Leesbaarheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Leesbaarheid meet de begrijpelijkheid en duidelijkheid van geschreven tekst. 'Taalniveau' is meetbaar. Lettertype, letterafmeting, vormgeving en kleur bepalen ook de leesbaarheid. Er zijn diverse methoden en formules die de leesbaarheid bepalen. Leesbaarheidsformules zijn weinig betrouwbaar en geven geen houvast voor het verbeteren van tekst.

Leesgemak[bewerken]

De Amerikaanse schrijfadviseur Rudolf Flesch presenteerde in The art of readable writing in 1949 een leesbaarheidsformule waarbij het leesgemak gelijk is aan 206,84 – (0,85 x het aantal lettergrepen per 100 woorden) – (1,02 x gemiddelde zinslengte). De formule neemt een tekst van honderd woorden en telt het aantal woorden per zin, de lettergrepen en voorspelt het niveau van het leespubliek. De landbouwsocioloog W.H. Douma paste de formule aan naar het Nederlands. De Flesch-Doumaformule stelt het leesgemak gelijk aan 206,84 – (0,77 x woordlengte) – (0,93 x zinslengte). De bekomen score verwijst naar de opleidingsniveaus:

  • 0-30: academici
  • 30-50: studenten
  • 50-60: hoger middelbaar onderwijs
  • 60-70: lager middelbaar onderwijs
  • 70-80: groep 8 basisschool
  • 80-90: groep 7 basisschool
  • 90-100: groep 6 basisschool

De formules hadden in de Verenigde Staten invloed. Flesch lichtte schoolboeken door en adviseerde tijdschriften. In Nederland was de waardering nooit groot.

Tekstverwerker[bewerken]

Sommige tekstverwerkers bepalen de leesbaarheid aan de hand van de zins- en woordlengte en de complexiteit van de zinsstructuren. Leesbaarheidsformules worden voor de Engelse taal vaak gevalideerd aan de hand van de McCall-Crabbs passages. Technische documenten scoren vaak slecht bij leesbaarheidsmetingen. Dit komt door de complexiteit van hun onderwerp, eerder dan door het gebrek aan nauwkeurigheid.

Zie ook[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • (en) Voorwoord docentenhandleiding McCall-Crabbs
  • Piet Grijs, Opperlans! Taal en letterkunde, Querido, Amsterdam, 2003
  • N. Kussendrager & D. van der Lugt, Basisboek journalistiek. Achtergronden, genres, vaardigheden, Wolters Noordhoff, Groningen, 2002
Bronnen, noten en/of referenties