Leeuwarderadeel
 |
|||
|
|||
.svg) |
|||
|
|
|||
| Provincie | Friesland | ||
| Coördinaten | 53°26' NB 5°76' OL | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 41,38 km² | ||
| - land | 40,80 km² | ||
| - water | 0,58 km² | ||
| Inwoners (1 november 2012) | 10.319? (253 inw/km²) | ||
| Hoofdplaats | Stiens | ||
| Belangrijke verkeersaders | N357 N393 | ||
|
|
|||
| Burgemeester (lijst) | Joop Boertjens (VVD) | ||
| Zetels Gemeenteraad PvdA Gemeentebelangen CDA FNP VVD |
15 4 3 3 3 2 |
||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen (2006) | € 12.200 per inw. | ||
| Gem. WOZ-waarde (2008) | € 190.000 | ||
| WW-uitkeringen (2007) | 20 per 1000 inw. | ||
| Autobezit (2007) | 416 per 1000 inw. | ||
|
|
|||
| Postcode(s) | 9051-9057 9071-9072 | ||
| Netnummer(s) | 0518, 058 | ||
| CBS-code | 0081 | ||
| CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
| Amsterdamse code | 10851 | ||
| Website | www.leeuwarderadeel.nl | ||
 |
|||
|
|||
Leeuwarderadeel (
uitspraak (info·uitleg)) (Fries: Ljouwerteradiel ( uitspraak (info·uitleg))) is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland ten noorden van Leeuwarden. De gemeente telt 10.319 inwoners (per 1 november 2012, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 41,38 km².
Leeuwarderadeel is een agrarische gemeente. In de gemeente staat de oudste stins van Friesland, Dekemastate. Het oudste Leeuwarderadeel bestond uit drie delen, de zogenaamde trimdelen. Het middelste deel hiervan scheidde zich al in de late middeleeuwen af als het grondgebied van de latere Friese hoofdstad Leeuwarden. Het zuidelijke deel, met onder meer de dorpen Wirdum, Goutum, Swichum en Huizum werd in 1944 bij Leeuwarden gevoegd. Leeuwarderadeel stond toen ook de dorpen Lekkum en Miedum af aan Leeuwarden. Als gevolg van deze ontwikkeling worden de oudere bronnen voor de geschiedenis van Leeuwarderadeel bewaard in het Historisch Centrum Leeuwarden.
Inhoud |
Kernen [bewerken]
De gemeente Leeuwarderadeel telt zeven officiële kernen. De hoofdplaats is Stiens.
Burgemeester Dales van Leeuwarden sprak over het samengaan van Leeuwarden en Leeuwarderadeel voor 2010. Hiermee zou de gemeente Leeuwarden, Leeuwarderadeel, Nieuw-Leeuwarden of Groot-Leeuwarden komen op een inwoneraantal van 102.000. Er is steeds sprake geweest van een referendum met de vraag of de inwoners een zelfstandige gemeente willen of een fusie voorstaan met Leeuwarden. Maar tot nu toe is, ondanks wat tegenstanders zeggen, geen sprake van veel tegenstand. Veel bewoners hebben als uitgangspunt dat ze willen wonen met zo veel mogelijk voorzieningen tegen zo laag mogelijke kosten. Er is al eerder sprake geweest van het samenvoegen van Leeuwarderadeel met de gemeente Leeuwarden. In het kader van het project Bestuurlijke Vernieuwingen in Friesland, halverwege de jaren 90, werd voorgesteld om de gemeenten Menaldumadeel en Leeuwarderadeel samen te voegen met Leeuwarden. Mede door de uitslag van het referendum in de twee plattelandsgemeenten en het mislukken van het project Bestuurlijke Vernieuwing werd van een herindeling afgezien.
Momenteel werken de zogenaamde G4-gemeenten (nu de Middelsee gemeenten) nauw samen op diverse gebieden. Naast Menaldumadeel en Leeuwarderadeel maken het Bildt en Ferwerderadeel deel uit van dit samenwerkingsverband.
Dorpen [bewerken]
Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2006:
| Nederlandse naam | Friese naam | Inwoners |
| Stiens | Stiens | 7804 |
| Britsum | Britsum | 1134 |
| Cornjum | Koarnjum | 489 |
| Hijum | Hijum | 390 |
| Oude Leije | Aldeleie | 270 |
| Jelsum | Jelsum | 235 |
| Finkum | Feinsum | 99 |
Bron: CBS
Buurtschappen [bewerken]
Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:
- Bartlehiem (gedeeltelijk)
- Vrouwbuurtstermolen (gedeeltelijk)
Gemeenteraad [bewerken]
De gemeenteraad van Leeuwarderadeel bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:
| Gemeenteraadszetels | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | |||||||||||
| Gemeentebelangen | 5 | 6 | 5 | 3 | |||||||||||
| PvdA | 4 | 3 | 4 | 4 | |||||||||||
| CDA | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||||||||
| FNP | 2 | 2 | 2 | 3 | |||||||||||
| VVD | 1 | 1 | 1 | 2 | |||||||||||
| Totaal | 15 | 15 | 15 | 15 | |||||||||||
Bekende (oud) inwoners van Leeuwarderadeel [bewerken]
- Menno van Coehoorn (vestingbouwkundige) 1641-1704
- Arjen Roelofs (sterrenkundige) 1754-1828
- Pieter Jelles Troelstra (schrijver, dichter, advocaat, journalist, politicus) 1860-1930
- M.B. Hoogeveen (bedenker leesplankje "Aap, Noot, Mies") 1863-1941
- Abe Bonnema (architect) 1926-2001
- Rune Massing (badmintonprof) 1980
- Arie Boomsma (TV-presentator) 1974
- Marije Cornelissen (Groen Links politica) 1974
Cultuur [bewerken]
Monumenten [bewerken]
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
Kunst in de openbare ruimte [bewerken]
In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
Aangrenzende gemeenten [bewerken]
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| het Bildt | Ferwerderadeel | |
| Menaldumadeel |  |
Tietjerksteradeel |
| Leeuwarden | ||
Zie ook [bewerken]
 |
Zie de categorie Leeuwarderadeel van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Plaatsen in de gemeente Leeuwarderadeel |  |
|---|---|---|
|
Steden, dorpen en gehuchten: Britsum · Cornjum · Finkum · Hijum · Jelsum · Oude Leije · Stiens |
||
|
Gemeenten in de provincie Friesland | |
|---|---|---|
|
Achtkarspelen · Ameland · het Bildt · Boornsterhem · Dantumadeel · Dongeradeel · Ferwerderadeel · Franekeradeel · Gaasterland-Sloten · Harlingen · Heerenveen · Kollumerland c.a. · Leeuwarden · Leeuwarderadeel · Lemsterland · Littenseradeel · Menaldumadeel · Ooststellingwerf · Opsterland · Schiermonnikoog · Skarsterlân · Smallingerland · Súdwest-Fryslân · Terschelling · Tietjerksteradeel · Vlieland · Weststellingwerf |
||
