Leeuwarderadeel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Leeuwarderadeel
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Leeuwarderadeel Wapen van de gemeente Leeuwarderadeel
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Leeuwarderadeel
Situering
Provincie Friesland
Coördinaten 53° 15′ NB, 5° 47′ OL
Algemeen
Oppervlakte 41,46 km²
- land 40,91 km²
- water 0,55 km²
Inwoners (1 mei 2014) 10.264? (251 inw/km²)
Hoofdplaats Stiens
Belangrijke verkeersaders N357 N393
Politiek
Burgemeester (lijst) Joop Boertjens (VVD)
Zetels
Gemeenteraad
PvdA
Gemeentebelangen
CDA
FNP
VVD

15
4
3
3
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.200 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 190.000
WW-uitkeringen (2007) 20 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 9051-9057 9071-9072
Netnummer(s) 0518, 058
CBS-code 0081
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10851
Website www.leeuwarderadeel.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Leeuwarderadeel
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Leeuwarderadeel, september 2014

Leeuwarderadeel (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Fries: Ljouwerteradiel (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))) is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland ten noorden van Leeuwarden. De gemeente telt 10.264 inwoners (per 1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 41,38 km².

Leeuwarderadeel is een agrarische en forensen gemeente. In de gemeente staat de oudste voormalige stins van Friesland, Dekemastate. Het oudste Leeuwarderadeel bestond uit drie delen, de zogenaamde trimdelen. Het middelste deel hiervan scheidde zich al in de late middeleeuwen af als het grondgebied van de latere Friese hoofdstad Leeuwarden. Het zuidelijke deel, met onder meer de dorpen Wirdum, Goutum, Swichum en Huizum werd in 1944 bij Leeuwarden gevoegd. Leeuwarderadeel stond toen ook de dorpen Lekkum en Miedum af aan Leeuwarden. Als gevolg van deze ontwikkeling worden de oudere bronnen voor de geschiedenis van Leeuwarderadeel bewaard in het Historisch Centrum Leeuwarden.

De gemeenteraad heeft op 26 september 2013 besloten tot een aansluiting bij de gemeente Leeuwarden in 2018.

Kernen[bewerken]

De gemeente Leeuwarderadeel telt zeven officiële kernen. De hoofdplaats is Stiens.

Dorpen[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2006:

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
Stiens Stiens 7804
Britsum Britsum 1134
Cornjum Koarnjum 489
Hijum Hijum 390
Oude Leije Aldeleie 270
Jelsum Jelsum 235
Finkum Feinsum 99

Bron: CBS

Buurtschappen[bewerken]

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Herindelingsplannen[bewerken]

Er is al eerder sprake geweest van het samenvoegen van Leeuwarderadeel met andere gemeenten. In plannen van Gedeputeerde Staten aangaande gemeentelijke herindelingen in Friesland werd in 1979 voorgesteld te fuseren met Ferwerderadeel onder de naam Noarderâldlân[1]. Dat plan heeft het wetsontwerp, ingediend door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Hans Wiegel (in 1980) niet gehaald.

In het kader van het project Bestuurlijke Vernieuwingen in Friesland, halverwege de jaren 90, werd voorgesteld om de gemeenten Menaldumadeel en Leeuwarderadeel samen te voegen met Leeuwarden. Mede door de uitslag van het referendum in de twee plattelandsgemeenten en het mislukken van het project Bestuurlijke Vernieuwing werd van een herindeling afgezien.

Burgemeester Dales van Leeuwarden sprak over het samengaan van Leeuwarden en Leeuwarderadeel voor 2010. Hiermee zou de gemeente Leeuwarden, Leeuwarderadeel, Nieuw-Leeuwarden of Groot-Leeuwarden komen op een inwoneraantal van 102.000. Er is steeds sprake geweest van een referendum met de vraag of de inwoners een zelfstandige gemeente willen of een fusie voorstaan met Leeuwarden. Maar tot nu toe is, ondanks wat tegenstanders zeggen, geen sprake van veel tegenstand. Veel bewoners hebben als uitgangspunt dat ze willen wonen met zo veel mogelijk voorzieningen tegen zo laag mogelijke kosten.

Momenteel werken de zogenaamde G4-gemeenten (nu de Middelsee gemeenten) nauw samen op diverse gebieden. Naast Menaldumadeel en Leeuwarderadeel maken het Bildt en Ferwerderadeel deel uit van dit samenwerkingsverband.

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Leeuwarderadeel bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
Gemeentebelangen 5 6 5 3 3
PvdA 4 3 4 4 4
CDA 3 3 3 3 4
FNP 2 2 2 3 2
VVD 1 1 1 2 2
Totaal 15 15 15 15 15

Bekende (oud) inwoners van Leeuwarderadeel[bewerken]

Cultuur[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 het Bildt      Ferwerderadeel 
 Menaldumadeel  Brosen windrose nl.svg  Tietjerksteradeel 
    Leeuwarden    

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties