Levada (watergang)
Een levada is een irrigatiekanaaltje waarvan er veel voorkomen op het Portugese eiland Madeira. Dergelijke watertransportsystemen zijn ook bekend op het Iberisch Schiereiland, de Canarische eilanden La Palma en La Gomera en het Kaapverdische eiland Santo Antão.
De watergangen op Madeira zijn sinds de zestiende eeuw aangelegd om water uit het regenrijke en waterrijke noorden van het eiland, dwars door het gebergte, naar de droge zuidkant van het eiland te brengen. Daar wordt het water vooral gebruikt bij de irrigatie van de land- en tuinbouwgronden. Met water uit de kanaaltjes wordt ook wel op kleine schaal hydro-energie opgewekt. De meeste zijn vooral tussen april en oktober in gebruik, in de overige maanden worden ze onderhouden.
Levada is een Portugees woord, dat is afgeleid van levar dat 'dragen' betekent.
De levada's op Madeira vormen een kronkelend netwerk van kanaaltjes met een totale lengte van ongeveer 2150 km, die op de meeste plaatsen van een voetpad langs of over het kanaaltje zijn voorzien. Deze paden dienden vooral voor het onderhoud van de levada's, maar worden tegenwoordig ook meer en meer gebruikt als toeristische wandelpaden. Het is een goed middel om het ruige binnenland van Madeira toegankelijk te maken voor toeristische wandelaars. Er zijn beschreven wandelroutes die geel-rood zijn gemarkeerd met een nummer en de aanduiding PR (Pequena Rota).
Een levada is te vergelijken met een aquaduct omdat het een door mensen aangelegde watergang is, die op hoogte gehouden wordt om water verder te transporteren dan de natuur zou doen. Hiertoe worden zo veel mogelijk de hoogtelijnen gevolgd. De kanaaltjes werden vroeger vooral van de ruim voorhanden zijnde natuursteen gemaakt. Sinds ongeveer 1920 wordt steeds meer beton toegepast.
Enkele bekende wandelroutes langs levada's op Madeira zijn:
- PR 6: Casa do Rabaçal
- PR 9: Levada do Caldeirão Verde, van en naar Queimadas
- PR 14: Ribeiro Frio - Portela
 |
Zie de categorie Levadas van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
