Landgoed te Werve

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Te Werve
Natuurgebied
Landgoed te Werve
Landgoed te Werve
Situering
Land Nederland
Locatie Rijswijk
Coördinaten 52° 2′ NB, 4° 19′ OL
Informatie
Oppervlakte 0,23 km²
Bezoekers alleen toegankelijk voor donateurs
Beheer Vrienden van Landgoed Te Werve[1]
Te Werve
Huis te Werve in 1726
Huis te Werve in 1726
Locatie Rijswijk, Vlag van Nederland Nederland
Algemeen
Kasteeltype omgracht kasteel
Eigenaar Event Company
Huidige functie Trouw-, vergader- en evenementenlocatie
Gebouwd in 15de eeuw
Gebouwd door ridder Jan Ruychrok
Monumentale status onderdeel van complex Historische buitenplaats
Monumentnummer  515691
Gebeurtenissen Monumentenprijs 2012

Landgoed te Werve is een landgoed van 23 hectare in Rijswijk in de wijk Te Werve. Op het goed bevindt zich een landhuis. Het landgoed werd tot 2012 als natuurgebied beheerd door de stichting Zuid-Hollands Landschap. Het is sinds 2006 een van rijkswege beschermd complex Historische Buitenplaats dat onder andere het park, het huis en een duiventoren bevat. Te Werve behoort tot de landgoederenzone Rijswijk.[2]

Natuur[bewerken]

Het terrein ligt gedeeltelijk op een 5000 jaar oude, voedselarme strandwal en deels op voedselrijke veen-, klei-, en zandgronden. Het bestaat voor een gedeelte uit park en voor een gedeelte uit water. De vijver 'De Put' is in 1910 ontstaan door winning van zand voor de ontwikkeling van het Haagse Laakkwartier. Het parkdeel bevat veel stinsenplanten. Men treft er diverse soorten aan, zoals sleutelbloem, lenteklokje, bosanemoon, daslook en Italiaanse aronskelk, maar ook bijvoorbeeld de paarse schubwortel. Er zijn een Engelse tuin, een varentuin en een bostuin. Op het landgoed zijn ruim 740 soorten zwammen geteld. Mede door de waterplas trekt het landgoed ongeveer tachtig vogelsoorten. Er is een vlinderwei, een vossenburcht en er leven twee schildpadden.

Huis Te Werve[bewerken]

De geschiedenis van huis Te Werve gaat terug tot ca. 1280: Herbaren van Foreest (1241-1287) was heer van Te Werve. De oudst bekende bewoner was ene Didderic van den Werve (1285-1296). In 1448 kocht Jan Ruychrok, tresorier van Jacoba van Beieren, het huis van Herbaren van de Werve, breidde de grond uit van 14 morgen tot 160 morgen en bouwde de donjon om van verdedigingswerk tot woonkasteel. In 1593 erfde Jacob Stalpart van der Wielen het goed, waarna het overging naar de familie Wuytiers en later naar de familie Cromhout. In de 17e en 18e eeuw diende huis Te Werve als toevluchtsoord voor katholieken, omdat het hun in die tijd verboden was hun geloof in het openbaar te belijden. In 1771 werd huis Te Werve bewoond door Jacob Hendrik Baron van Wassenaer van Alkemade. In de 18e eeuw raakte het in verval en werden er delen afgebroken en werd er een gedeelte van de gracht gedempt.

In het midden van het park staat een duiventoren die dateert uit de 15e eeuw, mogelijk uit 1448. In 1590 is hij verbouwd in Renaissance-stijl. Het recht om duiven te houden was in die tijd voorbehouden aan de adel en de geestelijkheid. De duiventoren en enkele stukken van de muren zijn de enige elementen die nog uit de middeleeuwen dateren.

In 1824 werd het huis door jonkheer Gevers, heer van Kethel en Spaland, omgebouwd tot herenhuis. In 1891 werd het huis door zijn familie geveild. Abel Labouchere, directeur van "De Porceleyne Fles" in Delft, heeft het huis en een groot deel van het park toen gekocht en voorkwam zo dat het werd gesloopt. Labouchere, die de laatste particuliere bewoner van Te Werve was, heeft het landgoed in 1922 verkocht aan de Bataafse Petroleum Maatschappij, die het park omvormde tot een sportpark voor zijn personeel.

Huidig gebruik[bewerken]

Nadat het landgoed in 1922 eigendom was geworden van de Bataafse Petroleum Maatschappij (later Shell), ging het huis als clubhuis dienen voor de tennisclub van het personeel. Alleen Shell-werknemers hadden toegang tot het terrein. De Put bleef als zwembad in gebruik onder de voorwaarde dat er een zwemvereniging werd opgericht.

Vanaf april 1999 werd het landgoed verhuurd aan Event Company, waarbij het landschapsbeheer geschiedde door de stichting Het Zuid-Hollands Landschap. De contribuanten van deze stichting hadden toegang tot het park. Het sportpark is daarna systematisch terugveranderd tot landgoed met een natuurlijk karakter. Zo staat er op het voormalige voetbalveld een ooievaarsnest en is het hockeyveld omgevormd tot vlinderweide. Alleen de tennisbanen zijn als sportaccommodatie in gebruik gebleven.

Event Company heeft het landgoed in 2011 gekocht. De nieuwe eigenaar vond het beheer door Het Zuid-Hollands Landschap te duur; de werkzaamheden van die stichting zijn daarom op 15 mei 2011 beëindigd. Een nieuwe stichting, Vrienden van Te Werve, zet het beheer sindsdien samen met de reeds bestaande groep vrijwilligers voort. De Put is nog steeds als natuurbad in gebruik.[3]

Het landhuis Te Werve is in 2012 gerestaureerd. In september 2012 ontving Event Company de Monumentenprijs 2012 van de gemeente Rijswijk voor die restauratie.

Monument[bewerken]

Te Werve is in 2005 aangewezen en in 2006 geregistreerd als van rijkswege beschermd complex Historische Buitenplaats,[4] met tien complexonderdelen, te weten het hoofdgebouw, de historische tuin- en parkaanleg, de ornamenten, de duiventoren, de oranjerie, de tuinmuur, het botenhuis, het pomphuisje, de brug met hekpijlers en de portieswoning. De algemene cultuur-, architectuur- en tuinhistorische en landschappelijke waardering als complex was:

  • vanwege de ouderdom,
  • als gaaf bewaard onderdeel van de reeks buitenplaatsen in Rijswijk,
  • vanwege het in oorsprong middeleeuwse hoofdgebouw,
  • vanwege de ouderdom en de zeldzaamheidswaarde van de gemetselde duiventoren,
  • vanwege de 19de-eeuwse aanleg in landschapsstijl en de zandvijver 'De Put' die in de aanleg is opgenomen,
  • vanwege de integratie van het recreatieve aspect binnen de parkaanleg van de buitenplaats,
  • vanwege de visuele samenhang tussen de complexonderdelen.
Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen

  • Rijksdienst voor het Cultuur Erfgoed
  • Gemeente Rijswijk Bestemmingsplan Landgoederenzone

Referenties


Externe link