Lepton (subatomair deeltje)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De leptonen staan in het groen aangeduid

Een lepton (Grieks voor 'klein' of 'fijn') is een van de drie typen subatomaire deeltjes uit het standaardmodel van de deeltjesfysica. Zowel quarks als leptonen zijn fermionen. Een hadron bestaat uit quarks, een lepton niet. Volgens de huidige kennis kan een lepton niet worden gesplitst en is daarom een elementair deeltje.

Verschillende soorten[bewerken]

Er zijn 12 leptonen bekend: drie deeltjes met materie, drie corresponderende neutrino's en hun zes respectievelijke antideeltjes.

De massa van de antideeltjes is gelijk aan de massa van de deeltjes. De lading van de antideeltjes, is, zoals altijd, het tegengestelde van de lading van de deeltjes. Is de lading nul, dan betekent dat niet dat deeltje en antideeltje identiek zijn.

Deeltjes   Antideeltjes
naam symbool lading massa naam symbool lading massa
Elektron e^- -1 511 keV Positron e^+ +1 511 keV
Muon \mu^- -1 105,6 MeV Antimuon \mu^+ +1 105,6 MeV
Tau \tau^- -1 1,777 GeV Antitau \tau^+ +1 1,777 GeV
Elektron-neutrino \nu_e 0 <2,5 eV Elektron-antineutrino \overline{\nu_e} 0 <2,5 eV
Muon-neutrino \nu_\mu 0 <170 keV Muon-antineutrino \overline{\nu_\mu} 0 <170 keV
Tau-neutrino \nu_\tau 0 <18 MeV Tau-antineutrino \overline{\nu_\tau} 0 <18 MeV

Leptonen behoren tot de fermionen die gevoelig zijn voor alle fundamentele natuurkrachten, uitgezonderd de sterke kernkracht. Zoals alle fermionen bezitten leptonen een halftallige spin van in hun geval 1/2 en voldoen zij aan het uitsluitingsprincipe van Pauli.

De ladingen die bij leptonen voorkomen zijn altijd -1, 0 of +1. De geladen leptonen (elektron, muon, tau en hun respectievelijke antideeltjes) hebben een rustmassa. Het elektron is het lichtst. Het muon heeft ongeveer een 200 maal zo grote massa als het elektron en het tau heeft de grootste massa van ongeveer 3700 maal die van een elektron. Elke geladen lepton is geassocieerd met een neutraal neutrino. De antileptonen hebben een massa die gelijk is aan die van het lepton, alleen is de lading tegenovergesteld.

Zie ook de lijst van elementaire fermionen voor meer eigenschappen.

Trivia[bewerken]

Het lepton is genoemd naar Griekse woord leptos dat 'klein' betekent. De Griekse euromunt van 1 cent wordt ook een lepton of lepto genoemd.

Zie ook[bewerken]