Kwadendamme
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie | Zeeland | ||
| Gemeente | Borsele | ||
| Coördinaten | 51°26'N 3°52'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (1-1-2010) | 952 | ||
|
|
|||
 |
|||
| Kwadendamme in de gemeente Borsele | |||
|
|||
Kwadendamme (Zeeuws: Quaedamme) is een dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 949 inwoners (01-01-2011). Kwadendamme is gelegen op het zuidwestelijk deel van schiereiland Zuid-Beveland, de zogenaamde “Zak van Zuid-Beveland”, alwaar de omgeving voornamelijk bestaat uit kleine dorpjes, polders, dijken, welen en kreekresten.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De naam Kwadendamme refereert aan een kwade dam of dijk die de in de 14e eeuw eeuw drooggelegde Oud-Vreelandpolder moest beschermen tegen zeearm de Zwake. Na de doorbraak van de eerste dijk werd zo’n tweehonderd meter oostwaarts een nieuwe dijk aangelegd (de huidige A. de Koningstraat), welke later eveneens is doorgebroken. Toen in 1521 het nabijgelegen dorp Oostende in de golven verdween en de bewoners werden gedwongen zich verderop te vestigen, ontstond er nabij de kwade dam een nieuw gehucht, genaamd “Quaedamme”. De eerste schriftelijke vermelding van Quaedamme dateert van 1572, maar het duurde nog tot 1801 eer Kwadendamme was uitgegroeid tot een volwaardig dorp met een eigen kerk. Sinds 1874 heeft het dorp ook een eigen school, thans Mgr. Heyligersschool genaamd. In 1958 werd dorpshuis De Burcht gebouwd.
[bewerken] Bezienswaardigheden
Kwadendamme is gelegen in een aantrekkelijk bocagelandschap. Het landschap is kleinschalig en agrarisch van aard en vormt op zichzelf de belangrijkste bezienswaardigheid van Kwadendamme. Met name de vele door Natuurmonumenten beschermde bloemdijken, natuurgebied de Zwaakse Weel, en de vele grenslinden maken het landschap zeer aantrekkelijk. Ook erg bijzonder zijn de historische boererijen in de omgeving van Kwadendamme. Boerderij Kwistenburg aan de Zwaakse Weel is zelfs de oudste boerderij van Zeeland,[bron?] maar ook de meekraprood geschilderde Roode Hoeve, de Kaneelpolderhoeve die ooit als schuilkerk diende en enkele andere 17e eeuwse hoeves, zijn zeer bijzonder.
Andere bezienswaardigheden zijn het station van de Stoomtrein Goes-Borsele, de weel in de bocht van de A. de Koningstraat, de Heilige Bonifaciuskerk met de naastgelegen pastorie, het voormalige Ursulinenklooster en het kastanjehouten beeld van Bonifacius naast de pastorie.
Sinds 1992 wordt ieder jaar in het tweede weekend van mei het Kwadendamme Bluesfestival georganiseerd, waar vele nationale en internationale bluesartiesten optreden. Tevens is Kwadendamme één van de dorpen boven de Westerschelde waar men elk jaar carnaval viert met een grote optocht.
[bewerken] Godsdienst
Kwadendamme geldt van oudsher als een katholiek bolwerk in een voornamelijk protestantse omgeving. In het jaar 1572 werd de kapel in de Oud-Vreelandpolder vernield door langstrekkende Geuzenlegers. Nadat de Geuzen heel Zuid-Beveland in handen hadden, werd op 15 april 1576 in heel Zeeland het Katholicisme verboden. Dit verbod werd nog eens aangescherpt in 1583. Als gevolg van dit verbod werden de katholieke diensten in de 17e en 18e eeuw in het geheim in verschillende boerderijen rondom het dorp gehouden. Deze situatie duurde voort tot de Franse tijd, die Nederland onder andere vrijheid van godsdienst bracht. Daardoor kon te Kwadendamme in 1801 de eerste rooms-katholieke kerk worden gebouwd. Deze kerk werd gebouwd in de bescheiden schuurstijl. Omstreeks 1820 werd aan de kerk een klokkentoren toegevoegd. De klok uit deze toren, genaamd Joris, was gegoten in 1527 en is in 1943 door de Duitse bezetter meegenomen en omgesmolten. De aanwezigheid van een katholieke kerk stimuleerde de komst van katholieke gezinnen naar het dorp, met als gevolg dat Kwadendamme flink groeide. Zodoende kon men in 1873 starten met de bouw van een parochieschool. Enkele jaren later, in 1897, werd aan de toenmalige Kerkdreef een pastorie gebouwd. Doordat de katholieke bevolking snel groeide, moest na ongeveer een eeuw een nieuwe en grotere kerk gebouwd worden. De oude kerk werd in 1902 afgebroken en vervangen door het huidige neogotische gebouw.
[bewerken] H. Bonifaciuskerk
De H. Bonifaciuskerk werd ontworpen door architect P.J. van Genk uit het Brabantse Leur, geplaatst door aannemers L. Peeters uit Kwadendamme en C. Engelbert uit het nabijgelegen 's-Heerenhoek, en onder bescherming gesteld van de heilige Bonifatius. Het gebouw biedt plaats aan een kleine duizend parochianen. De kerk is gebouwd in neogotische stijl en is voorzien van neoromaanse gebrandschilderde ramen. De preekstoel en de houten altaren zijn afkomstig van atelier J.W. Ramakers en Zonen, beeldhouwers te Geleen. Het orgel is gebouwd door Bernard Pels te Alkmaar in 1919. Op 4 december 1919 werd de kerktoren ernstig beschadigd door een windhoos die de spits van de toren vernielde, welke vervolgens neerstortte op de naastgelegen pastorie. De nieuwe, huidige spits werd geplaatst in 1938. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de kerk ernstig beschadigd, maar reeds in 1949 was alle schade weer hersteld. Sinds 1974 staat de kerk op de monumentenlijst.
[bewerken] Geboren in Kwadendamme
- Pieter Boudens (12 december 1858), dichter
- Cees Bal (21 november 1951), wielrenner
[bewerken] Ontwikkeling van het inwoneraantal
| Jaar | aantal inwoners |
|---|---|
| 1839 | 340 |
| 1873 | 398 |
| 1910 | 530 |
| 1930 | [1]581 |
| 1960 | 848 |
| 1970 | 843 |
| 2002 | 954 |
| 2003 | 950 |
| 2004 | 946 |
| 2005 | 947 |
| 2006 | 944 |
| 2007 | 936 |
| 2008 | 946 |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Fotogalerij
-
Hoeve Kwistenburg bij de Zwaakse Weel
-
Station Kwadendamme
-
De Roode Hoeve
| Bronnen, noten en/of referenties |
 |
Zie de categorie Kwadendamme van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Plaatsen in de gemeente Borsele |  |
|---|---|---|
|
Dorpen: Baarland · Borssele · Driewegen · Ellewoutsdijk · 's-Gravenpolder · 's-Heer Abtskerke · 's-Heerenhoek · Heinkenszand · Hoedekenskerke · Kwadendamme · Lewedorp · Nieuwdorp · Nisse · Oudelande · Ovezande |
||
