamme refereert aan een kwade dam of dijk die de in de veertiende eeuw drooggelegde Oude Vreelandpolder moest beschermen tegen de zeearm de Zwake. Na de doorbraak van de eerste dijk werd zo’n tweehonderd meter oostwaarts een nieuwe dijk aangelegd (de huidige A. de Koningstraat), welke eveneens is doorgebroken. Toen in 1521 het nabijgelegen dorp Oostende in de golven verdween en de bewoners werden gedwongen zich verderop te vestigen, ontstond er nabij de kwade dam een nieuw gehucht, genaamd “Quaedamme”. De eerste schriftelijke vermelding van Quaedamme dateert van 1572, maar het duurde nog tot 1801 eer Kwadendamme was uitgegroeid tot een volwaardig dorp met een eigen kerk. Het dorp bleef echter lange tijd een buurtschap van dorp en gemeente Hoedekenskerke, een situatie die voortduurde tot de gemeentelijke herindeling van 1970. Sinds 1874 heeft het dorp ook een eigen school. In 1974 werd een nieuwe school gebouwd, en genoemd naar voormalig pastoor en oprichter van de eerste school, Mgr. Joannes Theodorus Augustinus Heyligers.

[bewerken] Bezienswaardigheden

Zwaakse Weel

Bezienswaardig zijn het station van de Stoomtrein Goes-Borsele, de Vlindertuin Berkenhof (beide te Langeweegje), natuurgebied de Zwaakse Weel, melkschapenbedrijf de Zwaakse Weel, de monumentale boerderijen Kaneelpolderhoeve en Siguithoeve, de H. Bonifatiuskerk met de naastgelegen voormalige pastorie, het voormalige Ursulinenklooster, en de oorlogsmonumenten op het rooms-katholieke kerkhof en op de kruising van de Witte Dam met de A. de Koningstraat.

[bewerken] Godsdienst

De eerste kerk van Kwadendamme

Kwadendamme geldt van oudsher als een katholiek bolwerk in een voornamelijk protestantse omgeving. In het jaar 1572 werd de kapel in de Oud-Vreelandpolder vernield door langstrekkende Geuzenlegers. Nadat de Geuzen heel Zuid-Beveland in handen hadden werd op 15 april 1576 in heel Zeeland het Katolicisme verboden. Dit verbod werd nog eens aangescherpt in 1583. Als gevolg van dit verbod werden de katholieke diensten in de 17e en 18e eeuw in het geheim in verschillende boerderijen rondom het dorp gehouden. Deze situatie duurde voort tot de Franse tijd, die Nederland onder andere vrijheid van godsdienst bracht. Daardoor kon te Kwadendamme in 1801 de eerste rooms-katholieke kerk worden gebouwd. Hoewel, in tegenstelling tot buurdorp Ovezande, slechts een minderheid van de bevolking katholiek was, werd gekozen voor Kwadendamme als plaats waar de kerk gebouwd moest worden. Deze keus werd voornamelijk ingegeven door de strategische ligging van Kwadendamme tussen zes buurdorpen. De kerk werd gebouwd in de bescheiden schuurstijl. Omstreeks 1820 werd aan deze kerk een klokkentoren toegevoegd. De klok uit deze toren, genaamd Joris, was gegoten in 1527 en is in 1943 door de Duitse bezetter meegenomen en omgesmolten. De aanwezigheid van een katholieke kerk stimuleerde de komst van katholieke gezinnen naar Kwadendamme met als gevolg dat Kwadendamme flink groeide. Zodoende startte men in 1873 met de bouw van een parochieschool. Enkele jaren later in 1897 werd er een parochie gebouwd aan de Kerkdreef. Doordat de katholieke bevolking zo snel groeide moest na ongeveer een eeuw een nieuwe en grotere kerk gebouwd worden. De oude kerk werd in 1902 afgebroken en vervangen door het huidige neogotische gebouw.

[bewerken] Sint-Bonifatiuskerk

Torenspits gevallen op de parochie

De Sint-Bonifatiuskerk werd ontworpen door architect P.J. van Genk uit het Brabantse Leur, geplaatst door aannemers L. Peeters uit Kwadendamme en C. Engelbert uit het nabijgelegen 's-Heerenhoek, en onder bescherming gesteld van de heilige Bonifatius. Het gebouw biedt plaats aan ongeveer duizend parochianen. De kerk is gebouwd in een neogotische stijl en is voorzien van neoromaanse gebrandschilderde ramen. De houten beelden van de preekstoel en het altaar zijn afkomstig van atelier Raamaker en Zn te Geleen. Het orgel is gebouwd door Bernard Pels te Alkmaar in 1919. Op 4 december 1919 werd de kerktoren ernstig beschadigd door een windhoos, welke de spits van de toren vernielde, die vervolgens neerstortte op de naastgelegen pastorie. Sinds 1974 staat de kerk op de monumentenlijst.