Lemiers

**Lemiers**
	Dorp in Nederland
	;
	Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Vaals
Coördinaten	50°47'N 5°59'E
	Algemeen
Inwoners	1200
	Foto's
	Kasteel van Lemiers
Portaal	Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Oude kapel van Lemiers

De Kerk van Lemiers

Lemiers vanaf de N278.

Lemiers (Limburgs: Lemieësj (ook wel geschreven als Lemiesch)) is een klein kerkdorpje, dat voor het grootste deel in Nederland, gelegen is in de gemeente Vaals, in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Een klein gedeelte van Lemiers ligt echter in Duitsland en behoort tot de "Stadt" Aachen en grenst aan de plaatsen Laurensberg en Orsbach. De grens in Lemiers tussen Duitsland en Nederland wordt door de Selzerbeek (Senserbach) gevormd. Een bruggetje over de beek vormt de verbinding tussen de twee dorpsdelen in de twee landen. Het dorpje telt niet meer dan 1200 inwoners. Bekend zijn de opgegraven Romeinse villa's. De naam Lemiers kan afgeleid zijn van Limarias dat te maken heeft met het Latijnse limus, modder. De originele bewoners voor en ook na de Romeinse tijd waren van Keltische oorsprong. In de omgeving liggen andere plaatsen met een naam, die in de lokale taal op -ieësj eindigen. Verviers (Vervieësch) en Plombières (Plombieësch) Zodoende zal de naam Lemiers oorspronkelijk uit het Keltisch komen. Het eerste deel van de naam Lem- bestaat in de lokale Lemierser taal nog steeds in de vorm van het woord "leem". Dat aangeeft, dat er ten gevolge van regelmatige overstromingen van de Selzerbeek veel gemakkelijk winbare limburgse klei (Löss) voorkwam. Deze klei werd als grondstof bij de bouw van vakwerkhuizen gebruikt. Bij Lemiers monden drie beken in de Selzerbeek uit. Ten oosten van het dorp is dat de Zieversbeek en aan de noordzijde bij Kasteel Lemiers is dat de Hermansbeek. Verder naar het noordoosten mondt ook de Harleserbeek uit in de Selzerbeek.

Het oudste deel van Lemiers wordt tegenwoordig aangeduid als Oud-Lemiers. Na de aanleg van de weg van Maastricht naar Vaals (nu de N278) verschoof de kern van het dorp in westelijke richting. Vlakbij de weg werd in 1896 een nieuwe Sint-Catharina en Luciakerk gebouwd, een gebouw in neoromaanse stijl ontworpen door architect Jan Jorna.

Lemiers, en dan met name Oud Lemiers, ligt in het beekdal van de Selzerbeek onderaan de voet van het Duitse deel van het Plateau van Bocholtz met ten oosten van Lemiers de Schneeberg die deel uitmaakt van dit plateau.

[bewerken] Oud-Lemiers

Oud-Lemiers met de Sint-Catharinakapel ligt aan de zuidkant van de Selzerbeek op enige afstand van het kasteel van Lemiers. In de vroege middeleeuwen lag Lemiers aan de verkeersader Tongeren-Maastricht-Aken. In 936 reisde de Duitse keizer Otto I na zijn kroning langs deze weg naar Maastricht. Omstreeks 1055 schonk graaf Katelo een hof in Lemiers aan de Mariakerk in Aken.

Oud-Lemiers is een beschermd dorpsgezicht.

[bewerken] De rectoren en pastoors van Lemiers

Kerkelijk hoorde Lemiers tot het bisdom Luik, het aartsdiakenaat Hespengouw, het landdekenaat Maastricht en de parochie Vijlen. Lemiers had meestal wel de beschikking over een rector. Dit waren oorspronkelijk mislezers. Zij hadden de verplichting op bepaalde dagen de mis te lezen en moesten zorgdragen voor het onderhoud van de kapel. De lijst van rectoren van Lemiers:

1534 Bartholomeus Brede (pastoor van Vijlen).
1582 Leonardus ab Hoeven
±1595 Alexander de Lontze
1604 - 1634 Melchior Colin
1634 - 1640 Ulricus Loen (pastoor van Vijlen)
1640 - 1646 Alexander Meerchem
1646 - 1650 Theodorus Hoen
1650 - 1676? Joannes Schoonbroodt (pastoor van Holset)
1676? - 1719 Joannes Tilman Pangh
1724 Henrici (Hendriks)
1741 Hubertus Aubinet (pastoor van Holset)
? - 1772 Joan Hendrik Creis
1772 - ? Bernard Anton Jonen (vicaris te Aken)
1782 - 1785 J.W. Drouven (pastoor van Oirsbach)
1785 - ? Joan Minarts

Van 1801 tot 1880 had Lemiers geen rector en werden de diensten in de kapel door de pastoor van Vijlen verzorgd. Op 26 november 1879 werd het rectoraat Lemiers opgericht. De eerste rector van het nieuwe rectoraat werd A.G.H. Dols.

1880 - 1882 A.G.H. Dols
1882 - 1885 J.C. Schnabel
1885 - 1888 J.P. Nelissen
1888 - 1894 H.M.J. Willems
1894 - 1921 J.M. Dohmen (onder deze rector werd de nieuwe kerk gebouwd)
1921 - 1926 W. Habbig
1926 - 1934 H.H. Jongen
1934 - 1935 J.H.M. Pamaekers
1935 - 1936 S.H. Schneiders

In 1936 wordt Lemiers van rectoraat verheven tot parochie en staat vanaf dan onder leiding van een pastoor.

1936 - 1955 J.H. Pelzer
1955 - 1962 L. van den Dungen
1962 - 1966 P.W.J. van Amstel
1966 - 1969 J.H. Meessen
1969 - 1971 J.H. Smeets
1971 - 1989 H.G.M. Peters
1989 - 1991 P.H.J. Houben
1991 - 1997 J.H.L.M. Haffmans
1997 - 1999 J.J.M. van der Ven
1999 - H.W.M. Reynen

[bewerken] Rijksmonumenten

Lijst van rijksmonumenten in Lemiers

[bewerken] Geboren in Lemiers

Ronald Waterreus, voetbalkeeper

[bewerken] Literatuur

H. Jongen - Bijdragen tot de kerkgeschiedenis van Lemiers (1930)
A. van Berkum - Het zaalkerkje van Oud-Lemiers in Publications de la Societe Historique et Archeologique dans le Limbourg (1975).
J.F. van Agt - De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, Zuid Limburg, Vaals, Wittem en Slenaken (1983).
J. Simonis - Zielzorgers in het Bisdom Roermond 1840-2000 (2001).