Labiaal-velair

In de fonetiek is een labiaal-velair of labio-velaar hetzij een echte velaar met een secundaire articulatie van de lippen, hetzij een soort approximant die wordt gevormd door een coarticulatie van het zachte verhemelte en de geronde lippen.

Verdeling

Veruit de meest voorkomende labiovelaar is de stemhebbende approximant /w/. Daarnaast kent een aantal talen - met name in West- en Centraal-Afrika - labiovelare medeklinkers. Over het algemeen zijn dit plosieven of nasalen, zoals [kʷ, ɡʷ, xʷ, ŋʷ]. Daarnaast hebben het Japans en mogelijk sommige Noord-Irokese talen een echte labio-velare approximant, dat wil zeggen een die met volledig geronde lippen wordt gearticuleerd. In het Internationaal Fonetisch Alfabet wordt deze klank diakritisch weergegeven.

Notering

Het Internationaal Fonetisch Alfabet onderscheidt drie labiovelare medeklinkers met een apart symbool:

• de stemloze labiaal-velaire plosief ([k͡p]^?)
• de stemhebbende labiaal-velaire plosief ([ɡ͡b]^?)
• de labiaal-velaire nasaal ([ŋ͡m]^?)

Zie ook

• Labiaal
• Labiodentaal
• Labio-palatale approximant
• Labio-palatalisatie

Medeklinkers

Pulmonische medeklinkers Bilabiaal Lab.-den. Den. Alv. Postalv. Retro. Pala. Velaar Uvulaar Faryn. Epiglottaal Glottaal Niet-pulmonische medeklinkers en andere symbolen Nasalen m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Kliks  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Plosieven p b p̪ b̪ t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ Impl.  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Fricatieven  ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ Eject.  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ Approximanten  ʋ ɹ ɻ j ɰ Affr.  p̪͡f t͡s d͡z t͡ʃ d͡ʒ t͡ɕ d͡ʑ t͡ʂ d͡ʐ t͡ɬ d͡ɮ Trils ʙ r • ʀ • Andere laterale medeklinkers  ɺ ɫ Taps en flaps ⱱ̟ ⱱ ɾ ɽ • • Dubbel geart. fricatieven  ɕ ʑ ɧ Lat. fricatieven ɬ ɮ • • • Dubbel geart. approximanten  ʍ w ɥ Lat. approx. l ɭ ʎ ʟ Dubbel geart. plosief  k͡p ɡ͡b ŋ͡m

Deze pagina bevat fonetische informatie in het IPA, die in sommige browsers mogelijk niet correct wordt weergegeven. Waar symbolen in paren voorkomen, vertegenwoordigt het rechter teken een stemhebbende medeklinker. Gearceerde gebieden bevatten medeklinkers die worden beschouwd als onuitspreekbaar. Zie ook: IPA, Klinkers